Στερεύουν οι εναλλακτικές στην Ευρώπη για το αέριο

Καθώς ο αγωγός Nord Stream 1, που μεταφέρει ρωσικό φυσικό αέριο στη Γερμανία, παραμένει κλειστός και ο εφοδιασμός αρκετών ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Βουλγαρία, η Δανία, η Φινλανδία, η Ολλανδία και η Πολωνία, έχει διακοπεί, ο αγώνας των Ευρωπαίων για την εξασφάλιση εναλλακτικών ροών και προμηθευτών δείχνει όλο και πιο άνισος.

Η Gazprom ανακοίνωσε το Σάββατο ότι θα στείλει 42,7 εκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω της Ουκρανίας, όμως η ποσότητα αυτή είναι σταγόνα στον ωκεανό σε σχέση με τις ανάγκες των Ευρωπαίων. Η Ρωσία προμηθεύει περίπου το 40% του φυσικού αερίου της Ευρώπης, κυρίως μέσω αγωγών.

Οι παραδόσεις της πέρυσι ανήλθαν σε περίπου 155 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Μέσω των αγωγών που διέρχονται από την Ουκρανία το ρωσικό φυσικό αέριο κατευθύνεται κυρίως στην Αυστρία, την Ιταλία, τη Σλοβακία και άλλα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης. Η Ουκρανία ωστόσο έχει κλείσει τον αγωγό διέλευσης Sokhranovka που διασχίζει τα κατεχόμενα από τη Ρωσία εδάφη στα ανατολικά της χώρας.

Με αυτά τα δεδομένα οι ευρωπαϊκές χώρες προσπαθούν να διασφαλίσουν εναλλακτικούς δρόμους προκειμένου να μην ξεμείνουν από φυσικό αέριο, μεταξύ άλλων και μέσω ορισμένων διασυνδέσεων οι οποίες διακόπηκαν από τη Ρωσία μετά την άρνηση των Ευρωπαίων να πληρώνουν σε ρούβλι.

Στις εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη που δεν περνούν από την Ουκρανία περιλαμβάνεται ο αγωγός Yamal-Europe, ο οποίος διασχίζοντας Λευκορωσία και Πολωνία φτάνει στη Γερμανία. Ο αγωγός Yamal-Europe έχει χωρητικότητα 33 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων. Από τις αρχές του χρόνου έχει γίνει αντιστροφή ροής προς τα ανατολικά μεταξύ Πολωνίας και Γερμανίας, καθώς η Μόσχα έχει επιβάλει κυρώσεις στον ιδιοκτήτη του πολωνικού τμήματος του αγωγού Yamal-Europe. Η πολωνική κυβέρνηση ισχυρίζεται πάντως ότι μπορεί να τα καταφέρει χωρίς αντίστροφη ροή φυσικού αερίου στον αγωγό Yamal.

Κάποιες χώρες εν τω μεταξύ αναζητούν εναλλακτικές επιλογές εφοδιασμού, καθώς είναι συνδεδεμένες στο δίκτυο αγωγών φυσικού αερίου της Ευρώπης που επιτρέπει μοίρασμα των προμηθειών.

Η Γερμανία, ο μεγαλύτερος καταναλωτής ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη, θα μπορούσε έτσι να εισάγει από τη Βρετανία, τη Δανία, τη Νορβηγία και την Ολλανδία.

Η Βρετανία, που συμφώνησε να εισάγει αέριο από τη Νορβηγία για τρεις χειμώνες, μπορεί επίσης να εξάγει στην Ευρώπη μέσω αγωγών.

Η Νότια Ευρώπη, από την πλευρά της, μπορεί να δεχτεί αέριο από το Αζερμπαϊτζάν μέσω του Αδριατικού Αγωγού Φυσικού Αερίου προς την Ιταλία και του Αγωγού Φυσικού Αερίου της Ανατολίας (TANAP) μέσω της Τουρκίας.

Η Πολωνία, η οποία βασίζεται στη Ρωσία για περίπου το 50% της κατανάλωσης φυσικού αερίου ή περίπου 10 δισ. κυβ. μέτρα, έχει διαμηνύσει ότι μπορεί να προμηθεύεται φυσικό αέριο μέσω δύο συνδέσεων της με τη Γερμανία. Η δε Ισπανία θέλει να αναβιώσει ένα έργο για την κατασκευή ενός νέου αγωγού φυσικού αερίου μέσω των Πυρηναίων. Ωστόσο η Γαλλία θεωρεί ότι οι πλωτοί τερματικοί σταθμοί υγροποιημένου αερίου LNG θα ήταν μια ταχύτερη και φθηνότερη επιλογή…

Φυσικό αέριο σε υγροποιημένη μορφή μπορεί η Ε.Ε. να προμηθευτεί και από τις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν εξαγγείλει ότι μπορούν να στείλουν φέτος 15 δισ. κυβικά μέτρα. Το μεγάλο πρόβλημα εδώ όμως είναι ότι οι τερματικοί σταθμοί υγροποιημένου φυσικού αερίου της Ευρώπης έχουν επίσης περιορισμένη χωρητικότητα για επιπλέον εισαγωγές. Κάποιες χώρες έχουν εξαγγείλει την κατασκευή νέων σταθμών, ωστόσο αυτό θα πάρει καιρό.

Αρκετές χώρες ενδέχεται, τέλος, να επιδιώξουν να καλύψουν οποιοδήποτε κενό στον ενεργειακό τους εφοδιασμό αυτόν τον χειμώνα μέσω εισαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας από τους γείτονές τους ή ενισχύοντας την παραγωγή ενέργειας από πυρηνική ενέργεια, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, υδροηλεκτρική ενέργεια ή άνθρακα. Και εδώ όμως η φετινή λειψυδρία και η παλαιότητα των εργοστασίων πυρηνικής ενέργειας δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας.