«Θέλω να ζω και τη ζωή μου»

Τι θετικό μπορεί να βγει από ένα έργο που μιλά για τις τελευταίες μέρες ενός 10χρονου παιδιού; Πώς μπορεί η απελπισία να γίνει μάθημα ζωής;

Τις απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα δίνει η παράσταση «Φιλιά, Οσκαρ…», που σε σκηνοθεσία Τσέζαρις Γκραουζίνις δίνει την ευκαιρία στον Θανάση Τσαλταμπάση να λάμψει με το ταλέντο του επί σκηνής κι ας είναι κάτωχρος για τις απαιτήσεις του ρόλου.

Γιατί ο Οσκαρ σε αυτές τις τελευταίες μέρες βρίσκει στην εθελόντρια γιαγιά κυρία Ροζ, που συντρέχει τα άρρωστα παιδιά, την εμψύχωση για να ζήσει κάθε μέρα σαν να είναι δέκα ολόκληρα χρόνια.

Και μέσα από αυτό το τέχνασμα, σε μια συνθήκη που λες δεν υπάρχει Θεός, του εμφυσά την πίστη σε έναν Θεό o οποίος μπορεί να μην παρεμβαίνει, αλλά τουλάχιστον έχει την ψευδαίσθηση ότι τον ακούει.

Και καθώς περνούν οι «δεκαετίες» ο Οσκαρ ανακαλύπτει την ουσία μιας ζωής που συχνά ξεχνάμε όσοι τη ζούμε: τη μεθυστική αξία του έρωτα, τη συνύπαρξη με φίλους και τις ανάγκες του διπλανού, το μοίρασμα του πιο απλού πράγματος όπως είναι η μουσική…

Η ιστορία του Οσκαρ, ενταγμένη στον «Κύκλο του Αόρατου, σε μια σειρά βιβλίων στην οποία ο Γαλλοβέλγος πολυδιαβασμένος συγγραφέας Ερίκ-Εμανουέλ Σμιτ διερευνά τη σχέση με το θείο από τον σουφισμό έως τον βουδισμό, μας εξηγεί το πέρασμα από την αθεΐα στην πίστη ως ανάγκη επινόησης μιας ανώτερης δύναμης που βοηθά στην ανάδυση της έμφυτης καλοσύνης οδηγώντας από τον εγωισμό στον αλτρουισμό.

Ετσι με χιούμορ και φαντασία ο Οσκαρ από σπαρακτική ιστορία καταφέρνει να γίνει ένα τρυφερό παιχνίδι ενηλικίωσης.

Μοναδική η ερμηνεία τού γέννημα θρέμμα Θεσσαλονικιού Θανάση Τσαλταμπάση στον τρόπο που κρατά τις λεπτές ισορροπίες, εμπλουτίζοντας το παίξιμό του από τον αυθορμητισμό του παιδικού κόσμου έτσι όπως τον παρέλαβε από τον ασπρόμαυρο κινηματογράφο της χρυσής εποχής και το παίξιμο των μεγάλων Ελλήνων ηθοποιών.

Οι ταινίες που έβλεπε οικογενειακώς στην τηλεόραση και το θέατρο, όπου τον πήγαινε τακτικά η μητέρα του, έβαλαν τον σπόρο στον μικρό Θεσσαλονικιό που μαγευόταν «από αυτή τη συνθήκη, τα φώτα, τις μουσικές». Στα 9 του χρόνια πήρε τον πρώτο του ρόλο σε μια παράσταση στην Ανω Πόλη, αλλά ήταν η πρώτη του διαφήμιση για μια εταιρεία κινητής τηλεφωνίας που τον έκανε γνωστό «μέσα σε ένα βράδυ και άρχισαν να με ανακαλύπτουν και οι υπόλοιποι».

Κι αφού σπούδασε μηχανολόγος μηχανικός, ήρθε στην Αθήνα για να συναντήσει τον ρόλο του στη ζωή. Εχοντας ερμηνεύσει κυρίως κωμικούς ρόλους σε τηλεοπτικές σειρές και κινηματογραφικά έργα, ξεχωρίζει τις ταινίες που έγραψε και σκηνοθέτησε ο ίδιος:

«Πέμπτη και 12» και «Τσάρλι», η τελευταία βασισμένη στη ζωή του Τσάπλιν την οποία ερμήνευσε και στο θέατρο. Κι αν ξεχωρίζει κάποια θεατρική στιγμή του, αυτή είναι στον κόντρα ρόλο του Ιώβ που ερμήνευσε πριν από μερικά χρόνια. Βέβαια «σίγουρα αν με ρωτήσουν σε μερικά χρόνια και ο Οσκαρ θα είναι στους ρόλους που θα ξεχωρίζω» λέει.

