Η εταιρεία Meta, η οποία κατέχει το Facebook και το Instagram, ανακοίνωσε ότι εντόπισε και απενεργοποίησε ένα εκτεταμένο δίκτυο παραπληροφόρησης, προερχόμενο από τη Ρωσία. Το δίκτυο φέρεται ότι προσπάθησε να χρησιμοποιήσει εκατοντάδες ψεύτικους λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και δεκάδες ψευδείς ιστοσελίδες ειδήσεων για να διαδώσει τις ρωσικές θέσεις για την εισβολή στην Ουκρανία.
Η Meta ανέφερε ότι απενεργοποίησε τη λειτουργία του δικτύου πριν καταφέρει να κερδίσει μεγάλο κοινό. Σύμφωνα με το Facebook, αυτή ήταν η μεγαλύτερη και πιο περίπλοκη προσπάθεια ρωσικής προπαγάνδας που έχει εντοπίσει από την έναρξη της εισβολής.
Η επιχείρηση αφορούσε περισσότερους από 60 ιστότοπους που δημιουργήθηκαν για να μιμηθούν νόμιμες ειδησεογραφικές ιστοσελίδες, συμπεριλαμβανομένης της εφημερίδας The Guardian στο Ηνωμένο Βασίλειο και του γερμανικού Der Spiegel. Ωστόσο, αντί για τις πραγματικές ειδήσεις που αναφέρθηκαν από αυτά τα μέσα, οι ψεύτικοι ιστότοποι περιείχαν συνδέσμους με ρωσική προπαγάνδα και παραπληροφόρηση για την Ουκρανία. Περισσότεροι από 1.600 ψεύτικοι λογαριασμοί στο Facebook χρησιμοποιήθηκαν για τη διάδοση της προπαγάνδας σε κοινό στη Γερμανία, την Ιταλία, τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ουκρανία.
Μία από τις ψευδείς ειδήσεις που έφερε η Meta ως παράδειγμα ήταν μία με τίτλο «Βίντεο: Αποκαλύφθηκε ψευδής σκηνοθεσία στην Μπούτσα!» και αναφερόταν στην υπόθεση της πόλης όπου εντοπίστηκαν ομαδικοί τάφοι Ουκρανών πολιτών.
Επίσης, οι ψεύτικοι λογαριασμοί χρησιμοποιήθηκαν για τη διάδοση συνδέσμων με ψευδείς ειδήσεις και άλλες φιλορωσικές αναρτήσεις και βίντεο στο Facebook και το Instagram, καθώς και σε πλατφόρμες όπως το Telegram και το Twitter. Το δίκτυο ήταν ενεργό όλο το καλοκαίρι.
Ο αρμόδιος αξιωματούχος για τις διαδικτυακές απειλές στην εταιρεία Meta, Ντέιβιντ Αγκράνοβιτς, επισήμανε ότι «σε μερικές περιπτώσεις, το περιεχόμενο της επιχείρησης ενισχύθηκε από τις επίσημες σελίδες των ρωσικών πρεσβειών στην Ευρώπη και την Ασία στο Facebook. Πιστεύω ότι αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη και πιο περίπλοκη επιχείρηση προπαγάνδας ρωσικής προέλευσης που έχουμε μπλοκάρει από την αρχή του πολέμου στην Ουκρανία».
Οι δραστηριότητες του δικτύου έγιναν πρώτα αντιληπτές από ερευνητές στη Γερμανία. Όταν η Meta ξεκίνησε την έρευνά της, διαπίστωσε ότι πολλοί από τους ψεύτικους λογαριασμούς είχαν ήδη αφαιρεθεί από τα αυτοματοποιημένα συστήματα του Facebook. Χιλιάδες άνθρωποι παρακολουθούσαν τις σελίδες του δικτύου στο Facebook όταν απενεργοποιήθηκαν νωρίτερα φέτος.
Οι ερευνητές είπαν ότι δεν μπορούσαν να αποδώσουν απευθείας το δίκτυο στη ρωσική κυβέρνηση. Όμως ο Αγκράνοβιτς σημείωσε τον ρόλο που διαδραμάτισαν οι Ρώσοι διπλωμάτες και είπε ότι η επιχείρηση βασίστηκε σε ορισμένες εξελιγμένες τακτικές, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης πολλαπλών γλωσσών και των προσεκτικά κατασκευασμένων ψευδών ιστοσελίδων.
Η ρωσική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον ζήτησε εξηγήσεις από για τις ενέργειες της Meta, ωστόσο δεν έχει λάβει απάντηση.
Και κινεζικό δίκτυο
Ερευνητές της Meta Platforms Inc. έφερε επίσης στο φως και ένα πολύ μικρότερο δίκτυο που προερχόταν από την Κίνα και προσπάθησε να διαδώσει πολωτικό πολιτικό περιεχόμενο στις ΗΠΑ. Το δίκτυο κατόρθωσε να φτάσει πολύ μικρό κοινό στις ΗΠΑ και καθώς οι αναρτήσεις έδειξαν στοιχεία ερασιτεχνισμού, όπως ορθογραφικά λάθη και αναρτήσεις που πραγματοποιούνταν εργάσιμες ώρες στην Κίνα.
Η εταιρεία Meta επισήμανε ότι, παρά την αναποτελεσματικότητά του, το δίκτυο είναι αξιοσημείωτο επειδή είναι το πρώτο που στόχευσε τους Αμερικανούς με πολιτικά μηνύματα εν όψει των φετινών ενδιάμεσων εκλογών. Οι κινεζικές αναρτήσεις δεν υποστήριζαν το ένα ή το άλλο κόμμα, αλλά έδειχναν ότι σκοπεύουν να υποκινήσουν πόλωση.
