«Η Γη πρέπει να διασωθεί όσο κι αν έχουμε καθυστερήσει»

Η Γη μετά την κλιματική αλλαγή έχει μεταμορφωθεί σ’ έναν δυστοπικό τόπο, τον οποίο εγκαταλείπουν οι κάτοικοι διακτινιζόμενοι σε μακρινούς πλανήτες. Τρέφονται με χάπια, ζουν υπό περιορισμό, τους παρακολουθεί το άγρυπνο μάτι του «Μεγάλου Αδελφού» και η ζωή με τις παρούσες συνθήκες μοιάζει με όνειρο που πέρασε.

Η καινούργια μικρού μήκους ταινία «Γιώτα Τελεία Ωμέγα – (Ι.Ω)» του Αλέξη Αλεξίου «ένα πειραματικό υβρίδιο μεταξύ επιστημονικής φαντασίας και ντοκιμαντέρ», όπως τη χαρακτηρίζει, παρακολουθεί τη ζωή της νεαρής γυναίκας Ι.Ω. στο κοντινό μέλλον.

Ο Αλέξης Αλεξίου («Ιστορία 52», «Τετάρτη 04:45»), ενώ ετοιμάζει την καινούργια μεγάλου μήκους ταινία του, επιστρέφει στη μικρή φόρμα την οποία πάντα έβλεπε «ως ένα πεδίο που σου δίνει μεγάλη ελευθερία πειραματισμού», όπως λέει στην «Εφ.Συν.» και δημιουργεί ένα κινηματογραφικό φουτουριστικό σύμπαν, ασφυκτικό, απόκοσμο και ελεγχόμενο που μπορεί και να μην είναι τόσο μακρινό για την ανθρωπότητα στην ταλαιπωρημένη Γη.

Η ταινία βασίζεται στο κείμενο της θεατρολόγου-σκηνοθέτιδας Ασπασίας Λυκουργιώτη, γυρίστηκε σε φιλμ 8 χιλιοστών και θα συναντηθεί με το κοινό στη μεγάλη αίθουσα. Η εταιρεία διανομής «Weird Wave» την εντάσσει στην εβδομαδιαία ροή των προβολών της στον κινηματογράφο «Αστορ». Σπάνια και αξιέπαινη κίνηση σε δύσκολους καιρούς, που ευχόμαστε να βρει μιμητές για την πλούσια και ελπιδοφόρα παραγωγή της ελληνικής ταινίας μικρού μήκους.

Οι προβολές ξεκινούν στο «Αστορ» την ημέρα της Γιορτής του Σινεμά, αύριο Πέμπτη. Προηγήθηκε η ευρωπαϊκή πρεμιέρα της «Ι.Ω» στο διαγωνιστικό πρόγραμμα του Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ & Animation της Λιψίας (DOK Leipzig, 17-23 Οκτωβρίου), από τα παλαιότερα και ένα από τα μεγαλύτερα και σημαντικότερα φεστιβάλ ντοκιμαντέρ και animation στον κόσμο, που διακρίνεται για τον εναλλακτικό και πολιτικό του χαρακτήρα και δίνει βήμα στις νέες υβριδικές οπτικοακουστικές φόρμες. Να θυμίσουμε ότι η ελληνική πρεμιέρα έγινε στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και η διεθνής στο φεστιβάλ του Μπουσάν της Νότιας Κορέας.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί ο Αλέξης Αλεξίου μάς μιλάει για την ταινία, δηλώνει «η Γη πρέπει και μπορεί να διασωθεί, όσο και αν έχουμε καθυστερήσει» και αποκαλύπτει το σχέδιο της επόμενης ταινίας που ετοιμάζεται.

● Πώς αποφασίσατε να επιστρέψετε στη μικρή φόρμα, ύστερα από δύο επιτυχημένες μεγάλου μήκους ταινίες;

Πολλοί σκηνοθέτες βλέπουν τη μικρού μήκους ως μια δοκιμή πριν από το πέρασμα στη μεγάλη αφήγηση. Προσωπικά έβλεπα πάντα τη μικρή φόρμα ως ένα πεδίο που σου δίνει μεγάλη ελευθερία πειραματισμού. Οταν μια μέρα, πριν από 5 χρόνια, η Αφροδίτη Νικολαΐδου, που ανέλαβε την παραγωγή στην ταινία, μου διάβασε ένα κείμενο από το Facebook της Ασπασίας Λυκουργιώτη, οι σκοτεινές εικόνες ενός οικείου μέλλοντος με πλημμύρισαν απότομα. Ηξερα αμέσως πως είχαμε στα χέρια μας ένα υλικό ιδανικό για μια διαφορετική ταινία «επιστημονικής φαντασίας».

