«Αν μ’ αγαπάς, με λόγια μόνο της καρδιάς θα μιλάς»

Από την αρχή της καριέρας του στη Γαλλία και τη συμβολή του στο γαλλικό «σανσόν», μέχρι την καθοριστική του μουσική παρουσία στο «Νέο Κύμα», τη μελοποίηση ποίησης για τις «Ανθολογίες» του, τις μουσικές του για τον κινηματογράφο και το θέατρο και τα δεκάδες υπέροχα τραγούδια του, ο Γιάννης Σπανός (1934-2019) είναι ανεξίτηλα μια κορυφαία περίπτωση του ελληνικού τραγουδιού.

Το ελληνικό τραγούδι όμως ή έστω ένα μέρος του θεάματος δεν του το αναγνώρισε αυτό ξεκάθαρα, ηχηρά και όσο ήταν εν ζωή. Γι’ αυτό στο τεράστιο κεφάλαιο που λέγεται «Γιάννης Σπανός» για την ελληνική μουσική, υπάρχουν και «λυπημένες» σελίδες. Και «αδικημένες» σελίδες. Και άλλα, παράδοξα και παραλείψεις. Κι ένα από αυτά είναι ότι ο συνθέτης, που είχε κάνει έναν πρώτο κύκλο καριέρας στο Παρίσι γράφοντας τραγούδια για τη Ζιλιέτ Γκρεκό, δεν είχε εμφανιστεί ποτέ σε μια δική του βραδιά-αφιέρωμα στο Ηρώδειο. Ποτέ στο Ηρώδειο που έχουν εμφανιστεί άλλοι κι άλλοι γι’ αυτόν τον ταπεινό, αλλά τεράστιο μουσικό ο οποίος εμφανιζόταν ακόμα και σε περιφερειακά πιάνο μπαρ στις παρυφές της Αθήνας. Και όπως είπε πρόσφατα η Τάνια Τσανακλίδου, μόνο «τα τελευταία χρόνια της ζωής του τού δόθηκε η δυνατότητα να παίξει τα τραγούδια του στο Ηρώδειο. Ηταν όλα προγραμματισμένα αλλά δυστυχώς έπαθε έμφραγμα και η παράσταση ματαιώθηκε…».

Η συναυλία λοιπόν που ετοιμάζει η ίδια, σε δική της καλλιτεχνική επιμέλεια, στο Ηρώδειο βέβαια, την ερχόμενη Παρασκευή (7/10, στις 21.00), αφιερωμένη σ’ εκείνον, είναι κατά μία έννοια μια μετά θάνατον αποκατάσταση μιας αδικίας. Είναι όμως και μια ευκαιρία να ακούσουμε τραγούδια-διαμάντια, με την ευαίσθητη επιμέλεια μιας μεγάλης ερμηνεύτριας που και το έργο του ήξερε και εκτιμούσε και με τον ίδιο ήταν φίλοι.

«Με τον Γιάννη Σπανό γνωριστήκαμε το φθινόπωρο του ’73 για τις ανάγκες της παράστασης “Ο Μορμόλης”. Εκτοτε γίναμε φίλοι», μας επιβεβαιώνει η Τάνια Τσανακλίδου. Και θυμάται: «Εμενε σε ένα περίεργο σπίτι στην Πλάκα, σαν εκκλησία. Τα βράδια μαζευόμασταν εκεί. Τραγουδούσαμε και γελούσαμε. Αλλα βράδια πάλι τον συναντούσα σε κάτι παρακμιακά μπαρ, γύρω από την πλατεία Αμερικής. Αρκετά χρόνια αργότερα φτιάξαμε μαζί τον δίσκο “Φίλε”. Ακολούθησε ο δίσκος “Της βροχής και της νύχτας”, ενώ παράλληλα κάναμε πολλές συναυλίες με τον Διονύση Θεοδόση και την Πένυ Ξενάκη. Θυμάμαι αυτές τις συναυλίες όπως περίπου θυμόμαστε τις πενταήμερες του σχολείου».

Κι έχει δίκιο να θυμάται αυτές τις εποχές σαν χαρούμενη σχολική εκδρομή. Παρέες, πλάκες, ξενύχτια. Και μεγάλα τραγούδια-παρακαταθήκη στο ρεπερτόριό της: γιατί ακριβώς όπως τα διηγείται και η ίδια αρκετά μετά την πρώτη τους συνάντηση στον «Μορμόλη» (1974) ήρθε η πρώτη μεγάλη και ολοκληρωμένη συνεργασία τους στο «Φίλε…» (1982), που επαναλήφθηκε τρία χρόνια μετά (1985) με τον δίσκο «Της βροχής και της νύχτας», χαρίζοντας στη φωνή της τραγούδια όπως τα «Αν μ’ αγαπάς», «Φίλε», «Κάθε φορά που θα ‘ρθεις βρέχει», τα περισσότερα σε στίχους του Τάκη Καρνάτσου, μερικά σπουδαία του Μάνου Ελευθερίου («Δρόμοι του Βερολίνου», «Τυχαίες συναντήσεις»), ακόμα κι ένα σε δικούς της στίχους («Σ’ ένα χαρτάκι από τσιγάρα»). Εξυπακούεται ότι δεν θα ακουστούν μόνον αυτά στη συναυλία της Παρασκευής, αλλά και πολλά ακόμα.

Αλλωστε γι’ αυτό το αφιέρωμα η Τάνια Τσανακλίδου συμπράττει με τον Κώστα Νικολόπουλο, που διευθύνει την ορχήστρα και κάνει τις ενορχηστρώσεις. Και, παράλληλα, καλεί στη σκηνή του Ηρωδείου πέντε σημαντικούς εκπροσώπους του σύγχρονου ελληνικού τραγουδιού, τη Λιζέτα Καλημέρη, τη Μαρία Παπαγεωργίου, τον Γιάννη Παπαγεωργίου, τον Φώτη Σιώτα και τη Νεφέλη Φασούλη, για να προσεγγίσουν ο καθένας με τον δικό του, ξεχωριστό τρόπο τις συνθέσεις του Σπανού.

Αλλά και η ορχήστρα θα είναι πολυπρόσωπη, όπως αξίζει στις μουσικές του αποχρώσεις: Σπύρος Μάνεσης (πιάνο, πλήκτρα), Νίκος Παπαϊωάννου (μπάσο, τσέλο, samples), Θάνος Καζαντζής (τύμπανα), Γιώργος Δούσος (πνευστά), Βασίλης Παναγιωτόπουλος (τρομπόνι, πλήκτρα, ακορντεόν), Φώτης Σιώτας (βιολί εκτός από τραγούδι), Γιάννης Παπαγεωργίου (κιθάρα εκτός από τραγούδι), Μανώλης Πάππος (μπουζούκι), Κώστας Νικολόπουλος (κιθάρες, μπάσο).

? ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: «Η Τάνια Τσανακλίδου τιμά το έργο του Γιάννη Σπανού», Ηρώδειο, Παρασκευή 7 Οκτωβρίου, 21.00. Εισιτήρια: (Κάτω διάζωμα) 70, 60, 45, 40 ευρώ και (άνω διάζωμα) 30, 25, 20, 15 ευρώ. Φοιτητικό/Ανέργων: 15 ευρώ (περιορισμένος αριθμός). Αγορά εισιτηρίων ΑμεΑ με 15 ευρώ στο τηλέφωνο 210 3221897. Προπώληση www.ticketservices.gr