Πιστεύει ότι «κάθε ρόλος είναι απαιτητικός, γιατί εν δυνάμει όλοι μπορούμε να διαβάσουμε αλλά έχει σημασία το πώς θα το ζωντανέψουμε, με πόσο ενδιαφέρον και καλαισθησία μπορούμε να αποδώσουμε έναν ρόλο, γιατί αν θέλεις να κάνεις καλά αυτή τη δουλειά, όλα είναι δύσκολα: βασανίζεις την κάθε ανάσα, την κάθε ατάκα πριν βγει και ψάχνεσαι – γιατί όλα τα έργα είναι και λίγο συμβολικά, έχουν κι άλλα νοήματα πίσω τους που καλό είναι να σκάψεις να τα βρεις. Κι αυτό απαιτεί προσπάθεια και κόπο. Ετσι κοπιάζω με αυτόν τον γλυκό τρόπο».

Και πώς καταφέρνει να ακροβατεί με το δραματικό χωρίς να γίνεται μελό; «Είναι το ίδιο το κείμενο που σου δίνει τη δυνατότητα, είναι το όχημά σου, είναι και ο καταπληκτικός σκηνοθέτης και έτσι μπορούμε να ανοίξουμε το πέπλο στο τι συμβολίζει ο Οσκαρ και η κυρία Ροζ – διαφορετικά είναι μια πολύ τραγική ιστορία. Αλλά στην περίπτωσή μας είναι μια αφορμή να μιλήσουμε για τη χαρά της ζωής και πώς μπορεί να νικά τον χρόνο και τον θάνατο και να βγαίνεις νικητής της ζωής και πως ο κάθε άνθρωπος μπορεί να το καταφέρει αυτό…

Είναι και αυτή μια στάση στη ζωή και πιστεύω ότι χρειάζεται και λίγο να υπάρχει και μια ανάλαφρη αίσθηση, γιατί η μιζέρια μόνο καλό δεν μας κάνει. Δεν εννοώ να παλιμπαιδίζουμε, αλλά μια αγνότητα κι ένας αυθορμητισμός μπορεί να μας κάνει καλό. Αλλωστε όταν ερχόμαστε στη ζωή το σίγουρο είναι ότι θα υπάρξει ο θάνατος. Και αυτό είναι ένα αιώνιο βάσανο του ανθρώπου…».

Παράλληλα ο Θανάσης Τσαλταμπάσης ετοιμάζεται να υποδυθεί για λίγες παραστάσεις (4-7/11) τον ζωγράφο Τουλούζ Λοτρέκ σε σκηνοθεσία Δήμου Αβδελιώδη. Βέβαια μπορεί να συζητά για μελλοντικές συνεργασίες, ωστόσο έχει πάρει την απόφαση «να ζω και τη ζωή μου. Μου δίνει μεγαλύτερη τροφή για τη δουλειά μου όταν έχω λίγα καρπούζια στη μασχάλη μου. Ευχαριστιέμαι πιο πολύ το κάθε πράγμα και είμαι και εγώ καλύτερος με αυτή την αφοσίωση. Οπότε ‘‘Φιλιά, Οσκαρ…’’».

? «Φιλιά, Οσκαρ…» του Ερίκ-Εμανουέλ Σμιτ.

Μετάφραση: Αχιλλέας Κυριακίδης.

Σκηνοθεσία – σκηνική προσαρμογή: Τσέζαρις Γκραουζίνις.

Σκηνικά-κοστούμια: Kenny MacLellan.

Μουσική: Martynas Bialobžeskis.

Φωτισμοί: Αλέκος Γιάνναρος.

Παίζουν: Θανάσης Τσαλτα­μπάσης, Αγοραστή Αρβανίτη, Ισαβέλλα Κασιμάτη, Τάσος Θεοφιλάτος, Ελένη Νάτση, Edgen Lame.

Θέατρο Αθηνών (Βουκου­ρεστίου 10).Η μετάφραση του έργου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Opera