Τα μεσάνυχτα της Τετάρτης η ΕΡΤ3 πρόβαλε το «Chicago Boys» (αλήθεια, κύριε Ζούλα μου, πώς ξέφυγε από την άτυπη κυβερνητική λογοκρισία αυτό το αριστερόστροφο διαμαντάκι;), «Τα παιδιά του Σικάγου». Μια πολύ καλή ταινία-ντοκιμαντέρ από τη Χιλή αφιερωμένη στους ανθρώπους (τρόπος του λέγειν) που εμπνεύστηκαν και υλοποίησαν το οικονομικό «θαύμα» (για τους λίγους ή συμφορά για τους πολλούς) επί δικτατορίας του Πινοτσέτ.
Αρκετοί, όσοι ενδιαφερόμαστε τουλάχιστον, έχουμε διαβάσει βιβλία και άρθρα και έχουμε δει ντοκιμαντέρ σχετικά με εκείνη την περίοδο και γνωρίζουμε πάνω-κάτω τι συνέβη. Είναι διαφορετικό όμως να βλέπεις τους ίδιους τους πρωταγωνιστές να μιλούν και να εκτίθενται. Τι αποκομίζει κανείς από το «Chicago Boys»; Οτι στην ουσία μια χούφτα τσαρλατάνοι που σπούδασαν οικονομικά στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου και επηρεάστηκαν από τον αρχιτσαρλατάνο Μίλτον Φρίντμαν (ακόμα και ένας από τους πρώην φοιτητές του και μετέπειτα στέλεχος της χουντικής κυβέρνησης αποκαλεί παιδαριώδεις τις προτάσεις του) πραγματοποίησαν τη φαντασίωσή τους μετατρέποντας σε πειραματόζωο μια ολόκληρη χώρα και τον λαό της. Ενα πείραμα που δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς την πλήρη κατάργηση των πολιτικών ελευθεριών και την επιβολή του τρόμου. Μόνο σε ένα τέτοιο πλαίσιο θα μπορούσε να λειτουργήσει η απόλυτη ελευθερία της οικονομίας (οποία αντίφαση!) και η ουσιαστική κατάργηση του κράτους.
Σήμερα, πολλά χρόνια αργότερα, η Χιλή ξαναβρίσκει σιγά σιγά τον δρόμο της με μια νέα αριστερή (κεντροαριστερή κατά άλλους) κυβέρνηση και ένα νέο Σύνταγμα που θάβει τον πινοτσετισμό. Αλλού όμως οι θιασώτες του νεοφιλελευθερισμού και οι κρυφοί και φανεροί θαυμαστές του πινοτσετικού μοντέλου επιμένουν να καταστρέφουν ζωές, άλλοτε με περισσότερη και άλλοτε με λιγότερη επιτυχία. Στην Ελλάδα βιώνουμε τις διεστραμμένες ονειρώξεις τους τα τελευταία 12 χρόνια. Σήμερα τους ακούμε να λένε με περίσσιο θράσος ότι δεν μπορούν να ελέγξουν τις τιμές του ρεύματος ή της βενζίνης γιατί έτσι λειτουργεί η αγορά. Ξαφνικά όμως, επειδή μάλλον πλησιάζει η ώρα της κάλπης, θυμούνται ότι τελικά μπορούν. Ας μπορέσουμε και εμείς λοιπόν να κάνουμε κάτι. Για παράδειγμα, να γίνουμε Χιλή. Οχι του 1973. Του 2022, κατά προτίμηση.
