Ρωσική οπισθοχώρηση από τη Χερσώνα

Τεράστια στρατηγική ήττα για το Κρεμλίνο, ρεαλιστική απόφαση εν όψει του επιχειρησιακά δύσκολου χειμώνα, όπως ισχυρίζονται στη Μόσχα, τακτικός ελιγμός, όπως φοβούνται στο Κίεβο, ή «νεύμα» προς μια πιθανή διαπραγμάτευση;

Τα ερωτήματα πλανώνται γύρω από την απόφαση της Ρωσίας να αποσυρθεί από τη στρατηγικής σημασίας -και δη προσαρτημένη από τα τέλη Σεπτεμβρίου, κατά τη Μόσχα- πόλη της Χερσώνας και τα περίχωρά της, εγκαταλείποντας την περιφερειακή πρωτεύουσα-κλειδί στον νότο της Ουκρανίας και βόρεια της Χερσονήσου της Κριμαίας.

Οπως ανακοινώθηκε, έχει ήδη ξεκινήσει η μεταφορά ρωσικών δυνάμεων και εξοπλισμού στην ανατολική όχθη του ποταμού Δνείπερου, ανάγοντάς τον σε φυσικό ανάχωμα έναντι της εν εξελίξει ουκρανικής αντεπίθεσης στον νότο, όπου οι γέφυρες -και κατ’ επέκταση οι γραμμές ανεφοδιασμού- είναι σχεδόν κατεστραμμένες.

Αναφορές Ουκρανών αξιωματούχων από τα προάστια της Χερσώνας κάνουν ήδη λόγο για εκτεταμένες καταστροφές και ναρκοθετήσεις. Ολα αυτά, στο φόντο της επιχείρησης απομάκρυνσης μεγάλου μέρους του τοπικού πληθυσμού, με προορισμό ακόμη και τη ρωσική ενδοχώρα και δύο ήδη ταπεινωτικών για το Κρεμλίνο στρατιωτικών αποχωρήσεων από το Κίεβο και το Χάρκοβο σε βάθος εννέα μηνών πολέμου. Και μόλις ένα μήνα και κάτι μετά τις νέες προσαρτήσεις ουκρανικών εδαφών -συμπεριλαμβανομένης της περιφέρειας της Χερσώνας- από τη Ρωσική Ομοσπονδία.

Αν και πανηγυρίζουν για τη νέα εξέλιξη, οι Ουκρανοί τηρούν επιφυλάξεις. Οι σκληροπυρηνικοί κύκλοι της Ρωσίας συντάσσονται γύρω από τον πρόεδρο Πούτιν στη μείζονος σημασίας αλλά και μεγάλου πολιτικού κόστους κίνηση, χαρακτηρίζοντάς την ρεαλιστική στρατηγική επιλογή. Ορισμένοι πάντως δεν φείδονται επικρίσεων. Ο πρώην σύμβουλος του Πούτιν, Σεργκέι Μάρκοφ, έκανε λόγο για «τη μεγαλύτερη γεωπολιτική ήττα της Ρωσίας μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ»…

Καταδεικνύοντας την κλίμακα της σοβαρότητας για τη Μόσχα -τόσο επιχειρησιακή, όσο και πολιτική- η ανακοίνωση της ρωσικής απόσυρσης ήταν δημόσια, πρώτη φορά από τηλεοράσεως και μάλιστα από τα χείλη του υπουργού Αμυνας, Σεργκέι Σόιγκου, κατόπιν σύστασης του Σεργκέι Σουροβίκιν, νέου διοικητή των ρωσικών δυνάμεων στην Ουκρανία, γνωστού και ως «στρατηγού Αρμαγεδδώνα».

Πιστοποιώντας από πλευράς αμερικανικού Πενταγώνου «αρχικές ενδείξεις» για τη ρωσική απόσυρση, ο επιτελάρχης των ΗΠΑ, στρατηγός Μαρκ Μίλεϊ εκτίμησε ότι η διαδικασία αποχώρησης «θα διαρκέσει μέρες, ίσως και εβδομάδες». Η συνέχεια ήδη προβληματίζει.

Το Κίεβο εκφράζει φόβους για ανασύνταξη των ρωσικών δυνάμεων εν όψει του χειμώνα και πιθανό νέο κύμα βομβαρδισμών κατά ζωτικής σημασίας υποδομών της Ουκρανίας, που έχουν ήδη «γονατίσει». Ακόμη και με την οπισθοδρόμηση, εξάλλου, τα ρωσικά στρατεύματα παραμένουν στην περιφέρεια της Χερσώνας: μια πολύτιμη χερσαία σύνδεση των κατεχόμενων εδαφών στα ανατολικά με την Κριμαία.

Αναλαμβάνοντας πάντως τον έλεγχο της πόλης της Χερσώνας, οι δυνάμεις του Κιέβου αποκτούν πιο άμεση πρόσβαση στην προσαρτημένη από το 2014 χερσόνησο στη Μαύρη Θάλασσα, καθιστώντας την δυνητικά ευάλωτη σε ουκρανικές επιθέσεις. Παράλληλα, τους αφήνει θεωρητικά πιο ανοιχτό το πεδίο στη γειτονική -εν μέρει υπό ρωσική κατοχή και επίσης προσαρτημένη από τη Ρωσία- περιφέρεια της Ζαπορίζια.

Οι δύο πλευρές κρατούν ακόμη κλειστά τα χαρτιά τους. Από την Ουάσινγκτον -και στον απόηχο των ενδιάμεσων εκλογών- ο Αμερικανός πρόεδρος τις κάλεσε να αποφασίσουν τα επόμενα βήματά τους. «Αυτό που θα συμβεί είναι ότι και οι δύο θα “γλείψουν τις πληγές” τους και μετά θα πρέπει να αποφασίσουν τι θα κάνουν τον χειμώνα και εάν θέλουν να συμβιβαστούν ή όχι», υπογράμμισε ο Τζο Μπάιντεν, ενόσω η κυβέρνησή του διατηρεί ανοιχτό δίαυλο με τη Μόσχα για την αποτροπή χρήσης πυρηνικών όπλων και ο ίδιος προετοιμάζεται για την πρώτη διά ζώσης συνάντηση με τον Κινέζο πρόεδρο Σι, τη Δευτέρα, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της G-20 στο Μπαλί της Ινδονησίας.