Οταν πριν από σαράντα τέσσερα χρόνια το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας υπό την ηγεσία του Ντεγκ ξεκινούσε τις μεταρρυθμίσεις με στόχο τη μετάβαση από τον κεντρικό σχεδιασμό στην οικονομία της αγοράς, η συντριπτική πλειονότητα των αναλύσεων που είδαν το φως της δημοσιότητας στη Δύση προέβλεπε τη σταδιακή συρρίκνωση του μονοκομματικού καθεστώτος.
Η αγορά δεν θα οδηγούσε μόνο σε μια υγιή οικονομική ανάπτυξη χωρίς τυχοδιωκτικούς βολονταρισμούς του τύπου «Μεγάλο άλμα προς τα εμπρός», αλλά θα ήταν ο καταλύτης εκδημοκρατισμού της χώρας.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 οι προφητείες για τον αυτόματο εκδημοκρατισμό της Κίνας μετατέθηκαν χρονικά.
Σε αντίθεση με την περεστρόικα του Γκορμπατσόφ που προκάλεσε πολιτική αποσταθεροποίηση η οποία βραχυκύκλωσε κάθε προσπάθεια μεταρρύθμισης της οικονομίας, η Κίνα θα ολοκλήρωνε τη μετάβαση στην οικονομία της αγοράς και στη συνέχεια θα μεταρρύθμιζε το μονοκομματικό σύστημα.
Δίπλα στο αισιόδοξο σενάριο υπήρχε και το απαισιόδοξο, ο κομματικός μηχανισμός που θα έβλεπε να φεύγει το έδαφος κάτω από τα πόδια του θα επέβαλλε τον τερματισμό των οικονομικών μεταρρυθμίσεων.
Η αιματηρή καταστολή το 1989 των κινητοποιήσεων στην πλατεία Τιεν Αν Μεν οδήγησε στην αυταρχική αναδίπλωση του καθεστώτος, με τις μεταρρυθμίσεις στην οικονομία όχι μόνο να μην επιβραδύνονται αλλά αντιθέτως να επιταχύνονται.
Τότε άρχισε να γίνεται φανερό ότι οι περισσότερες δυτικές αναλύσεις για την Κίνα είχαν σημείο αναφοράς την εμπειρία της ΕΣΣΔ.
Οταν στις αρχές της δεκαετίας του 1920 ο Λένιν υιοθέτησε τη ΝΕΠ, τη Νέα Οικονομική Πολιτική που στόχευε στην αναβίωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ο κομματικός μηχανισμός είδε την οικονομική μεταρρύθμιση ως βαριά υποθήκη για τη δική του παντοδυναμία.
Το κινεζικό παράδοξο έγινε ακόμη πιο έντονο την τελευταία δεκαετία, στη διάρκεια της οποίας ο Σι Τζινπίνγκ ύστερα από μια σκληρή εσωκομματική εκκαθάριση στο όνομα της πάταξης της διαφθοράς ενίσχυσε τον ρόλο του κόμματος.
Η Κίνα απέφυγε τη σύγκρουση του κομματικού μηχανισμού με τους επιχειρηματίες και τους μάνατζερ για τον πολύ απλό λόγο ότι προέρχονταν από το Κ.Κ. και η επιτυχής τους διαχείριση επιβραβευόταν με άνοδο στην κομματική ιεραρχία.
Από ό,τι έχει προκύψει μέχρι στιγμής από το συνέδριο του Κ.Κ., ο Σι Τζινπίνγκ συνεχίζει τον δρόμο του Ντεγκ, η πολιτική του οποίου είχε ορίζοντα μακράς διάρκειας και όχι μεταβατικό χαρακτήρα διασφάλισης μιας πρωτογενούς συσσώρευσης.
Η γάτα του Ντεγκ τρώει τα ποντίκια και κανείς δεν ασχολείται πλέον με το αν είναι άσπρη ή μαύρη.
