Μια εκ νέου επισφράγιση των παραδοσιακά στενών και φιλικών σχέσεων των λαών της Ελλάδας και της Αυστρίας αποτελεί η επίσημη επίσκεψη που πραγματοποιεί, στις 12 και 13 Ιουλίου, στη Βιέννη, η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, έπειτα από πρόσκληση του Αυστριακού ομοσπονδιακού προέδρου Αλεξάντερ Βαν ντερ Μπέλεν, με τον οποίο είχαν κηρύξει από κοινού, πέρυσι τον Αύγουστο, την έναρξη του διάσημου «Ευρωπαϊκού Φόρουμ Διαλόγου Αλπμπαχ», στο Τιρόλο.
Ο 78χρονος πρώην καθηγητής πανεπιστημίου και πρώτος οικολόγος πρόεδρος ευρωπαϊκής χώρας, του οποίου η νίκη κατά τον τρίτο γύρο των προεδρικών εκλογών, το 2016, έφερνε ανακούφιση στην Ευρώπη, καθώς, παρά τις προηγηθείσες νομικίστικες παρεμβάσεις, έφραζε πανηγυρικά τον δρόμο της Ακροδεξιάς προς το ύπατο αξίωμα, διεκδικεί την επανεκλογή του για μια νέα εξαετή θητεία στις προσεχείς προεδρικές εκλογές της 9ης Οκτωβρίου και ετοιμάζεται να μονομαχήσει ξανά με το ακροδεξιό Κόμμα των Ελευθέρων, που δεν έχει ανακοινώσει ακόμα τον υποψήφιό του.
Η ατζέντα
Στο επίκεντρο των συνομιλιών των Βαν ντερ Μπέλεν και Σακελλαροπούλου, η οποία θα έχει επίσης συνάντηση με τον πρόεδρο της Βουλής, Βόλφγκανγκ Σομπότκα, βρίσκονται διεθνή και διμερή θέματα, όπως ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία και οι επιπτώσεις του στην Ευρώπη, η ενεργειακή κρίση και η ακρίβεια, η πανδημία του κορονοϊού, η κλιματική αλλαγή. Θέματά τους αποτελούν, επίσης, η υποστήριξη της ευρωπαϊκής πορείας των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων την οποία πρεσβεύουν Αθήνα και Βιέννη, οι δυνατότητες διεύρυνσης των ελληνοαυστριακών οικονομικών σχέσεων, αλλά και η σημασία της Ελλάδας, λόγω της γεωπολιτικής της θέσης στη Μεσόγειο και τα Βαλκάνια.
Οι σχέσεις Ελλάδας – Αυστρίας ανάγονται στην εποχή ακόμη του Βυζαντίου, όταν μέλη του αυστριακού Οίκου των Μπάμπενμπεργκερ νυμφεύονταν Βυζαντινές πριγκίπισσες, ενώ η ιστορία της ελληνικής παροικίας στη Βιέννη αριθμεί αρκετούς αιώνες άνθησης, οι εδώ ομογενείς υπήρξαν ήδη από τον 18ο αιώνα σημαντικοί παράγοντες της εμπορικής και πνευματικής κίνησης. Οι αξίες του ελληνικού πολιτισμού διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην πολιτιστική ζωή της Μοναρχίας των Αψβούργων και αρκεί κανείς να παρατηρήσει τη νεοκλασική αρχιτεκτονική που δεσπόζει σε κεντρικούς δρόμους και πλατείες της Βιέννης, σφραγίζοντας μέχρι σήμερα την εικόνα της, όπως συμβαίνει και με τις οδούς Ελλήνων, Δούμπα, Αργοναυτών κ.α., τους ναούς Αγίας Τριάδας και Αγίου Γεωργίου και μια σειρά άλλων μνημείων.
Στα χρόνια του τουρκικού ζυγού, τον 18ο και τον 19ο αιώνα, η πρωτεύουσα της τότε Αυστροουγγαρίας, η Βιέννη, αποτέλεσε οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο του Ελληνισμού, της Φιλικής Εταιρείας, έδρα του οραματιστή Ρήγα Φεραίου, ο οποίος από εδώ προετοίμασε τον Εθνικοαπελευθερωτικό Αγώνα. Στα ελληνικά ιστορικά τυπογραφεία της εκδόθηκαν πολλά βιβλία των Ελλήνων λογίων της εποχής, αλλά και οι πρώτες στην ιστορία ελληνικές εφημερίδες, ενώ από το 1804 λειτουργεί ανελλιπώς, μέχρι σήμερα, το πρώτο εκτός Ελλάδας ελληνικό σχολείο, η Ελληνική Εθνική Σχολή Βιέννης. Γενικά, τα αισθήματα των Αυστριακών για τον λαό μας και για καθετί το ελληνικό είναι έκδηλα, τα αρχαία ελληνικά διδάσκονται σε αρκετά αυστριακά γυμνάσια και λύκεια, χιλιάδες είναι οι Αυστριακοί που έχουν μάθει τη νεοελληνική γλώσσα σε κάποιο από τα πολλά Λαϊκά Πανεπιστήμια που τη διδάσκουν.
Γύρω στις 500.000 Αυστριακοί τουρίστες αναζητούν κάθε χρόνο στην Ελλάδα τον αρχαίο πολιτισμό, αλλά και τον ήλιο, τη θάλασσα και την παραδοσιακή ελληνική φιλοξενία, ενώ, από την άλλη πλευρά, στην Αυστρία, από τα Πανεπιστήμια και Πολυτεχνεία Βιέννης, Γκρατς, Ινσμπρουκ, Λεόμπεν, Λιντς και Σάλτσμπουργκ, έχουν αποφοιτήσει χιλιάδες Ελληνες επιστήμονες. Στις σχέσεις Αυστρίας – Ελλάδας υπάρχουν έντονα θετικά και συναισθηματικά στοιχεία, μια και την εποχή της δικτατορίας πολλοί Ελληνες είχαν καταφύγει στην Αυστρία, όπου σπούδασαν ή εργάσθηκαν, ενώ κορυφαίοι πολιτικοί, όπως ο Σοσιαλιστής ιστορικός καγκελάριος Μπρούνο Κράισκι και ο Αυστριακός πρόεδρος της «Σοσιαλιστικής Διεθνούς», Μπρούνο Πίτερμαν, συμμετείχαν στους αγώνες κατά της χούντας των συνταγματαρχών.
Σταθμοί στην ιστορία των επίσημων επαφών ανάμεσα σε Ελλάδα και Αυστρία υπήρξαν, μεταπολεμικά, οι πρώτες επισκέψεις στη Βιέννη των τότε πρωθυπουργών, Κωνσταντίνου Καραμανλή τον Νοέμβριο 1976, Ανδρέα Παπανδρέου τον Φεβρουάριο 1983, ενώ ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωστής Στεφανόπουλος, πραγματοποίησε, τον Φεβρουάριο του 1999, την πρώτη στην ιστορία επίσκεψη αρχηγού του ελληνικού κράτους στην Αυστρία. Ακολούθησε, τον Ιούνιο του 2005, η επίσκεψη του τότε Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας, Κάρολου Παπούλια, η οποία υπήρξε και το πρώτο επίσημο ταξίδι του στο εξωτερικό, από την ανάληψη των καθηκόντων του, τον Μάρτιο της ίδιας χρονιάς, ενώ ο ίδιος επισκέφθηκε επίσημα την Αυστρία, για δεύτερη φορά, τον Ιούλιο του 2008.
Οι πρώτες επισκέψεις
Από αυστριακής πλευράς, σταθμοί υπήρξαν οι πρώτες επισκέψεις στην Αθήνα του καγκελάριου Μπρούνο Κράισκι, τον Μάιο του 1980, αργότερα η επίσκεψη του τότε προέδρου Ρούντολφ Κίρχσλεγκερ, τον Σεπτέμβριο του 1984, ενώ ο ομοσπονδιακός πρόεδρος της Αυστρίας (μεταξύ 2004 και 2016), Χάιντς Φίσερ, είχε επισκεφθεί πρώτη φορά την Ελλάδα με αυτή του την ιδιότητα, τον Μάιο του 2007, αλλά επίσης και τον Οκτώβριο του 2014.
Οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Αυστρίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση ολοκληρώθηκαν τον Μάρτιο του 1994, επί ελληνικής προεδρίας στην Ε.Ε. και χάρη στις δικές της προσπάθειες, για τις οποίες οι Αυστριακοί είναι μέχρι σήμερα ευγνώμονες, και η ένταξή της, την 1η Ιανουαρίου 1995, είχε δημιουργήσει νέες προοπτικές και παρέχει δυνατότητες διεύρυνσης των οικονομικών σχέσεων Αθήνας – Βιέννης –και όχι μόνον–, όπως επίσης μίας στενότερης συνεργασίας σε διαφόρους τομείς, μέσα σε διεθνείς οργανισμούς και θεσμούς.
