Χρησιμοποιώντας μολύβια με «ευφράδεια» πινέλου και κεντώντας με λιγοστό χρώμα τέμπερας το χαρτί, ο Γιάννης Μετζικώφ έκανε ένα μεγάλο ταξίδι στην παράδοση. Βασιζόμενος σε προσωπική μακροχρόνια κι ενδελεχή έρευνα, έπλασε 200 και πλέον περίτεχνα σχέδια παραδοσιακών ενδυμάτων χαρίζοντάς μας ένα πανόραμα ακριβών κειμηλίων από το παρελθόν του τόπου μας.
Ο πολιτιστικός πλούτος της χώρας, οι φορεσιές που αποτύπωσαν ως μέσο έκφρασης την καθημερινή ζωή των ανθρώπων, τα ρούχα και τα κοσμήματα που συνόδεψαν τις πιο σημαντικές στιγμές της ζωής τους, τα χαρακτηριστικά που πρόδωσαν κοινωνικές συγκυρίες, ευτυχείς αλλά και τραγικές στιγμές της ιστορίας, η μνήμη που διασώζεται.
Σκηνογράφος, ενδυματολόγος και ζωγράφος, ο Γιάννης Μετζικώφ επιχείρησε αυτήν την ιστορική αναδρομή
κι έβαλε την εικαστική σφραγίδα του σε δεκάδες κοστούμια τα οποία αποτέλεσαν πρώτης τάξεως υλικό για το λεύκωμα «Μετζικώφ: Ενδύματα και Διηγήματα» που παρουσιάστηκε προχθές στο Μουσείο Μπενάκη από τις εκδόσεις Καπόν, το Λύκειον των Ελληνίδων Καλαμάτας και τη Συλλογή Ελληνικών Ενδυμασιών «Βικτωρία Γ. Καρέλια».
Αξίζει να σημειωθεί, βεβαίως, ότι τα κοστούμια που έχει φιλοτεχνήσει παρουσιάστηκαν ήδη το καλοκαίρι στη Χίο κατά τη διάρκεια του 1ου Μεσαιωνικού Φεστιβάλ που διοργανώθηκε για ένα τριήμερο στα υπέροχα μεσαιωνικά χωριά του νησιού (από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου υπό την αιγίδα των υπουργείου Πολιτισμού και ΕΟΤ).
«Οι εκατοντάδες μορφές σμίγουν στις σελίδες του βιβλίου με είκοσι τρεις ιστορίες που εξέρχονται από τα κασελάκια της μνήμης του, κουβαλώντας ολόκληρα κομμάτια της αλλοτινής ζωής στον ελλαδικό χώρο, για να μας αφηγηθούν, με εναλλασσόμενο δέος και χιούμορ, προξενιά και πολέμους, θανάτους, γάμους, γέννες και φονικά», αναφέρει ο εκδότης του λευκώματος «Μετζικώφ: Ενδύματα και Διηγήματα».
Είναι σημαντικό το γεγονός ότι οι ελληνικές τοπικές ενδυμασίες, με τον πλούτο των σχεδίων, των χρωμάτων, του ύφους, των συμβόλων, των πολιτισμικών επιρροών αλλά και των κοινωνικών προεκτάσεών τους, εξακολουθούν να συγκινούν, να εμπνέουν και να παράγουν έργα υψηλής καλλιτεχνικής αξίας. Γιατί, παρά την πολυσυζητημένη πρόοδο και τα αδιαμφισβήτητα οφέλη της, η απομάκρυνση από την παράδοση μοιάζει να συμβαδίζει με μια πτώχευση της εσωτερικής ζωής, που γίνεται, εν προκειμένω, ολοένα και πιο φανερή καθώς εμβαθύνει κανείς στο σαγηνευτικό υλικό του καλλιτέχνη.
«Μορφές που αποπνέουν την αίσθηση της πιο μεγάλης σοφίας, όχι κατ’ ανάγκην εκείνης που έρχεται φυσιολογικά με την ηλικία, αλλά εκείνης που χαρακτηρίζει την παραδοσιακή κοινωνία στο σύνολό της και που ταυτίζεται με μια σκληρή αλλά “φυσική”, τρόπον τινά, τάξη πραγμάτων», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην παρουσίαση της έκδοσης.
«Δίπλα στις μορφές, σύντομα, μεστά κείμενα που απηχούν αλήθειες της παραδοσιακής ζωής, η ιδεατή μορφή της οποίας προβάλλει σαν το κατεξοχήν μέσο για την απελευθέρωση του ανθρώπου από την ατομικότητα και την υπαγωγή του σε μια ευρύτερη σφαίρα ύπαρξης. Το έργο του Γιάννη Μετζικώφ βασίζεται σε μια μακρά, ενδελεχή και επίπονη έρευνα σειράς πηγών. Ετσι, όχι μόνο προσφέρει την απόλαυση μιας μεγάλης τέχνης, αλλά και αποτελεί πολύτιμη συμβολή στη μελέτη της ενδυματολογικής μας ιστορίας και λαογραφίας εν γένει, πολύ δε περισσότερο που πλείστες από τις απεικονιζόμενες ενδυμασίες είναι εξαιρετικά σπάνιες και άγνωστες στο ευρύ κοινό. Και είναι πραγματικό ευτύχημα όταν η βασανισμένη γνώση φτάνει σε εμάς μέσα από το φίλτρο μιας καλλιτεχνικής έκφρασης που ξέρει να αναδεικνύει με σωφροσύνη, χωρίς να απομυθοποιεί στο ελάχιστο».
