«Δεν μπορούμε να αναπνεύσουμε»

«Μας λένε να ανεχόμαστε την κατάσταση εδώ και 43 χρόνια. Και η ζωή μας περνά περιμένοντας. Είμαστε θυμωμένοι και απογοητευμένοι γιατί δεν έχουμε ούτε ελευθερία ούτε οικονομία. Η τυραννία των κυβερνώντων έχει γίνει ανυπόφορη, ακόμα και το να αναπνέεις έχει γίνει δύσκολο σε αυτή τη χώρα». Αυτά τα λόγια είναι της Μαρζιά, μιας 27χρονης Ιρανής που μιλά στη βρετανική Guardian. Η Μαρζιά, όπως και χιλιάδες άλλες γυναίκες, αλλά και άντρες, παίρνει τακτικά μέρος στις διαδηλώσεις που εδώ και περίπου έναν μήνα σείουν όχι μόνο την Τεχεράνη, όπου ζει, αλλά ολόκληρη τη χώρα.

Οι διαδηλώσεις που ξέσπασαν με αφορμή τον θάνατο της 22χρονης Μαχσά Αμινί στα χέρια της αστυνομίας των ηθών μπαίνουν στην τέταρτη εβδομάδα και η οργή, ειδικά των νέων ανθρώπων, δεν λέει να κοπάσει. Οπως λέει η Μαρζιά, οι διαμαρτυρίες κατά της υποχρεωτικότητας του χιτζάμπ (της ισλαμικής μαντίλας) ήταν απλά η αφορμή. Τα κύρια αίτια, κατά τη γνώμη της, είναι «η απογοήτευση για την αδικία, η φτώχεια και η έλλειψη βασικών ελευθεριών» που έχουν φέρει τους πάντες σε μια «εκρηκτική κατάσταση».

Παρά τη βίαιη καταστολή των Αρχών, οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν και το Σαββατοκύριακο που μόλις πέρασε. Το μεγάλο επίκεντρο ήταν στο ιρανικό Κουρδιστάν, όπου ζούσε η άτυχη κοπέλα και έγινε άθελά της σύμβολο για μια ολόκληρη εξέγερση. Σύμφωνα με μαρτυρίες, καθώς οι πληροφορίες βγαίνουν προς τα έξω με το σταγονόμετρο, υπάρχουν τουλάχιστον τρία νέα θύματα, δύο μέλη των δυνάμεων ασφαλείας και ένας πολίτης. Οι ιρανικές αρχές επιμένουν εδώ και πολλές μέρες να παραδέχονται μόνο 41 νεκρούς από τις διαδηλώσεις. Σύμφωνα όμως με την ιρανική ΜΚΟ Iran Human Right, που εδρεύει στη Νορβηγία, τα θύματα είναι τουλάχιστον 185, εκ των οποίων 19 παιδιά.

Η μη κερδοσκοπική οργάνωση Iranian Society for Protecting the Rights of the Child, που ασχολείται με τα δικαιώματα του παιδιού, ανεβάζει τον αριθμό των παιδιών που σκοτώθηκαν στο πλαίσιο των διαδηλώσεων σε 28. Αναφέρει μάλιστα πως πολλά άλλα παιδιά έχουν συλληφθεί και βρίσκονται υπό κράτηση. Ενα από τα παιδιά που σκοτώθηκαν ήταν και η 16χρονη Νικά Σακαραμί, η οποία εξαφανίστηκε στις 20 Σεπτεμβρίου ενώ διαδήλωνε στην Τεχεράνη.

Δέκα μέρες αργότερα, η οικογένειά της ενημερώθηκε για τον θάνατό της, αλλά δεν μπόρεσε καν να της προσφέρει μια αξιοπρεπή κηδεία. Σύμφωνα με καταγγελίες, οι Αρχές έκλεψαν το σώμα της και το έθαψαν σε κάποιο μακρινό χωριό για να αποφύγουν να γίνει η κηδεία της επίκεντρο και νέων διαδηλώσεων. Ενα άλλο 16χρονο κορίτσι, η Σαρινά Εσμαϊλζαντέχ, η οποία διαδήλωνε στην πόλη Καράτζ, δυτικά της Τεχεράνης, στις 23 Σεπτεμβρίου πέθανε από χτυπήματα που είχε δεχτεί στο κεφάλι από τα σώματα ασφαλείας, όπως καταγγέλλει η Διεθνής Αμνηστία.

Η δημοσιοποίηση αυτών των δολοφονιών νεαρών γυναικών και παιδιών αντί να προκαλεί φόβο, φαίνεται πως ρίχνει κι άλλο λάδι στη φωτιά των διαδηλώσεων, των μεγαλύτερων, κατά γενική ομολογία, μετά το μεγάλο κίνημα του 2009 κατά του θεοκρατικού καθεστώτος. Φωτογραφίες και βίντεο από την Τεχεράνη και άλλες μεγάλες πόλεις, που δόθηκαν χθες στη δημοσιότητα παρά την ασφυκτική λογοκρισία των αρχών, δείχνουν μαθητές και φοιτητές, ανάμεσά τους πολλές κοπέλες χωρίς μαντίλα, να διαδηλώνουν και να φωνάζουν συνθήματα κατά του Αλί Χαμενεΐ, του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν, και του προέδρου Εμπραχίμ Ραϊσί. Σύμφωνα μάλιστα με το Associated Press, οι διαδηλώσεις χθες εξαπλώθηκαν και στα διυλιστήρια του Ασαλουγέχ στον Περσικό κόλπο. Στα βίντεο που διέρρευσαν, οι εργάτες ακούγονται να επαναλαμβάνουν εν χορώ το σύνθημα των ημερών: «θάνατος στον δικτάτορα».

Παράλληλα, αυξάνονται και οι διεθνείς αντιδράσεις απέναντι στη βία του καθεστώτος των μουλάδων. Η Βρετανία προστέθηκε χθες στη λίστα των ευρωπαϊκών χωρών που έχουν επιβάλει ή σκοπεύουν να επιβάλουν το συντομότερο νέες κυρώσεις στο Ιράν. Οπως ανακοίνωσε το βρετανικό ΥΠΕΞ, οι κυρώσεις στοχεύουν υψηλόβαθμους αξιωματούχους των ιρανικών δυνάμεων ασφαλείας και της αποκαλούμενης «αστυνομίας ηθών». Η Γερμανία, η Γαλλία, η Δανία, η Ισπανία, η Ιταλία και η Δημοκρατία της Τσεχίας έχουν καταθέσει 16 προτάσεις για την επιβολή νέων ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Τεχεράνης και περιμένουν τη λήψη σχετικής απόφασης στη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών των κρατών-μελών της Ε.Ε. στις 17 Οκτωβρίου.

«Αυτοί που χτυπούν γυναίκες και κορίτσια στον δρόμο, που απάγουν, που αυθαίρετα φυλακίζουν και καταδικάζουν σε θάνατο ανθρώπους που δεν επιθυμούν τίποτα περισσότερο από το να ζήσουν ελεύθεροι, στέκονται στη λάθος μεριά της ιστορίας», δήλωσε σε συνέντευξή της στην Bild am Sonntag η υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, Αναλένα Μπέρμποκ. Πρόσθεσε, μάλιστα, πως η χώρα της θα διασφαλίσει ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση θα παγώσει τα περιουσιακά στοιχεία όσων είναι υπεύθυνοι για τη βίαιη καταστολή των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν και θα απαγορεύσει την είσοδό τους στην Ε.Ε. Εύκολα συμπεραίνει κανείς μετά τις τελευταίες εξελίξεις ότι η αναβίωση της διεθνούς συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν παραπέμπεται στις καλένδες…