Παλαμάς και Καλομοίρης: «Της Καρδιάς και του Νου»

Δεν συνδέθηκαν μόνο με φιλία, αλλά μοιράστηκαν κοινές αγωνίες και οράματα. Και οι δυο τους έδωσαν πνοή στη νεοελληνική τέχνη αλλάζοντας τη φυσιογνωμία της στο γύρισμα του 20ού αιώνα, οδηγώντας τη στη νέα εποχή.

Ο ένας είναι ο θεμελιωτής της Ελληνικής Μουσικής, Μανώλης Καλομοίρης, που γεννήθηκε στη Σμύρνη, με σπουδές σε Πόλη και «εις τας Ευρώπας», ο οποίος με μια βιογραφία με φόντο τη Μικρά Ασία μάς κληροδότησε ένα σπουδαίο μουσικό έργο που εισήγαγε το δημοτικό τραγούδι στην κλασική μουσική. Ο άλλος, είναι ένας από τους σημαντικότερους Ελληνες ποιητές, ο Κωστής Παλαμάς, με την κορυφαία συνεισφορά στην εξέλιξη και ανανέωση της νεοελληνικής ποίησης.

Σε χρόνους δίσεκτους για τη χώρα αναμετρήθηκαν με το παρελθόν φέρνοντάς το στο ευρωπαϊκό παρόν: συστρατεύτηκαν καλλιτεχνικά στον διάλογο και τον συγκερασμό του Ελληνικού Πολιτισμού με τα τότε νεωτερικά δυτικά πρότυπα, παραμένοντας πιστοί σε μια σταθερή αξία, τον Δημοτικισμό, σφραγίζοντας μια σχέση «Της Καρδιάς και του Νου».

Με αυτόν τον τίτλο και αφορμή την επέτειο μνήμης των εκατό χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, αλλά και τη συμπλήρωση 60 χρόνων από τον θάνατο του Καλομοίρη, η Νένα Βενετσάνου, η Τίνα Μαλικούτη και ο Βασίλης Βλάχος παρουσιάζουν ένα μουσικοθεατρικό αναλόγιο, μια ζεύξη μουσικής, λόγου και ποίησης όπου θα παρουσιαστούν αποσπάσματα από τον «Δωδεκάλογο του Γύφτου», την αυτοβιογραφία του συνθέτη (εκδ. Νεφέλη) και έργα του, ενώ θα παρουσιαστεί και οπτικό υλικό.

«Πώς γεννήθηκε η παράσταση;» ρωτήσαμε τη βασική εμπνεύστριά της, κλασική πιανίστα Τίνα Μαλικούτη, η οποία θα ερμηνεύσει έργα για πιάνο του Μανώλη Καλομοίρη.

«Η ιδέα προέκυψε στη διάρκεια της πρώτης καραντίνας, όταν διάβασα πλήρως τον “Δωδεκάλογο του Γύφτου” του Παλαμά και σκέφτηκα αβίαστα την πιθανότητα εμβληματικά αποσπάσματα του έργου να συνηχήσουν με μουσική για σόλο πιάνο του Μανώλη Καλομοίρη, για τον οποίο το ποίημα αυτό ήταν συνταρακτικό. Ο λόγος του Παλαμά και η μουσική του Καλομοίρη μού κίνησαν το ενδιαφέρον να συνδεθούν σε μια νέα μορφή, διαφορετική από αυτήν των τραγουδιών του συνθέτη πάνω σε στίχους του ποιητή.

Ανέφερα την ιδέα στον Βασίλη Βλάχο, που την υιοθέτησε, ζητώντας από τη Νένα Βενετσάνου να βοηθήσει στην επεξεργασία της σε παράσταση. Ο εμπλουτισμός και η ανάπτυξη της αρχικής ιδέας, καθώς και η διαμόρφωση του όλου, οφείλονται στη Νένα. Θα μου μείνουν αξέχαστα όχι μόνον η αμεσότητα με την οποία ενστερνίστηκε την πρότασή μου και ο ενθουσιασμός της για το αντικείμενο, αλλά και η προσήνειά της. Την ευχαριστώ θερμά και από εδώ».

? ΙNFΟ:  «Της Καρδιάς και του Νου». Επεξεργασία κειμένων – σκηνική επιμέλεια: Νένα Βενετσάνου. Διαμόρφωση σκηνικού χώρου – κοστούμια: Μαρία Καραθάνου. Φωτισμοί: Ζωή Μολυβδά Φαμέλη. Επιμέλεια οπτικού υλικού: Τίνα Μαλικούτη, Μυρτώ Οικονομίδου.

Παρασκευή 22 και Σάββατο 23 Ιουλίου στις 21.15, στον αύλειο χώρο του Αρχαιολογικού Μουσείου Θηβών (Θρεψιάδου 1, πλ. Κεραμοπούλου, https://www.mthv.gr), με ελεύθερη είσοδο και απαραίτητα προκράτηση θέσεων στο https://digitalculture.gov.gr/2022/07/tis-kardias-ke-tou-nou-archeologiko-mousio thivon/

Διάρκεια 70 λεπτά. Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του ΥΠΠΟΑ «Ολη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός»