Η παρατεταμένη παρουσία μιας κατάστασης εξαίρεσης και η επικοινωνιακή διαχείρισή της σε ένα ελλιπώς πολυφωνικό περιβάλλον έθρεψε τον μύθο μιας ηγετικής παρουσίας του Κυριάκου Μητσοτάκη. Γεμάτα ταμεία από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, ασταθές περιβάλλον που επιτρέπει μια ευνοϊκή αντιμετώπιση της πρόσφατα ελλειμματικής ελληνικής οικονομίας και βασικά βήματα ψηφιοποίησης της δημόσιας διοίκησης, έδωσαν φτερά στο επικοινωνιακό αποτύπωμα του πρωθυπουργού ύστερα από μία δεκαετία χαμηλών προσδοκιών, παρουσία των μνημονίων.
Σχεδόν για όλο το 2020 και για ένα πολύμηνο διάστημα του 2021 η Ελλάδα προχωρούσε σε μια κατάσταση που δικαιολογούσε όλες τις κυβερνητικές ενέργειες υπό τη δαμόκλειο σπάθη μιας πανδημικής εκατόμβης. Το κράτος ωθήθηκε σε έναν ψηφιακό μετασχηματισμό από την αδυναμία της κινητικότητας, οι ενισχύσεις επέτρεψαν τη συντήρηση των πληττομένων, αναδιανέμοντας –ωστόσο– σημαντικούς πόρους προς τους οικονομικά ισχυρούς. Φτάσαμε, όμως, στο κρίσιμο σταυροδρόμι του 2022 ευελπιστώντας σε μια επανεμφάνιση του τουριστικού 2019, μένοντας παντελώς ανοχύρωτοι παραγωγικά στις διεθνείς επιδράσεις της πληθωριστικής κρίσης και καθυστερώντας να βρούμε τις απαντήσεις σε ένα ανελέητο ράλι κερδοσκοπίας στην αγορά ενέργειας.
Οι δημοσιονομικοί δείκτες μας είναι καταφανώς επιβαρυμένοι, ενώ η πληθωριστική κρίση και η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος διεθνώς είναι επόμενο να πλήξουν πιο σοβαρά την ελαστική στο εισόδημα τουριστική κίνηση. Ισως μας σώζουν οι διεθνείς διαστάσεις της οικονομικής κρίσης και η απροθυμία των αγορών να στοχεύσουν μια χώρα της Ε.Ε. ενώπιον αυτής της συνθήκης. Πέρα από τη φαινομενική, επικοινωνιακή αντοχή του πρωθυπουργού και της παράταξής του σε ακόμα μια χαμένη ευκαιρία για τη μεταμνημονιακή Ελλάδα, η χώρα δείχνει να κάνει μεγάλα βήμα προς τα πίσω σε σχέση με τα δημοκρατικά κεκτημένα των τελευταίων δεκαετιών.
Η ιστορία των υποκλοπών και ο τρόπος διαχείρισής της από μέρους της κυβέρνησης θέτουν σε κίνδυνο τη δημοκρατική ομαλότητα την οποία έχουμε ως κοινωνία κερδίσει μετά τη Μεταπολίτευση. Θεσμικές πρωτοβουλίες για την υπαγωγή της ΕΥΠ στον πρωθυπουργό, για την απαγόρευση ενημέρωσης των παρακολουθούμενων συνάμα με καταστροφή αρχείων και κατηγορίες περί «θρηνωδού» ή «εθνικού εχθρού» για όσους παρακολουθούνται, είναι δείγματα γραφής που δεν αρμόζουν σε μια φιλελεύθερη Δημοκρατία. Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα, λοιπόν, πώς είναι εφικτό να σταθεί ένα κυβερνητικό επιχείρημα περί ηγετικού πλεονεκτήματος του Κυριάκου Μητσοτάκη ή ένα αντεπιχείρημα περί κινδύνου επιστροφής των «απέναντι»;
Η ελληνική κοινωνία βιώνει άνισα, αλλά στο σύνολό της, κρίση του πραγματικού της εισοδήματος, χωρίς να έχει περιγραφεί κάποια διέξοδος πέρα από το ευχολόγιο κάποιας διεθνούς επίλυσης. Το βαρύ όμως αποτύπωμα μιας δεκαετούς οικονομικής και ανθρωπιστικής κρίσης και η απογοήτευση από μια αποτυχημένη προσπάθεια αγωνιστικής ανατροπής της, ενδεχομένως να την ωθεί περισσότερο προς την απολιτικοποίηση παρά σε μια εναλλακτική.
Παρ’ όλα αυτά, είναι ξεκάθαρο πως η ηγετική παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη αποτελεί έναν μύθο που φώλιασε στην κατάσταση εξαίρεσης της πανδημίας και καταρρίπτεται σε μια συνθήκη δημοκρατικής και οικονομικής κρίσης. Η προοδευτική αντιπολίτευση, όσο δύσκολο κι αν είναι να εκφραστεί σε ένα τοπίο όπου αντιμετωπίζει μόνιμα την κατηγορία του εθνικού εχθρού, θα πρέπει να θεραπεύσει δραστικά τις πληγές στο σώμα της ελληνικής Δημοκρατίας, αλλά και να ξεκινήσει μια δίκαιη παραγωγική ανασυγκρότηση που θα οχυρώσει κατά το δυνατόν την Ελλάδα από τις διακυμάνσεις των διεθνών αγορών.
* Υπ. διδάκτορας Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας, ΕΚΠΑ
-320x213.jpg)
