Η γιγάντια τρύπα του όζοντος πάνω από τις τροπικές περιοχές

Πριν από δύο ημέρες ανακοινώθηκε διεθνώς η ανακάλυψη μιας νέας τρύπας του όζοντος στη στρατόσφαιρα πάνω από την τροπική ζώνη της Γης. Τις έρευνες για την ανακάλυψη αυτής της άγνωστης μέχρι σήμερα τρύπας του όζοντος έκανε ο καθηγητής Qing-Bin Lu, ο οποίος εργάζεται στο καναδικό Πανεπιστήμιο Γουότερλου του Οντάριο. Σύμφωνα με το σχετικό άρθρο που έγραψε αυτός ο επιστήμονας και δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «AIP Advances» του Αμερικανικού Ινστιτούτου Φυσικής, πρόκειται για μια τρύπα του όζοντος εντυπωσιακά μεγαλύτερη από τη γνωστή τρύπα στην Ανταρκτική.

Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, ως τρύπα του όζοντος μπορεί να οριστεί η περιοχή της στρατόσφαιρας, δηλαδή το ανώτερο στρώμα της γήινης ατμόσφαιρας, όπου η απώλεια του όζοντος είναι κατά 25% μεγαλύτερη σε σύγκριση με άλλες περιοχές της γήινης στρατόσφαιρας.

Επίσης, ο Qing-Bin Lu υποστηρίζει ότι η τρύπα του όζοντος πάνω από τις τροπικές περιοχές δεν είναι πρόσφατη, αλλά πρέπει να σχηματίστηκε κατά τη δεκαετία του 1980, και δημιουργεί ανησυχία επειδή είναι πολύ μεγάλη και παραμένει σταθερή όλο τον χρόνο, ενώ η αντίστοιχη τρύπα του όζοντος στην Ανταρκτική εμφανίζεται κυρίως την άνοιξη και είναι επτά φορές μικρότερη!

Πράγματι, όπως υπενθυμίζει ο επιστήμονας στη σχετική ανακοίνωσή του, η ζώνη των τροπικών καλύπτει περίπου το μισό της συνολικής επιφάνειας του πλανήτη, ενώ στην ξηρά επιφάνεια των τροπικών ζει ο μισός ανθρώπινος πληθυσμός. Και ακριβώς γι’ αυτό μία τρύπα του όζοντος στη στρατόσφαιρα των τροπικών δημιουργεί μεγαλύτερη ανησυχία από αυτή στον Νότιο Πόλο.

Οι ορατές συνέπειες της καταστροφής του όζοντος

Ως «τρύπα του όζοντος» περιγράφεται η μείωση σε πάχος του στρώματος του όζοντος, που βρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις στη στρατόσφαιρα. Το όζον είναι η αλλοτροπική μορφή του οξυγόνου, που ως τριατομικό οξυγόνο (Ο3) έχει την ιδιότητα να απορροφά σημαντικό μέρος της πολύ επικίνδυνης υπεριώδους ακτινοβολίας που φτάνει στη Γη μέσω της ηλιακής ακτινοβολίας. Η δημιουργία, λοιπόν, μιας τρύπας στο στρώμα του όζοντος θεωρείται επικίνδυνη για τη ζωική και την ανθρώπινη υγεία, επειδή οι υπεριώδεις ακτινοβολίες σε μεγάλες ποσότητες προκαλούν βιοχημικές αλλοιώσεις και γενετικές μεταλλάξεις, που σχετίζονται με καρκίνους και μελανώματα.

Αλλά οι τρύπες του όζοντος σχετίζονται και με κάποιες πρόσφατες κλιματικές και οικολογικές καταστροφές, αφού η αυξημένη είσοδος ηλιακής ακτινοβολίας στην επιφάνεια της Γης, λόγω του περιορισμού του στρώματος του όζοντος, έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της πλανητικής θερμοκρασίας, η οποία σε συνδυασμό με το φαινόμενο του θερμοκηπίου οδηγεί στην υπερθέρμανση του πλανήτη.

Πράγματι, σύμφωνα με τις έρευνες του Qing-Bin Lu, η εξάντληση του στρώματος του όζοντος στους τροπικούς φτάνει ετησίως το 77%, πολύ υψηλό ποσοστό σε σχέση με το 47% της τρύπας του όζοντος στην Ανταρκτική και 10% στην Αρκτική. Μολονότι τόσο οι δύο τρύπες του όζοντος στους πόλους όσο και αυτή στη ζώνη των τροπικών σχηματίστηκαν από τον ίδιο φυσικό μηχανισμό.

Ο τρόπος που συνδυάζονται, ωστόσο, όλες αυτές οι τρύπες του όζοντος στη στρατόσφαιρα ενδέχεται να παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της πλανητικής θερμοκρασίας συνολικά και αυτή η πολύ πρόσφατη ανακάλυψη είναι βέβαιο ότι θα ανοίξει τον δρόμο για νέες έρευνες σχετικά με τις συντελούμενες πλανητικές καταστροφές.