Πόλεμος για τα πανεπιστημιακά συγγράμματα

Μαίνεται o πόλεμος των εκδοτών βιβλίων με το υπουργείο Παιδείας σχετικά με την ψηφιοποίηση των πανεπιστημιακών συγγραμμάτων. Ο Σύλλογος Εκδοτών Επιστημονικών Βιβλίων (ΣΕΕΒΙ) απέρριψε τον «εκβιασμό» του υπουργείου Παιδείας σύμφωνα με τον οποίο «όποιος εκδότης δεν παρέχει μέχρι τον Μάιο του 2022 το 25% των συγγραμμάτων του (περίπου 3.000) και σε ηλεκτρονική μορφή, πέραν της έντυπης, δεν θα του επιτραπεί να μοιράσει ούτε τα έντυπα συγγράμματα».

Μετά το τελεσίγραφο του υπουργείου, οι εκδότες αποφάσισαν ομόφωνα να μην παραδώσουν το ψηφιακό υλικό των συγγραμμάτων τους και η υπόθεση είναι στον αέρα. Το υπουργείο βιάζεται να κλείσει τη διαπραγμάτευση με τους εκδότες, οι οποίοι τονίζουν ότι δεν διασφαλίζονται από την παράνομη αναπαραγωγή συγγραμμάτων που θα συνεπάγεται τεράστια απώλεια εσόδων και θεωρούν ότι η σπουδή του υπουργείου σχετίζεται με την απορρόφηση ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Η νέα κόντρα εκδοτών-κυβέρνησης κρατάει τουλάχιστον έναν μήνα τώρα. Στις 30 Μαρτίου 2022, ανακοινώνεται η πρόθεση του υπουργείου να εισαγάγει στην τριτοβάθμια εκπαίδευση το ψηφιακό σύγγραμμα παράλληλα με το έγχαρτο. Περιγράφηκε τότε από τους ειδικούς σε αδρές γραμμές το πλαίσιο ασφαλείας που θα παρέχει η πλατφόρμα ΕΥΔΟΞΟΣ. Από την πλευρά των εκδοτών, οι τεχνικοί (IT) ανέλυσαν τον πολύ εύκολο και απλό τρόπο παραβίασης της διάτρητης προστασίας που περιγράφηκε, κάτι το οποίο φαίνεται ότι επιβεβαίωσαν και οι τεχνικοί των υπουργείων Παιδείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Στη δεύτερη συνάντηση με το υπουργείο, στις 13 Απριλίου 2022, οι εκδότες διευκρίνισαν ότι είναι επιβεβλημένο -για το κύρος της διαδικασίας- να παρουσιαστεί από το ΥΠΑΙΘ εγγράφως -και όχι προφορικώς- το νομικό, τεχνικό και οικονομικό πλαίσιο της διαδικασίας. Σύμφωνα με τους ίδιους, «ο γεν. γραμματέας του υπουργείου, Απ. Δημητρόπουλος, απέρριψε ευθύς εξαρχής το αίτημά μας και αντ’ αυτού έθεσε προθεσμία τριών ημερών για την κατάθεση των δικών μας αντιπροτάσεων έναντι των αόριστων και προφορικώς διατυπωμένων προθέσεων του υπουργείου».

Καταγγέλλουν ότι τους διαμηνύθηκε πως είναι ειλημμένη απόφαση να προωθηθεί άμεσα υπουργική απόφαση που θα τους υποχρεώνει να αναρτήσουν στην πλατφόρμα ΕΥΔΟΞΟΣ το πρώτο 25% των συγγραμμάτων τους μέχρι τον Μάιο 2022. Οπως υπογραμμίζουν οι εκδότες, «η δήλωση αυτή συνοδεύτηκε από την απειλή ότι όποιος εκδότης “δεν συμμορφωθεί” θα αποκλειστεί από το σύστημα διανομής συγγραμμάτων και δεν θα έχει τη δυνατότητα να διαθέσει ούτε ένα έντυπο σύγγραμμα στους φοιτητές. Στο πλαίσιο της ίδιας αντιμετώπισης, απειληθήκαμε με επιπλέον εξοντωτικές μειώσεις στις υφιστάμενες τιμές των ήδη υποκοστολογημένων από το ΥΠΑΙΘ έντυπων βιβλίων μας».

Είχε προηγηθεί μια πρώτη ανακοίνωση των εκδοτών που κατήγγειλε πως μεταξύ άλλων καταργείται το δωρεάν σύγγραμμα στα πανεπιστήμια. «Η πραγματικότητα είναι ότι το υπουργείο Παιδείας επιδιώκει να δώσει τη δυνατότητα στους φοιτητές να επιλέξουν το σύγγραμμα που επιθυμούν σε έντυπη ή σε ηλεκτρονική μορφή, όπως πάντα δωρεάν για όλους! Είναι όμως προφανές ότι κάθε διαδικασία διαλόγου πρέπει να έχει ένα χρονικό όριο ολοκλήρωσης», απάντησε ο Απ. Δημητρόπουλος, υπογραμμίζοντας πως ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελεί προτεραιότητα του υπουργείου σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης.

Σημειώνεται, πάντως, πως η προστασία του ψηφιακού υλικού στο διαδίκτυο είναι σχετικά ανεπαρκής. Στην Ιταλία η Ομοσπονδία Εκδοτών επιβεβαιώνει ότι η πειρατεία για το 2021 στέρησε το 31% της τοπικής αγοράς βιβλίου, το οποίο μεταφράζεται σε απώλεια εσόδων ύψους 771 εκατ. ευρώ και σε εξαφάνιση 5.400 θέσεων εργασίας. Την άμεση ικανοποίηση των εκδοτών για την ασφάλεια των πνευματικών δικαιωμάτων των πανεπιστημιακών συγγραμμάτων από την ηλεκτρονική διανομή τους ζήτησε από την υπουργό Νίκη Κεραμέως η τομεάρχης Παιδείας του ΚΙΝ.ΑΛΛ., Χαρά Κεφαλίδου.