Στους επτά μήνες που έχουν μεσολαβήσει από την προηγούμενη, 38η διά ζώσης συνάντηση των προέδρων της Κίνας και της Ρωσίας -με κοινές διακηρύξεις για «φιλία χωρίς όρια» λίγο πριν από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία- προφανώς έχουν πολλά αλλάξει.
Αυτό κατέστη πολλάκις εμφανές κατά τις χθεσινές κρίσιμες συνομιλίες μεταξύ του Σι Τζινπίνγκ και του Βλαντίμιρ Πούτιν, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης (SCO), στη Σαμαρκάνδη του Ουζμπεκιστάν.
Ως σταθερά παραμένει η ενίσχυση του ευρασιατικού αυτού οργανισμού ως αντιδυτικού πόλου – παράλληλα με τους BRICS. Χθες ενέταξε και επίσημα στους κόλπους του ως πλήρες μέλος το Ιράν και άνοιξε διάπλατα τις «αγκάλες» του στον προσκεκλημένο ηγέτη μιας χώρας που -αν και μέλος του ΝΑΤΟ- έχει πάρει καθεστώς «εταίρου διαλόγου» στον SCO: τον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν.
Σήμερα θα έχει ξεχωριστές συνομιλίες στη Σαμαρκάνδη με τον Ρώσο πρόεδρο, καθώς ο τελευταίος επιχειρεί από τα εδάφη του Ουζμπεκιστάν να ενισχύσει το ηγετικό προφίλ του, με φόντο τη δυτική απομόνωση της χώρας του και τις ταπεινωτικές πρόσφατες ήττες του στρατού του στα μέτωπα της Ουκρανίας.
Οπως όμως σχολίαζε σε χθεσινή ανάλυση ο ανταποκριτής της «Corriere della Sera» στο Πεκίνο, ο Γκουίντο Σαντεβέκι, ο Πούτιν «είναι ένας τσάρος» μιας πρώην υπερδύναμης, τώρα «ταπεινωμένος από στρατιωτικές αναποδιές, που συναντά έναν αυτοκράτορα» μιας ανερχόμενης υπερδύναμης και «σοσιαλισμού με “κινεζικά χαρακτηριστικά”, ο οποίος έχει στόχο να ανακτήσει τον ρόλο του πολιτικού παγκόσμιας εμβέλειας, ύστερα από τρία χρόνια υγειονομικού εγκλεισμού στη χώρα του».
«Η Κίνα είναι διατεθειμένη να εργαστεί με τη Ρωσία για να αναλάβει τις ευθύνες της ως μεγάλη δύναμη, να διαδραματίσει ρόλο πρώτου μεγέθους και να εισαγάγει σταθερότητα και θετική ενέργεια σε έναν κόσμο που κυριαρχείται από χάος», τόνισε χαρακτηριστικά ο Κινέζος πρόεδρος στις συνομιλίες με τον Ρώσο ομόλογό του. Ομως ούτε στις δηλώσεις του ούτε στο κινεζικό ανακοινωθέν υπήρξε η παραμικρή αναφορά στη λέξη «Ουκρανία», πολλώ μάλλον στην προοπτική άμεσης στήριξης της «πολεμικής μηχανής» του Πούτιν.
Αντιθέτως, το Πεκίνο υπογράμμισε την αμέριστη στήριξη της Μόσχας στο θέμα της Ταϊβάν, με φόντο τις κλιμακούμενες γεωπολιτικές εντάσεις με τις ΗΠΑ, αλλά και τα εν εξελίξει σινο-ρωσικά ναυτικά γυμνάσια στον Ειρηνικό.
«Εκτιμούμε ιδιαίτερα την ισορροπημένη θέση των Κινέζων φίλων μας σε σχέση με την ουκρανική κρίση», τόνισε ο Πούτιν στη συνάντηση, στηλιτεύοντας την πολιτική των κυρώσεων, στο στόχαστρο των οποίων βρίσκονται και η χώρα του και η Κίνα.
Διάσταση απόψεων
«Οι προσπάθειες δημιουργίας ενός μονοπολικού κόσμου απέκτησαν πρόσφατα μια απολύτως άσχημη μορφή και είναι εντελώς απαράδεκτες», υπογράμμισε. Για πρώτη φορά ωστόσο αναγνώρισε δημόσια ότι υπάρχει κάποια διάσταση απόψεων με την Κίνα ως προς τον πόλεμο στην Ουκρανία, την εξέλιξή του και τις ευρύτερες επιπτώσεις του στο διεθνές και οικονομικό πεδίο.
«Κατανοούμε τις ερωτήσεις και τις ανησυχίες σας ως προς αυτό και φυσικά θα εξηγήσουμε κατά τη συνάντηση λεπτομερώς τη θέση μας για αυτό το θέμα, αν και έχουμε μιλήσει επί αυτού στο παρελθόν», δήλωσε σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS.
«Το Κρεμλίνο είναι πρόθυμο να σφυρηλατήσει νέους δεσμούς με τον αντίπαλό του στον Ψυχρό Πόλεμο, όμως δεν υπάρχει αμφιβολία για το ποιος είναι ο ανώτερος εταίρος», σχολιάζουν οι βρετανικοί Times.
Τούτων λεχθέντων, ο Σι δεσμεύτηκε να εμβαθύνει το εμπόριο, τους γεωργικούς δεσμούς και τη συνδεσιμότητα με τη Ρωσία. Επί τάπητος τέθηκε το θέμα της κατασκευής ενός νέου αγωγού, μέσω Μογγολίας, για τη διοχέτευση του ρωσικού φυσικού αερίου στις ασιατικές αγορές προς αντικατάσταση της Ευρώπης. Μόλις πρόσφατα άλλωστε το Πεκίνο και η Μόσχα συμφώνησαν στη διευθέτηση των συμβολαίων τους για το φυσικό αέριο σε ρούβλια και γιουάν, αφήνοντας… απ’ έξω το δολάριο. Το ίδιο έχει ήδη συμβεί μεταξύ της Ρωσίας και της Ινδίας, επίσης μέλους του SCO. Οχι τυχαία, ενόσω η αναδιαμόρφωση των γεωπολιτικών ισορροπιών αποτελούσε κύριο «πιάτο» στο «μενού» της συνόδου στη Σαμαρκάνδη, στη Γερμανία οι υπουργοί Εμπορίου των G7 δεσμεύονταν αφ’ ενός να εντείνουν τις προσπάθειες για να εμποδίσουν τη Ρωσία να επωφελείται οικονομικά από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Αφ’ ετέρου να δοθεί τέλος στην εμπορική «αφέλεια» απέναντι στην Κίνα, όπως τόνισε χαρακτηριστικά ο προεδρεύων αυτής της συνόδου, Γερμανός υπουργός Οικονομίας, Ρόμπερτ Χάμπεκ. Την ώρα δε που η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επισκεπτόμενη το -δυσαρεστημένο από τους «27»- Κίεβο υποσχόταν ότι η Ε.Ε. θα στηρίξει την Ουκρανία «όσο χρειαστεί», το Βερολίνο άρχισε να ανεβάζει τις συμμαχικές «στροφές».
Δύο ημέρες μετά την -άκαρπη, όπως φαίνεται- τηλεφωνική επικοινωνία του Γερμανού καγκελάριου Σολτς με τον Ρώσο πρόεδρο και εν μέσω της ουκρανικής αντεπίθεσης στα βορειοανατολικά και ανατολικά μέτωπα του πολέμου, η Γερμανίδα υπουργός Αμυνας, Κριστίνε Λάμπρεχτ, ανακοίνωσε ότι η χώρα της θα προμηθεύσει την Ουκρανία με ακόμη δύο πολλαπλούς εκτοξευτές πυραύλων MARS II, συμπεριλαμβανομένων 200 ρουκετών.
«Επιπλέον, θα στείλουμε 50 τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού Dingo», τόνισε, προσθέτοντας ότι η συμφωνία για κυκλική ανταλλαγή οχημάτων μάχης πεζικού με την Ελλάδα και την Ουκρανία έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Σε αυτή τη φάση πάντως, διευκρίνισε, η Γερμανία δεν σκοπεύει να παραδώσει άρματα μάχης Leopard-2, για τα οποία το Κίεβο επιμένει.
«Εξοπλίσαμε καλά την Ουκρανία και πρέπει να συνεχίσουμε αυτές τις προσπάθειες, να μην τα παρατήσουμε», δήλωσε σε χθεσινή συνέντευξη στην ισπανική εφημερίδα «El Mundo» ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Ζοζέπ Μπορέλ. Μέρος των Ευρωπαίων πολιτών φοβάται «τις συνέπειες από τις κρίσεις και την αύξηση των τιμών», τόνισε. «Δεν θέλω τον πόλεμο. Αλλά είναι ξεκάθαρο», υποστήριξε, «ότι αυτός θα κερδηθεί στο πεδίο της μάχης και όχι στη διπλωματία».
