Η Ε.Ε. επιμένει σε πλαφόν στο ρωσικό αέριο, οι προοπτικές της οικονομίας παραμένουν θολές

Μαίνεται χωρίς ορατό σημείο εξεύρεσης λύσης ο ενεργειακός πόλεμος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τόσο με αντίπαλο τη Ρωσία όσο και εντός της. Λίγες ώρες μετά τις απειλές Πούτιν ότι ότι η Ρωσία θα αποχωρήσει από τα συμβόλαια προμηθειών της, αν η Δύση επιβάλει πλαφόν στις τιμές των ρωσικών εξαγωγών, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επιβεβαίωσε ότι οι Βρυξέλλες θα προχωρήσουν στο μέτρο αυτό.

Ωστόσο, δεν συμφωνούν όλοι με το πλαφόν στις τιμές του ρωσικού αερίου, και πληροφορίες από τη Ρώμη αναφέρουν ότι και η Ιταλία συντάσσεται με την ομάδα των χωρών (μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα) που ζητούν παρέμβαση στο χρηματιστήριο ενέργειας, την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκ προοιμίου απορρίπτει. Σε ενημερωτικό έγγραφο που κυκλοφορεί, εκτός από την επιβολή συνολικού πλαφόν στο φυσικό αέριο, με παρέμβαση στο ολλανδικό χρηματιστήριο ενέργειας, η ιταλική κυβέρνηση προτείνει συνολική μεταρρύθμιση των χρηματιστηρίων ενέργειας και, μεταξύ άλλων, την αποσύνδεση των ΑΠΕ από αυτά.

Η δήλωση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν

«Πρέπει να περικόψουμε τα έσοδα της Ρωσίας που χρησιμοποιεί ο Πούτιν για να χρηματοδοτήσει αυτό τον φρικτό πόλεμο», δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ουσιαστικά απαντώντας στο πρόεδρο της Ρωσίας, που δήλωσε ότι η απάντησή του στο πλαφόν στις τιμές του ρωσικού αερίου που ανακοινώθηκε μεταξύ άλλων μέτρων το πρωί θα είναι άμεση: «Δεν θα προμηθεύσουμε φυσικό αέριο, πετρέλαιο, άνθρακα, πετρέλαιο θέρμανσης – δεν θα προμηθεύσουμε τίποτα», είπε, εάν αυτό αντίκειται στα συμφέροντα της Ρωσίας.

Φινλανδοί ερευνητές υπολόγισαν πρόσφατα ότι η Ρωσία κέρδισε 158 δισ. ευρώ από την αύξηση των τιμών των ορυκτών καυσίμων κατά τη διάρκεια των έξι μηνών πολέμου στην Ουκρανία, με τις εισαγωγές από την Ε.Ε. να αντιστοιχούν σε περισσότερο από το ήμισυ αυτού του ποσού. Και παρά το γεγονός ότι η ενεργειακή κρίση διαρκώς επιδεινώνεται, καθιστώντας ορατό τον κίνδυνο ύφεσης, όπως παραδέχθηκε και ο επίτροπος Οικονομίας, Πάολο Τζεντιλόνι, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει απορρίψει το ενδεχόμενο παρέμβασης στο χρηματιστήριο ενέργειας, το οποίο τροφοδοτεί τα υπερκέρδη των παρόχων ενέργειας εις βάρος των καταναλωτών. Επιπλέον η Κομισιόν προτείνει στήριξη των εταιρειών παροχής ενέργειας, ώστε «να αντιμετωπίσουν την αστάθεια των αγορών».

Αντίθετα, επιμένει μείωση κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας ως απάντηση στην ενεργειακή κρίση και προφανώς χωρίς να λαμβάνει υπ’ όψιν τους κινδύνους νοικοκυριά να αδυνατούν να θερμανθούν μέσα στον χειμώνα.

«Χρειάζεται να εξοικονομήσουμε ηλεκτρική ενέργεια με έξυπνο τρόπο. Θα εστιάσουμε στη μείωση της ηλεκτρικής ενέργειας κατά τις ώρες αιχμής. Θα εργαστούμε λοιπόν με τα κράτη μέλη για να στρέψουμε όσο περισσότερη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας σε περιόδους χαμηλής ζήτησης. Για παράδειγμα, κάποιες αυτοματοποιημένες βιομηχανικές διαδικασίες θα μπορούσαν να στραφούν προς τα Σαββατοκύριακα ή τις νύχτες» έχει δηλώσει.

Τα μέτρα της Κομισιόν

Το πρωί της Τετάρτης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τα μέτρα που προτείνει και τα οποία θα συζητηθούν με αρμόδιους υπουργούς την Παρασκευή.

Αυτά είναι τα εξής:

• Υποχρεωτικός στόχος για τη μείωση της χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας σε ώρες αιχμής. Έξυπνη εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας.
• Πλαφόν στα έσοδα των εταιρειών που παράγουν ηλεκτρική ενέργεια με χαμηλότερο κόστος (ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κ.λπ.). Θα προτείνουμε να επανακατανεμηθούν αυτά τα απροσδόκητα κέρδη για να στηρίξουν τους ευάλωτους καταναλωτές και τις εταιρείες για να προσαρμοστούν.
• Το ίδιο πρέπει να ισχύσει και για τα απροσδόκητα κέρδη των εταιρειών ορυκτών καυσίμων.
• Πρέπει να υποστηριχθούν οι εταιρείες παροχής ενέργειας για να αντιμετωπίσουν την αστάθεια των αγορών. Διευκόλυνση της στήριξης ρευστότητας από τα κράτη μέλη για τις εταιρείες ενέργειας.  
• Θα προτείνουμε ένα ανώτατο όριο, πλαφόν για το ρωσικό φυσικό αέριο. Πρέπει να μειώσουμε τα έσοδα της Ρωσίας, τα οποία ο Πούτιν χρησιμοποιεί για να χρηματοδοτήσει αυτόν τον αποτρόπαιο πόλεμο κατά της Ουκρανίας.

Τζεντιλόνι: «Ο κίνδυνος ύφεσης αυξάνεται»

Στο μεταξύ, ο επίτροπος Οικονομίας, σε ομιλία του στις Βρυξέλλες, δήλωσε ότι ο «κίνδυνος ύφεσης αυξάνεται» στην Ευρωπαϊκή Ένωση και «θα μπορούσαμε να οδεύουμε προς έναν από τους πιο δύσκολους χειμώνες εδώ και γενιές».

Όπως εξήγησε, τα σήματα συναγερμού είναι: οι τιμές της ενέργειας που κατέρριψαν νέα ρεκόρ, ο πληθωρισμός που εξακολουθεί να καλπάζει, το οικονομικό κλίμα που επιδεινώνεται και ο ρωσικός πόλεμος που συνεχίζεται».

Ο Πάολο Τζεντιλόνι επισήμανε ότι οι τιμές του αερίου ήταν στα τέλη Αυγούστου 15 φορές υψηλότερες εκείνων που ήταν πριν από την πανδημία της Covid-19 και σχεδόν διπλασιάστηκαν σε σύγκριση με τον Ιούλιο, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιοποίησε τις τελευταίες οικονομικές προβλέψεις της.

«Οι προοπτικές εξαρτώνται ουσιαστικά από την εξέλιξη των αγορών ενέργειας: υποβαθμίζονται σαφώς σε σχέση με το σενάριο αναφοράς μας σε περίπτωση πλήρους διακοπής του εφοδιασμού σε ρωσικό αέριο», είπε, ενώ η Κομισιόν στις 14 Ιουλίου είχε ήδη υποβαθμίσει τις προβλέψεις για ανάπτυξη στην ευρωζώνη στο 2,6% το 2022 και 1,4% το 2023, όταν οι αρχικές εκτιμήσεις ήταν 2,7% και 2,3% αντίστοιχα.

Ταυτόχρονα, ο πληθωρισμός κατέρριψε νέο ρεκόρ στην ευρωζώνη τον Αύγουστο, φθάνοντας το 9,1%, ενώ όπως είπε ο επίτροπος Οικονομίας «οι συνθήκες χρηματοδότησης στενεύουν ταυτόχρονα στην Ευρώπη και στον κόσμο. Το ευρώ έπεσε κάτω από την ισοτιμία 1:1 προς το δολάριο για πρώτη φορά εδώ και 20 χρόνια και οι εξελίξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Κίνα δείχνουν πως η εξωτερική ζήτηση θα παραμείνει αδύναμη».

Ωστόσο άφησε μια αχνή αχτίδα ελπίδας στην ανάπτυξη, λέγοντας ότι ήταν μεγαλύτερη από ό,τι αναμενόταν στις αρχές του έτους. Η Eurostat αναθεώρησε προς τα πάνω σήμερα τα ποσοστά ανάπτυξης για το πρώτο και δεύτερο τρίμηνο σε 0,7% και 0,8% αντίστοιχα στην ευρωζώνη, ενώ τα επίπεδα απασχόλησης στην ΕΕ συνέχισαν να αυξάνονται στο δεύτερο τρίμηνο (+0,4%). «Το ποσοστό της ανεργίας μειώθηκε περαιτέρω και τον Ιούλιο καταγράφηκε σε ένα ιστορικό χαμηλό 6%», είπε.