Η συνεργασία των γονέων/κηδεμόνων με το σχολείο του παιδιού τους είναι ένας καθοριστικός παράγοντας για τη βελτίωση όχι μόνο των επιδόσεων του παιδιού αλλά και γενικότερα των σχέσεων με το σχολείο και της κοινωνικής συμπεριφοράς του. Παράλληλα, από τη διεθνή βιβλιογραφία [1] γνωρίζουμε ότι η συνεχής και συστηματική διασύνδεση οικογένειας – σχολείου αποτελεί έναν από τους παράγοντες ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας της σχολικής μονάδας.
Ωστόσο, πρόσφατη έρευνα [2], η οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της διδακτορικής διατριβής της υπογράφουσας, στα ιδιωτικά Γενικά Λύκεια της Ελλάδας, έδειξε ότι σχολείο και οικογένεια παραμένουν «απόμακροι». Κάτι που μάλλον δεν απέχει πολύ από τις κρατούσες σχέσεις και στα δημόσια Γενικά Λύκεια της χώρας, αν και αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο άλλης έρευνας.
Ενδεικτικό της «απόστασης» των γονέων/κηδεμόνων από το σχολείο είναι ότι για τους περισσότερες διευθυντές (34,9%) των Λυκείων που απάντησαν στο πλαίσιο της έρευνας, οι συναντήσεις/συζητήσεις με γονείς ή κηδεμόνες έρχονται στην έκτη θέση ως προς την κατανομή του χρόνου εργασίας τους, πολύ πίσω από τα διοικητικά καθήκοντα, που αποτελούν την πρώτη επιλογή για τη συντριπτική πλειοψηφία.
Μόνο για ένα μικρό ποσοστό διευθυντών (3,2%), οι συναντήσεις/συζητήσεις με γονείς/κηδεμόνες αποτελούν πρώτη ή δεύτερη, αντίστοιχα, επιλογή στην κατανομή του χρόνου εργασίας. Περισσότερο αποκαλυπτικά είναι τα ευρήματα στο ερώτημα εάν εμπλέκονται οι γονείς/κηδεμόνες στις σχολικές δραστηριότητες. Σε αυτό το ερώτημα, το 41,3% των διευθυντών απαντά ότι αυτό συμβαίνει συχνά και το 17,5% πολύ συχνά.
Ομως, ένα εξίσου σημαντικό ποσοστό (34,9%) απαντά ότι αυτό συμβαίνει σπάνια, πράγμα που σημαίνει ότι σχεδόν σε ένα από τα τρία ιδιωτικά Γενικά Λύκεια είναι σπάνια η εμπλοκή γονέων/κηδεμόνων στις σχολικές δραστηριότητες. Είναι εντυπωσιακό ότι το 4,8% των διευθυντών απαντάει πως «ποτέ» οι γονείς/κηδεμόνες δεν εμπλέκονται στις σχολικές δραστηριότητες. Και εάν το συγκεκριμένο στοιχείο αποτυπώνει την απομάκρυνση των γονέων από το σχολείο και τις δραστηριότητές του, ένα άλλο ερώτημα δείχνει ότι και το σχολείο κρατάει σε… απόσταση τους γονείς.
Πιο συγκεκριμένα, μόλις το 27% των διευθυντών «συμφωνεί» στο ότι πρέπει να παρέχονται ευκαιρίες σε γονείς ή κηδεμόνες στη λήψη των αποφάσεων. Αντίθετα, το 49,2% απαντάει πως «διαφωνεί απόλυτα» ή «διαφωνεί» στο ότι πρέπει να παρέχονται ευκαιρίες σε γονείς ή κηδεμόνες για τη λήψη αποφάσεων, δηλαδή εκτιμά πως αυτό δεν (πρέπει να) συμβαίνει συστηματικά. Το 23,8% δεν εκφέρει άποψη. Εντελώς διαφορετική είναι η εικόνα στα ερωτήματα για παροχή ευκαιριών σε εκπαιδευτικούς και μαθητές για συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων.
Πιο συγκεκριμένα, η συντριπτική πλειοψηφία (79,4%) των διευθυντών που συμμετείχαν στην έρευνα, «συμφωνεί» ή «συμφωνεί απόλυτα» στο ότι πρέπει να παρέχονται ευκαιρίες στους εκπαιδευτικούς για να συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων. Επίσης, ένα μεγάλο μέρος (47,6%) συμφωνεί στην παροχή ευκαιριών στους μαθητές για να συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων.
Συμπερασματικά, η σχέση σχολείου και οικογένειας είναι αναγκαίο να γίνει στενότερη και πιο συστηματική. Σ’ αυτό χρειάζεται να γίνουν βήματα και από τις δύο πλευρές, καθώς αποτελεί κοινή παραδοχή ότι κάτι τέτοιο βοηθάει πολύπλευρα τα παιδιά. Παράλληλα, όμως, όπως προαναφέρθηκε, θα βοηθήσει ουσιαστικά και στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της σχολικής μονάδας. Γι’ αυτούς τους λόγους αξίζει οι δύο πλευρές να τολμήσουν να κάνουν βήματα και να έρθουν πιο κοντά, ώστε η «σχέση» τους να γίνει πιο ουσιαστική, προς όφελος των παιδιών.
*Οικονομολόγος-εκπαιδευτικός, διδάκτωρ στον τομέα της Διοίκησης Επιχειρήσεων του Τμήματος Οργάνωσης & Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Πειραιώς
[1] Ενδεικτικά:
Hallinger, P., Murphy, J. (1986). The social context of effective schools, American Journal of Education, Vol. 94, pp. 328-355.
Ceka, A., Murati, R. (2016). The role of parents in education of children, Journal of Education & Practice, Vol. 7, No. 5, pp. 61-64.
Ramsey, C.M., Spira, A.P., Parisi, J.M., Rebok, G.W. (2016). School climate: perceptual differences between students, parents and school staff, School Effectiveness & School Improvement, Vol. 27, pp. 629-641.
[2] Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από 20.11.2020 έως 20.1.2021, με ερωτηματολόγια τα οποία εστάλησαν ηλεκτρονικά στους διευθυντές των τότε εν ενεργεία ιδιωτικών Γενικών Λυκείων της Ελλάδας. Το ερωτηματολόγιο είχε ως βάση εργαλείο-ερωτηματολόγιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ/OECD). Στην έρευνα έλαβαν μέρος (με ρητή δέσμευση για διαφύλαξη της ανωνυμίας) οι 63 από τους 79 διευθυντές των σχολείων.
-320x213.jpg)
