Το ματωμένο παγόβουνο

Τα τελευταία τραγικά γεγονότα που έχουν βγει στην επιφάνεια απλά βοήθησαν να ανοίξει το καπάκι που υποκριτικά σκέπαζε την κοινωνική μας σήψη και τη δυσωδία. Οι δολοφονίες ανήλικων παιδιών μέχρι τους παιδοβιασμούς, οι γυναικοκτονίες μέχρι τους ατιμώρητους βιασμούς γυναικών, η στοχοποίηση κοινωνικών ομάδων και της νεολαίας, μέχρι την καταστολή κάθε δημοκρατικού δικαιώματος, είναι μια αλληλουχία γεγονότων, τα οποία δυστυχώς αποτελούν την κορυφή ενός ματωμένου παγόβουνου.

Γεγονότα που πλέον αποτελούν μια τραγική καθημερινότητα και πιστεύω ότι οδήγησαν πολλούς να προβληματιστούν για τις αιτίες που γεννούν τέτοιες συμπεριφορές, αυτούς τους χαρακτήρες, αυτές τις σάπιες ψυχές, αλλά και το ερώτημα γιατί ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας μας ακόμη και τώρα δικαιολογεί, αποδέχεται, ακόμη και υποστηρίζει τους θύτες και θρέφει το τέρας.

Το δράμα του 12χρονου κοριτσιού δεν προέκυψε ως εξαίρεση. Οι παιδοβιαστές, αυτά τα κτήνη, δεν εμφανίστηκαν από το πουθενά, ούτε από μια «παραβατική» όπως αρέσκονται πολλοί να αποκαλούν κάποιες κοινωνικές ομάδες. Είναι απλά οι διάδοχοι προηγούμενων εγκληματικών συμπεριφορών, που είτε «έπεσαν στα μαλακά» είτε έμειναν ατιμώρητοι.

Ατομα με διακεκριμένη θέση, με κοινωνική αναγνώριση, με κρατική ή πολιτική συγκάλυψη, απολαμβάνουν τη δυνατότητα να εκφράσουν και να επιβάλουν τις πιο αισχρές, ανήθικες και εγκληματικές τους ορέξεις σε αθώες ψυχές, διαμορφώνοντας πλέον έναν νέο ηθικό κώδικα. Ενα status το οποίο δικαιώνει αλλά και προωθεί, ως κοινωνικό παράδειγμα, ανθρώπους «επιτυχημένους» και αλώβητους, που επηρεάζουν – καθοδηγούν την κοινή γνώμη, εκφράζοντας ένα κράμα συντηρητισμού, ανάμικτο με θρησκευτικό σκοταδισμό, ρατσισμό, ακόμη και με φασιστικές νοοτροπίες, χωρίς ηθικές αναστολές μπροστά στη σκοπιμότητα.

Η σήψη, όμως, δεν τελειώνει, αλλά ούτε κι αρχίζει από εδώ. Το ματωμένο παγόβουνο, που μας παρουσιάζεται επιβλητικό και ανίκητο, κρύβει μέσα του παγωμένες ψυχές, κατεστραμμένα όνειρα, εγκλήματα, απάτες κι αυταπάτες, τραγικές ιστορίες, χιλιάδες ηττημένους κι εκατομμύρια θύματα.

Η «αφρώδης» ηθική που χρησιμοποιείται σαν ένα απαραίτητο απεριτίφ κριτικής σε κοινωνικές εσπερίδες, όπως και η χυδαία ηθική που προβάλλεται από μισθοφόρους μιας διεστραμμένης εξουσίας, ακόμη και οι εξ αποστάσεως νουθεσίες των ΜΜΕ και των social media, είναι απλά μια επικάλυψη, σφυρηλατώντας το καπάκι που αναφέρω στην αρχή, της κοινωνικής μας σήψης. Από την άλλη, οι νόμοι, η αστυνομία (όταν δεν παρανομεί ή δεν κυνηγάει φοιτητές) και, γενικότερα, οι δυνάμεις εφαρμογής των νόμων και της καταστολής, έχουν αυτό ακριβώς τον ρόλο. Να καταστέλλουν. Η πρόληψη ανήκει στην κοινωνία και στους θεσμούς της. Εάν αναρωτηθούμε τι έχει κληρονομήσει η σημερινή κοινωνία, πώς γαλουχείται και πώς εκπαιδεύεται, ίσως φτάσουμε σε κάποια σοβαρά και αληθινά συμπεράσματα, να βρούμε την πραγματική αιτία!

● Ηρθε η ώρα, όσοι συνεχίζετε να διαβάζετε αυτό το κείμενο, να διαφωνήσετε, ίσως και να χαρακτηρίσετε αφέλεια του γράφοντος, αφού με βεβαιότητα θα δηλώσω ότι η αιτία είναι ο πολιτισμός και για την ακρίβεια η έλλειψή του.

Πολιτισμός δεν είναι μόνο οι τέχνες. Είναι η συζήτηση στην παρέα, ο σεβασμός στο διαφορετικό, είτε είναι άποψη είτε είναι τρόπος ζωής, πολιτισμός είναι η παιδεία, η συνύπαρξη κι η αλληλεγγύη. Ο πολιτισμός βρίσκεται παντού και γι’ αυτό γίνεται αντίπαλος ή εχθρός στα αντιδημοκρατικά καθεστώτα. Βρίσκεται στην εργασία, στην πολιτική, στους νόμους, στις εξουσίες, αλλά και στην καθημερινότητα. Εχει βαθιές ρίζες στην ιστορία και συνέχεια στο σήμερα.

