Με τους καταπιεσμένους

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως η φρίκη του πολέμου στη γειτονιά μας, του πρώτου πολέμου στον 21ο αιώνα σε ευρωπαϊκό έδαφος, αποτελεί τη διάψευση της επίπλαστης ασφάλειας στην οποία ζούσε τα τελευταία χρόνια η Γηραιά Ηπειρος. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως τα πρώτα θύματα της ρωσικής εισβολής είναι οι ίδιοι οι κάτοικοι της δοκιμαζόμενης Ουκρανίας.

Στο φωτορεπορτάζ που παρουσιάζει σήμερα η «Εφ.Συν.» δίνεται ο λόγος σε αυτούς που δεν είναι στην πρώτη γραμμή του μετώπου, στους πολιορκημένους του Κιέβου, σε αυτούς που έμειναν πίσω. Η ανταπόκριση του έμπειρου φωτογράφου Νίκου Πηλού δεν μπαίνει στην ουσία της γεωπολιτικής, δεν επιδιώκει την «αντικειμενικότητα της εικόνας», δεν κρίνει, αλλά αφουγκράζεται τους ανθρώπους μιας μεγαλούπολης που για διάφορους λόγους επιλέγουν να μην τρέξουν στα καταφύγια στο άκουσμα των σειρήνων. Αυτή είναι μία από τις πολλές πτυχές του δράματος.

Ενα δράμα που ξεπερνά τα στενά γεωγραφικά όρια της Ουκρανίας και ήδη αρχίζει να επηρεάζει τις ζωές όλων. Κάθε γεγονός όμως που συμβαίνει σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο έχει ιστορικότητα και αυτή δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Στη νέα (αν)ισορροπία τρόμου που τείνει να διαμορφωθεί, ο μεγάλος φόβος είναι ένα αιματηρό ξαναμοίρασμα του κόσμου από τους ισχυρούς του πλανήτη, η ανάδυση νέων εθνικισμών στην Ευρώπη, αλλά και στη γειτονιά μας, τα Βαλκάνια, ακόμα και αν δεν υπάρξει, όπως όλοι ευχόμαστε, περαιτέρω κλιμάκωση των πολεμικών επιχειρήσεων.

Ο πόλεμος καταστρέφει ανθρώπους ευρύτερα από το πεδίο των συγκρούσεων, την υλική βάση των κοινωνιών, τους καταστρέφει βιολογικά, οικονομικά, ακόμα και ηθικά. Παράλληλα, δίνει το τέλειο άλλοθι σε όλες τις κυβερνήσεις για την αύξηση των στρατιωτικών εξοπλισμών σε βάρος, φυσικά, των κοινωνικών δαπανών.

Ο προοδευτικός κόσμος στην Ελλάδα δείχνει πως δεν πείθεται από την κυβερνητική αφήγηση για τη «σωστή πλευρά της Ιστορίας», ούτε καταπίνει την επικίνδυνη προθυμία για αποστολή όπλων και εμπλοκή της χώρας μας σε μια βάρβαρη εισβολή που επιχειρεί να χαράξει ξανά τα σύνορα των κρατών με το αίμα των λαών τους.

Για να θυμηθούμε και τον Μπρεχτ, «στους νικημένους, ο φτωχός λαός πέθαινε από την πείνα. Στους νικητές, ο φτωχός λαός πέθαινε το ίδιο. […] Στρατηγέ, ο άνθρωπος είναι χρήσιμος πολύ. Ξέρει να πετάει, ξέρει και να σκοτώνει. Μόνο που έχει ένα ελάττωμα: Ξέρει να σκέφτεται».