● Η ταινία χαρακτηρίζεται «ντοκιμαντέρ επιστημονικής φαντασίας». Μπορείτε να μας το εξηγήσετε;

Η ταινία κινείται στο όριο μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ. Επί περίπου δύο χρόνια, με μια κάμερα Super 8 κατέγραψα εικόνες της πραγματικότητας χωρίς να «στήσω» καμία δράση. Η ιδιαίτερη ονειρική ποιότητα που προσδίδει στις εικόνες του αληθινού κόσμου το φιλμ των 8 χιλιοστών, ο χειρισμός και η οργάνωσή τους σε μια συνεκτική αφηγηματική δομή μέσα από το καλειδοσκοπικό μοντάζ του Λάμπη Χαραλαμπίδη, έχοντας πάντα ως πυξίδα το φουτουριστικό ποιητικό κείμενο της Ασπασίας, όπως αποδίδεται από το ζεστό ηχόχρωμα και την ιδιαίτερη ερμηνεία της Σοφίας Κόκκαλη, πλαισιωμένα από το λυρικό ψυχοτροπικό soundtrack του Γιάννη Βεσλεμέ και το «πολεμικό» αστικό ηχοτοπίο που δημιούργησε για την ταινία ο Μανώλης Μανουσάκης, είναι στοιχεία που δομούν το υβριδικό σύμπαν της «Γιώτα Τελεία Ωμέγα». Πρόκειται για μια δυστοπία του αύριο όπως διαθλάται στις εικόνες του σήμερα.

● Τι σας «μίλησε» στο κείμενό της Ασπασίας Λυκουργιώτη και αποφασίσατε να το κάνετε ταινία;

Το κείμενο της Ασπασίας, παρότι γράφτηκε το 2007, χρησιμοποιεί τη δύναμη της αλληγορίας, και όπως όλα τα πολυεπίπεδα και πολιτικά αιχμηρά κείμενα της επιστημονικής φαντασίας, σχολιάζει με τρόπο εύστοχο και επίκαιρο τη σύγχρονη ανθρώπινη κατάσταση. Ταυτόχρονα είναι ένα κείμενο γεμάτο εικόνες καταιγιστικές, ονειρικές, παράλογες, συχνά βίαιες και διφορούμενες, σε κάθε περίπτωση συναρπαστικές και απόλυτα κινηματογραφικές.

● Με δεδομένη την κλιματική αλλαγή και τις δυσοίωνες επιστημονικές προβλέψεις, θεωρείτε αναπόφευκτο το δυστοπικό μέλλον που περιγράφει η «Γιώτα Τελεία Ωμέγα»; Τι οφείλουμε να κάνουμε ως μονάδες και ως κοινωνία για να το αποτρέψουμε; Είναι ή όχι χρέος μας για τις επόμενες γενιές;

Στην ταινία η Γη είναι ένας κουρασμένος πλανήτης, όπου οι φυσικοί πόροι έχουν εξαντληθεί, ενώ η ανθρωπότητα κουρασμένη, καταπιεσμένη και πεινασμένη, σε αναγκαστική δίαιτα από πολύχρωμα χάπια, σε καθεστώς μόνιμου φόβου και ασφυκτικής παρακολούθησης, ζει στα ερείπια συνεχιζόμενων πολέμων. Η μόνη λύση, ο εποικισμός, για την ακρίβεια η διακτίνιση σε κάποιο μακρινό πλανήτη ευνοϊκότερων κλιματικών συνθηκών. Η ηρωίδα της ταινίας είναι η «Ι.Ω». Εργάζεται στην πολεμική αεροπορία, αλλά παρακούοντας τις εντολές των ανωτέρων της, ψάχνει να βρει τρόπο για να αποφύγει τον διακτινισμό με στόχο να παραμείνει στη Γη. Η «Ι.Ω» θέτει μια ερώτηση για το πώς θέλουμε να ζούμε. Το ημερολόγιό της περιγράφει έναν «ξοδεμένο» κόσμο που έχει χάσει τις αισθήσεις και την ενσυναίσθησή του. Η λύση εν τέλει δεν μπορεί να είναι η διαφυγή ή ο διακτινισμός. Η Γη πρέπει και μπορεί να διασωθεί, όσο και αν έχουμε καθυστερήσει. Το μέλλον μας βρίσκεται, θέλω να πιστεύω, εδώ. Οφείλουμε να το υπερασπιστούμε με κάθε τίμημα, ακόμα και αν δεν μας φαίνεται τόσο ρόδινο.

● Ετοιμάζετε καινούργια μεγάλου μήκους ταινία;

Ναι, αυτήν την εποχή είμαι στην προετοιμασία νέας ταινίας. Πρόκειται για ένα δράμα χαρακτήρων που συνδυάζει στοιχεία φιλμ νουάρ και road movie. Ηρωίδες είναι δυο γυναίκες. Τα γυρίσματα θα ξεκινήσουν την ερχόμενη άνοιξη στην Εύβοια.

? ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Την Κυριακή (30/10/22 στις 19:45 στο «ΑΣΤΟΡ») θα πραγματοποιηθεί Q&A με τον Αλέξη Αλεξίου και τη θεατρολόγο-σκηνοθέτιδα Ασπασία Λυκουργιώτη