● Ο πολιτισμός είναι το δόγμα της επιβίωσης του ανθρώπου, είναι το αξίωμα της εξέλιξης της κοινωνίας.

Σήμερα, απόρροια πολλών και πολύχρονων προσπαθειών, σχεδίων και πρακτικών, ο πολιτισμός προβάλλεται ως ένα ευτελές κι ανάξιο προσοχής προϊόν. Περιβάλλεται κι εκφράζεται με υποκρισία, ψέμα, αλαζονεία, εύκολη κολακεία και διαστρέβλωση. Η εικονική πραγματικότητα έχει δημιουργήσει τον εικονικό πολιτισμό, αλλιώς τον ανίσχυρο πολιτισμό της εικόνας.

● Ο λόγος κι η εξήγηση αυτής της εξέλιξης είναι τόσο βαθύς όσο και απλός.

Ο πολιτισμός είναι κίνημα. Ενα διαρκές, συνεχόμενο και ανήσυχο κίνημα.

Με αδύναμο τον πολιτισμό, ήταν πιο εύκολη η φάση ενός χρόνιου πολέμου, που έχει στόχο τη διάρρηξη του κοινωνικού ιστού μας και κατ’ επέκταση τον απόλυτο οικονομικό έλεγχο του «πολίτη – αριθμού» προς το συμφέρον μιας κάστας πλουσίων. Σαν καθρεφτάκι σε πρωτόγονους, πρόσφεραν την τεχνολογία, ως όπλο απομόνωσης και άχρηστης επιδεξιότητας και γνώσης, δημιουργώντας μοναχικούς νάρκισσους.

Η ανταλλακτικότητα που εμπεριέχεται στην κοινωνική συνοχή, περιορίστηκε στην εικονική σχέση ανθρώπου – οθόνης, γεννώντας τον «Οθονάνθρωπο», που ζει σε μια σχέση εξάρτησης από κάποια οθόνη, η οποία εύκολα μπορεί να του παρουσιάσει μια εικονική πραγματικότητα ως κανονικότητα. Μια «πραγματικότητα» δομημένη στα υπόγεια της κεφαλαιοκρατίας και της διαπλοκής.

Τα συνεχή φαινόμενα διαφθοράς, καταστολής, ενέσιμων αντιθέσεων, παράνομου και σκοτεινού πλουτισμού και ατιμωρησίας, διαμόρφωσαν τη νοοτροπία του μέσου Ελληνα, του «Νέου Πολίτη». Εναν πολίτη ανιστόρητο, χωρίς ιδεολογικό υπόβαθρο, με έλλειμμα πολιτισμού, κοινωνικής μόρφωσης, ευαισθησίας, αλλά και ουσιαστικής παιδείας. Ενα κράμα συντηρητισμού, που πολλές φορές φτάνει και στον σκοταδισμό, στον ρατσισμό, ακόμη και σε φασιστικές νοοτροπίες, χωρίς ηθικές αναστολές μπροστά στη σκοπιμότητα.

Το κυνήγι του εύκολου πλουτισμού, η αποδοχή της εκμετάλλευσης και της αναξιοκρατίας στην εργασία ή η ανοχή στην καταστολή και η αποδοχή της έκπτωσης των ατομικών δικαιωμάτων είναι ο καλύτερος κι ο πιο σύντομος δρόμος προς τον καθοδηγούμενο κοινωνικό αυτοματισμό, που μαζί με τη συλλογική μνήμη αποτελούν το πεδίο μάχης της διεφθαρμένης και απολυταρχικής εξουσίας με τον πολιτισμό. Οταν χάνεται εκεί η μάχη, τότε εμφανίζονται και κυριαρχούν οι εγκληματίες πλουτοκράτες, οι εξέχοντες βιαστές, οι «οικογενειάρχες» γυναικοκτόνοι, οι καθημερινοί ρατσιστές, οι ξεπουλημένοι δημοσιογράφοι, αλλά -και ίσως το χειρότερο- μια λοβοτομημένη επόμενη γενιά, που θα χτίσει την επόμενη ηττημένη, απαθή, εικονική κοινωνία.

Αντί επιλόγου

Εχω πολλά χρόνια να πιάσω την κιθάρα μου και να τραγουδήσουμε με την παρέα, χωρίς να κοινοποιήσω τραγούδια στο YouTube. Εχω πολλά χρόνια να βριστώ με κάποιον που με νευρίασε, χωρίς να τον κάνω blog, έχω πολλά χρόνια να δακρύσω βλέποντας έναν φίλο να στεναχωριέται, χωρίς να βάλω τη δακρυσμένη φατσούλα στο Facebook. Εχω πολλά χρόνια να δω εκείνο το βλέμμα, την κίνηση, τη μυρωδιά, του ανθρώπου που θα με κάνει να σκιρτήσω, αλλά γι’ αυτό δεν φταίει το διαδίκτυο… Απλά είμαι πολλά χρόνια παντρεμένος κι ακόμη ερωτευμένος. Οι οθόνες δεν πρέπει να μας κρύβουν τον κόσμο! Εκεί έξω βρίσκεται η κοινωνία, η ελευθερία, ο πολιτισμός.