«Το κόλπο ήταν να ηρεμήσεις και να αρχίσεις να σκέφτεσαι. Πάντα να έχεις στο μυαλό σου το επόμενο βήμα. Η επόμενη κίνησή του εδώ, προφανώς, ήταν να ρίξει το βάρος του μπροστά και να ξεφύγει από τη ράχη, να βρει καταφύγιο και να έρθει σε επαφή με τους συναδέλφους του. Πήρε κάμποσες βαριές ανάσες και έκανε μια προσπάθεια να βάλει τις σκέψεις του σε μια σειρά. Λύγισε τα δάχτυλά του για να βοηθήσει την κυκλοφορία του αίματος. Δεν πέφτεις αν δεν αφεθείς, μου είχε πει κάποτε ένας επόπτης, στη διάρκεια της εκπαίδευσης στη διάσχιση ρωγμών. Η λογική της παρατήρησης δεν είχε και μεγάλη βάση, αλλά το πνεύμα της ήταν μια χαρά. Μην κοιτάζεις προς τα κάτω· μην αφήνεσαι. Κρατήσου. Το κόλπο ήταν να κρατιέσαι, πάντα».
Με μια τρομερά δραματική σκηνή ανοίγει το καινούργιο βιβλίο του Τζον ΜακΓκρέγκορ «Γείρε Πέσε Σήκω», που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αγρα σε μετάφραση του Αλέξη Καλοφωλιά: κατά τη διάρκεια ενός ξαφνικού καταιγισμού στην Ανταρκτική τρία μέλη μιας βρετανικής αποστολής χαρτογράφησης χωρίζονται. Ενας από αυτούς, ο έμπειρος οδηγός και τεχνικός, Ρόμπερτ «Ντοκ» Ράιτ, γλιστράει και βρίσκεται αιωρούμενος σε έναν γκρεμό.
Οι άλλοι, ο Τόμας Μάγερς και ο Λουκ Αντεμπάγιο, καταλήγουν αντίστοιχα εγκλωβισμένοι σε μια πλάκα πάγου. Κατά τη διάρκεια της αιώρησής του στον γκρεμό ο Ρόμπερτ παθαίνει εγκεφαλικό. Και από κει και μετά αρχίζει ένα κομμάτι για το ανθρώπινο ένστικτο της επιβίωσης από τα πιο αγωνιώδη που έχω διαβάσει. Το «τραυματισμένο» μυαλό του ήρωα αποδίδεται λογοτεχνικά από τον συγγραφέα με έναν απίστευτα δυνατό τρόπο.
Μπορεί αυτό το βιβλίο του να είναι πιο συμβατικό σε δομή από το εντυπωσιακό «Ταμιευτήρας 13», που μας συνεπήρε, αλλά το « Γείρε Πέσε Σήκω» δεν θα το ξεχάσετε εύκολα.
Στο μέσα σώμα του βιβλίου ο συγγραφέας μάς μεταφέρει βαθιά στις σχέσεις ενός ζευγαριού, του Ρόμπερτ και της γυναίκας του Αννας, που όταν αλλάζουν οι ισορροπίες αλλάζει κι αυτή.
Οταν η Αννα μαθαίνει για το ατύχημά του, ταξιδεύει από την Αγγλία στη Χιλή για να τον φέρει πίσω στο σπίτι. Είναι μια ψυχρή, έξυπνη και εσωστρεφής γυναίκα που οι ετήσιες παρατεταμένες παραμονές του άντρα της στην Ανταρκτική τη βολεύουν. Είναι το θεμέλιο του μακροχρόνιου γάμου τους δίνοντάς της ανεξαρτησία και χρόνο για δουλειά. Στη Χιλή όμως αντιμετωπίζει τα νέα φυσικά και γλωσσικά ελλείμματα του άντρα της, που πάσχει πλέον από αφασία και χρειάζεται βοήθεια ακόμα και για να ντυθεί ή να χρησιμοποιεί την τουαλέτα.
Δεν θα σας «μαρτυρήσω» τη συνέχεια, κυρίως για να τονίσω το κατ’ εμέ σπουδαιότερο λιθαράκι του βιβλίου στη λογοτεχνία που είναι η απώλεια της ομιλίας. Η μη δυνατότητα να χρησιμοποιεί κάποιος τη γλώσσα, αυτό το ευέλικτο εργαλείο της επικοινωνίας από το οποίο εξαρτιόμαστε τόσο πολύ.
Δεν συμβαίνει μόνο από μια παθολογικών αιτιών πάθηση, αλλά συχνά και από μια συναισθηματική εμπλοκή Αυτό το «κανένας από τους δυο δεν ήξερε τι να πει ή πώς να το πει» είναι σαρωτικό στις ανθρώπινες σχέσεις που στηρίζονται σε λάθος λόγους.
Η στρατηγική της επικοινωνίας είναι πάντα σημαντική για να μπορείς να σηκώνεσαι ακόμα και όταν αυτό φαίνεται αδύνατο. Μετά μια μεγάλη πτώση από έναν γκρεμό, πραγματικό ή σχηματικό, μπορούμε όλοι να σηκωθούμε με την κατάλληλη εκπαίδευση. Αρκεί να βρίσκονται κοντά μας άνθρωποι που ξέρουν πώς να μας βοηθήσουν: «“Θυ-θυ-θύελλα. Και όχι θύελλα. Μπανγκ ησυχία, ησυχία”. Υπήρχε κάτι που έπρεπε να πει. Κοίταξε γύρω του. Η νεαρή γυναίκα ήταν εκεί. Συνέχισε να γέρνει. Εκείνη κινήθηκε προς το μέρος του. Εκείνος έγειρε μέχρι που έπεφτε. Επεσε». Αλλά, πιστέψτε με, θα ξανασηκωθεί.
