Συντάξεις, σήμερα και χθες

Κατά διαστήματα γίνονται εξαγγελίες για εκκαθάριση των εκκρεμών συντάξεων, για απονομή νέων. Κάποιες εφημερίδες τα παρουσιάζουν ως δεδομένα, ως γεγονότα. Αλλες είναι επιφυλακτικές. Οι ίδιοι οι συνταξιούχοι γνωρίζουν, από τη δική τους περίπτωση, ότι θα περιμένουν κάποια χρόνια. Κι εύλογα αναρωτιούνται, δυσανασχετούν, γιατί δεν τους δίνονται τα δικά τους χρήματα, αυτά που είχαν κρατηθεί, υπολογιστεί για τη σύνταξή τους;

Πάλι καλά που κάποιοι παίρνουν προσωρινή σύνταξη κι έτσι αντιμετωπίζουν τις καθημερινές ανάγκες τους, επιβιώνουν. Ελεγε φίλος, αρχιτέκτων, ότι για περίπου ενάμιση χρόνο δεν λάμβανε τίποτα! Κατόπιν του δόθηκε, ως προσωρινή, η βασική εθνική σύνταξη των 380 ευρώ. Ενώ ήταν ασφαλισμένος με σημαντικό ποσό στο Ταμείο των μηχανικών, το ΤΣΜΕΔΕ. Εκπαιδευτικοί που παραιτήθηκαν τον Αύγουστο του 2020 ακόμα περιμένουν την έκδοση της κύριας σύνταξης και των άλλων Ταμείων. Τίθενται διάφορα ερωτήματα. Πώς είναι δυνατόν οι αιτήσεις μιας Διεύθυνσης προς το Γενικό Λογιστήριο και τα Ταμεία να μην πρωτοκολλούνται την ίδια μέρα, έστω κι αν οι αιτήσεις είναι λίγες; Γιατί έχουν απόκλιση 10-15 μέρες; Γιατί δεν πρωτοκολλούνται αυθημερόν και αυτόματα, αφού έχουν αποσταλεί και ηλεκτρονικά; Οι διάφορες εξαγγελίες για ηλεκτρονική, ψηφιακή διακυβέρνηση και λειτουργία του Δημοσίου δεν εφαρμόζονται παντού;

Αναρωτιούνται επίσης γιατί δεν καταβάλλεται ως προσωρινή σύνταξη το μεγαλύτερο μέρος της τελικής. Σε έναν εργαζόμενο του Δημοσίου με καταληκτικό μισθό π.χ. 1.500 ευρώ θα του δοθεί σύνταξη περίπου 1.200. Γιατί δεν του καταβάλλεται η σύνταξη, αν όχι από τον πρώτο μήνα, τουλάχιστον από τον δεύτερο της συνταξιοδότησης; Κι όσοι έχουν διαδοχική ασφάλιση, με ένσημα του ΙΚΑ, ας εκκαθαριστεί το μικρό αυτό ποσό αργότερα. Ποιος ο λόγος της καθυστέρησης, όταν ο υπολογισμός γίνεται με ηλεκτρονικό τρόπο; Μήπως δεν υπάρχουν χρήματα ή έτσι πρέπει να βαδίζει το ονομαζόμενο σύστημα;

Ταυτόχρονα ενημερωνόμαστε από λογιστικά και νομικά γραφεία για τις συνταξιοδοτικές υπηρεσίες που προσφέρουν. Εκτιμούν αν κατοχυρώνουμε δικαίωμα συνταξιοδότησης, τι απαιτείται, πόσο θα πάρουμε και καταθέτουν την αίτησή μας ηλεκτρονικά. Βέβαια η σύνταξη κατά δήλωση του ασφαλισμένου ενέχει κινδύνους. Αλλά οι εξουσιοδοτημένοι λογιστές και νομικοί κάνουν τη δουλειά των υπαλλήλων του ΕΦΚΑ, οι οποίοι έχουν μειωθεί αρκετά. Στις τηλεφωνικές επικοινωνίες με τους νέους συνταξιούχους είναι ευγενέστατοι, αλλά δεν μπορούν να απαντήσουν στην ουσία των θεμάτων.

Το μακρινό 1965 επισκέφτηκε το Ελεγκτικό Συνέδριο ο Λέσβιος δάσκαλος και λογοτέχνης Κώστας Μάκιστος για κάποια αύξηση που περίμενε. Γράφει για τη συνάντησή τους ο (νεαρός υπάλληλος τότε) συγγραφέας Κώστας Μίσσιος: «Τον είδα να ψάχνει τους αριθμούς των γραφείων προσπαθώντας να βρει τη γραμματεία». Γύρω «ηλικιωμένοι άνθρωποι που έψαχναν σαν χαμένοι να βρουν κάποιον να τους βοηθήσει […] προσπαθώντας να βρουν σε ποιο στάδιο βρίσκεται (η υπόθεσή τους) και μετερχόμενοι χίλιες δύο μεθοδεύσεις για να προχωρήσει γρήγορα». Τι διαχρονική Α-συνέπεια!

* συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας