Πλουτοκρατική αισθητική και σύμπλεγμα κατωτερότητας

Ο «επαναπατρισμός» των κυκλαδικών ειδωλίων έγινε «γυρισμός». Τα «εγκαίνια», ιδιωτικό πάρτι. Η δεξίωση τραγέλαφος, με κυκλαδικά αντίγραφα να στέκουν ανάμεσα σε κεριά και πιατέλες για τους λίγους και εκλεκτούς καλεσμένους.

Οι δηλώσεις του, επισήμως προσκεκλημένου, διευθυντή του Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης Μαξ Χόλαϊν, καθώς ευχαριστούσε θερμά την Ελλάδα για τη συνεργασία αλλά εξέφραζε τη βαθιά του ευγνωμοσύνη στον Λέοναρντ Στερν, προσβολή.

Η αντίδραση των αρχαιολόγων και λοιπών, μελών των σωματείων εργαζομένων στο ΥΠΠΟ μια… ενοχλητική παρέμβαση και μια «εντολή» απομόνωσής τους με αυταρχική αστυνομική παρέμβαση. Ο εκθεσιακός κατάλογος με αποσιώπηση της προέλευσης, «έπος».

Είχαν προηγηθεί οι χειρισμοί εν κρυπτώ του ελληνικού ΥΠΠΟ και η επίσκεψη του πρωθυπουργού στο σπίτι του μεγιστάνα Λέοναρντ Στερν στη Νέα Υόρκη προκειμένου να διαπραγματευτεί μια κάποια «νομική ευρηματικότητα» που θα υπερβαίνει τις διεθνείς συμβάσεις για τα προϊόντα αρχαιοκαπηλίας.

Αν απομακρυνθούμε από τις λεπτομέρειες ενός από τα μεγαλύτερα και διεθνών επιπτώσεων σκάνδαλα στο ΥΠΠΟ, ό,τι μένει μας λέει α) περί ιδιοκτησιακής σχέσης της κυβέρνησης με ό,τι ορίζεται ως «δημόσιο κτήμα» (αλλά αυτό το ξέραμε ήδη) και β) ότι στον αντίποδα της αδιαπραγμάτευτης εσωτερικής υπεροψίας που εκπέμπει αυτή η σχέση, στο εξωτερικό παρατηρείται συμπεριφορά κακομοιριάς και «δουλοπαροικίας» έναντι των ισχυρότερων.

Φαντάζομαι τον πρωθυπουργό να περιηγείται στα «αποκτήματα» της Συλλογής Στερν χαμογελώντας χωρίς να του περνά από το μυαλό να ρωτήσει «πότε και πώς τα αποκτήσατε». Φαντάζομαι την υπουργό να σφίγγει το χέρι του Χόλαϊν ευγνωμονούσα, αν και μόνο τον τελευταίο χρόνο το ΜΕΤ έχει ελεγχθεί 5 φορές από την Εισαγγελία της Νέας Υόρκης για υποδοχή αντικειμένων που ενδέχεται να προέρχονται από αρχαιοκαπηλία.

«(…) Αυτή η θλιβερή υπόθεση μας διδάσκει ότι οι όποιες αξιώσεις επαναπατρισμού δεν μπορούν να βασίζονται σε πλουτοκρατική, αφηρημένη αισθητική κι εθνικιστικές αρχές παντρεμένες με τον ακραίο νεοφιλελευθερισμό και το σύμπλεγμα κατωτερότητας των κρυπτοαποικισμένων», έγραψε ο Γιάννης Χαμηλάκης, καθηγητής Αρχαιολογίας και Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Μπράουν των ΗΠΑ, σε ένα από τα πιο σύγχρονα και ρηξικέλευθα αμερικανικά διαδικτυακά περιοδικά, το Hyperallergic. Δεν θα μπορούσε να το περιγράψει καλύτερα.