Κυβερνητικές υποσχέσεις για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις στη μετά ΔΕΘ εποχή

Κενό γράμμα αποδείχθηκαν οι κατά καιρούς κυβερνητικές υποσχέσεις για τη δημιουργία πλαισίου που θα θέσει περιορισμούς εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων (τύπου Airbnb), ώστε να αυξηθεί το απόθεμα των σπιτιών για μακροχρόνια μίσθωση και να μπει «φρένο» στην αύξηση των τιμών των ενοικίων. Πλέον δεν μιλάμε για έναν πολίτη που νοικιάζει 1-2 διαμερίσματα για να συμπληρώσει το εισόδημά του αλλά για κανονική «μπίνζα» που αλλοιώνει, σε μεγάλο βαθμό, τα χαρακτηριστικά μεγάλων πόλεων, όπως η Αθήνα, καθώς οι μόνιμοι κάτοικοι, λόγω της έλλειψης διαθέσιμων διαμερισμάτων σε λογικές τιμές, εξοστρακίζονται σε άλλες περιοχές που δεν έχουν… τουριστικό ενδιαφέρον.

Οπως εξελίσσονται τα πράγματα –δηλαδή όσο αυξάνεται η τουριστική κίνηση και δεν μπαίνουν περιορισμοί για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις– τόσο πιο ορατός είναι ο κίνδυνος βασικές δομές που αφορούν τους μόνιμους κατοίκους (όπως για παράδειγμα σχολεία) κ.λπ. να μην έχουν λόγο ύπαρξης. Ετσι, ολόκληρες πολυκατοικίες έχουν μετατραπεί σε Airbnb και σε πολλές γειτονιές οι μόνιμοι κάτοικοι αποτελούν πλέον μειοψηφία.

Παρ’ όλα αυτά, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δεν ψέλλισε λέξη για το ζήτημα, δεν ανακοίνωσε καμία παρέμβαση στο πλαίσιο του προγράμματος για τη στεγαστική πολιτική από το βήμα της ΔΕΘ. Και αυτό, παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση αναγνωρίζει το πρόβλημα, τουλάχιστον μέχρι πρότινος.

«Δεν μπορεί να είναι μονοθεματική Ντίσνεϊλαντ του τουρισμού η Αθήνα. Κι εδώ πρέπει να ανοίξει η συζήτηση για τους όρους υπό τους οποίους κάποιος νοικιάζει Airbnb», είχε δηλώσει στα μέσα Αυγούστου ο υπουργός Επικρατείας Ακης Σκέρτσος, τονίζοντας ότι πρέπει να αντλήσουμε τα καλά παραδείγματα από πόλεις του εξωτερικού με σημαντική τουριστική κίνηση, καθώς δεν μπορεί «το κέντρο κάθε μεγαλούπολης να γίνεται μια απέραντη τουριστική ζώνη, πρέπει να προστατεύσουμε τις πολλές και διαφορετικές χρήσεις, αυτό σημαίνει ένα ζωντανό, δυναμικό και δημοκρατικό κέντρο μιας μεγαλούπολης». (Εχει ενδιαφέρον και το άρθρο του Α. Σκέρτσου «Το “φαινόμενο Airbnb” – Ναι, αλλά με κανόνες» τον Δεκέμβριο του 2019 στην «Αthens Voice».)

Χθες, πάντως, σε μια προσπάθεια να απαντήσει στην κριτική, αλλά και την γκρίνια των ξενοδόχων, καθώς έχουν δημιουργηθεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού, για απουσία μέτρων ρύθμισης του άναρχου τοπίου των βραχυχρόνιων μισθώσεων η κυβέρνηση, διά του υπουργείου Εργασίας, μοίρασε νέες υποσχέσεις. Στην ερώτηση γιατί δεν έλαβε μέτρα για τον περιορισμό των βραχυχρόνιων μισθώσεων απαντά ότι «το θέμα εξετάζεται από την κυβέρνηση.

Οι όποιες κινήσεις πρέπει να είναι σίγουρα προσεκτικές, επειδή η αγορά αυτή τα τελευταία χρόνια είχε και έχει συνεχή σκαμπανεβάσματα. Μέχρι στιγμής κρίθηκε ότι μετά από δυο χρόνια πανδημίας, με τις αναταράξεις που δημιούργησε στον ευρύτερο κλάδο δεν θα ήταν σκόπιμη η άμεση λήψη μέτρων μέχρι να υπάρχει μια πιο ξεκάθαρη εικόνα. Σε κάθε περίπτωση σε πρώτη φάση θα ρυθμιστούν οι επιχειρηματικές βραχυχρόνιες μισθώσεις που γίνονται από επενδυτές προκαλώντας αθέμιτο ανταγωνισμό».

Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το γεγονός ότι η κυβέρνηση δεν περίμενε για άλλα κι άλλα ζητήματα να ξεκαθαρίσει το…πανδημικό τοπίο, ώστε να υλοποιήσει το «μεταρρυθμιστικό» της έργο (π.χ. σε Παιδεία, Υγεία) αλλά επικαλείται τις…αναταράξεις που δημιουργήθηκαν σε έναν συγκεκριμένο κλάδο. Βέβαια, οι… κακοπροαίρετοι υποστηρίζουν ότι τυχόν λήψη μέτρων στην παρούσα φάση μπορεί να δημιουργούσαν πρόβλημα στο έτερο «φιλόδοξο» κυβερνητικό πρόγραμμα, αυτό του υπουργού Τουρισμού Βασίλη Κικίλια να φέρει στη ζεστή και φιλόξενη χώρα μας Γερμανούς τουρίστες για να ξεχειμωνιάσουν.

Οπως έχει αναφέρει σε δημόσιες τοποθετήσεις του ο πρόεδρος του πανελλαδικού δικτύου e-real estate Θεμιστοκλής Μπάκας στα Χανιά, για παράδειγμα, πάνω από 4.000 κατοικίες έχουν μπει σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, ενώ τα πιο πολλά ακίνητα που διατίθενται προς ενοικίαση στο κέντρο της Αθήνας κι άλλων πόλεων είναι σε βραχυχρόνια μίσθωση. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο Κουκάκι –την πάλαι ποτέ φοιτητική γειτονιά– 1.300 διαμερίσματα είναι εγγεγραμμένα στις βραχυχρόνιες μισθώσεις – μετατρέποντας τη γειτονιά σε σχεδόν αμιγώς τουριστική περιοχή.

Ο ξενοδοχειακός κλάδος δεν παραγνωρίζει την κοινωνική σημασία της οικονομίας του διαμοιρασμού και αντιλαμβάνεται τους λόγους που κατά τη διάρκεια της δημοσιονομικής κρίσης οι κυβερνήσεις δεν «άγγιξαν» τις βραχυχρόνιες μισθώσεις που έδωσαν ένα επιπλέον εισόδημα στον μέσο Ελληνα. Αλλά, πλέον, όπως τονίζουν οι εκπρόσωποι του κλάδου (Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδας, ΣΕΤΕ κ.ά.), μιλάμε για μια επιχειρηματική δραστηριότητα που παριστάνει το ξενοδοχείο «χωρίς τις πιστοποιήσεις, χωρίς τα φορολογικά και μισθολογικά βάρη και τις ευθύνες του ξενοδοχείου.

»Δεν αντέχει σε καμία λογική από να έχουμε από τη μια ένα υπερ-ρυθμισμένο ξενοδοχείο και από την άλλη μια παντελώς αρρύθμιστη βραχυχρόνια μίσθωση», είχε υπογραμμίσει στην έναρξη της τουριστικής σεζόν ο Αλ. Βασιλικός, πρόεδρος του ΞΕΕ, τονίζοντας ότι Ελλάδα παραμένει η μόνη δυτική χώρα χωρίς ένα οριοθετημένο και ρυθμισμένο πλαίσιο για την οικονομία διαμοιρασμού. Θα ήταν αρκετό το να κάνουμε αυτό που έκαναν όλοι οι κορυφαίοι ευρωπαϊκοί προορισμοί, ο καθένας με τον τρόπο του, αλλά με κοινό παρονομαστή την προστασία της αυθεντικότητας του προορισμού και τον σεβασμό της τοπικής κοινωνίας.