Η αλήθεια είναι πως τα αντανακλαστικά του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης έδρασαν ακαριαία. Και παρότι το φετινό 24ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης ξεκίνησε λίγες μόλις ημέρες μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αυτό κατόρθωσε να εντάξει στον προγραμματισμό του ντοκιμαντέρ αλλά και ταινίες μυθοπλασίας (εξαιτίας του ιδιαίτερου των περιστάσεων) με θεματολογία από την Ουκρανία αλλά και αντιρωσικό περιεχόμενο (κατά πόσο εν τέλει ίσχυσε αυτό, είναι ένα ζήτημα και θα το αναλύσουμε παρακάτω).
Ο πόλεμος συνεχίζεται. Αθώοι βρίσκουν τραγικό θάνατο, οι πρόσφυγες αυξάνονται, οι επιπτώσεις είναι εμφανείς σε παγκόσμιο επίπεδο. «Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης παρακολουθεί με οδύνη τη συνεχιζόμενη φρίκη στην Ουκρανία, που έχει αφήσει πίσω της μονάχα θάνατο και καταστροφή, δηλώνοντας έμπρακτα τη συμπαράστασή του στα θύματα του πολέμου», ανακοινώνουν οι άνθρωποι του Φεστιβάλ. Από αύριο και για δύο ημέρες (Παρασκευή 15 και Σάββατο 16 Απριλίου), σε συνεργασία με το Γαλλικό Ινστιτούτο στην Αθήνα, το Φεστιβάλ θα προβάλλει τρεις από τις προαναφερθείσες ταινίες με δωρεάν είσοδο (η προκράτηση θέσης, ωστόσο, είναι απαραίτητη) και όλες οι προβολές θα γίνονται στο αμφιθέατρο «Θεόδωρος Αγγελόπουλος», μέσα στο Γαλλικό Ινστιτούτο (Σίνα 31). Και, ως μία επιπλέον ένδειξη αλληλεγγύης, το Φεστιβάλ θα στηρίξει με το ποσό των 2.000 ευρώ την πρωτοβουλία του Διεθνούς Συνασπισμού Κινηματογραφιστών σε Κίνδυνο για την Ουκρανία, ενώ σε συνεννόηση με τους παραγωγούς των τριών ταινιών που θα προβληθούν τις μέρες αυτές, θα παραχωρήσει το ποσό που θα διέθετε για τα έξοδα προβολής στη ΜΚΟ «Voices of Children», που βοηθά τα παιδιά που βρίσκονται στις πληγείσες περιοχές της Ουκρανίας.
Οι ταινίες:
● Αύριο Παρασκευή 15/4, στις 20.00, θα προβληθεί το ντοκιμαντέρ «Γ@μώ τη δουλειά μου» (F@ck This Job) της δημοσιογράφου Βέρα Κριτσέφσκαγια. Η ταινία «διαφημίστηκε» από το Φεστιβάλ ως αντιρωσική και μάλιστα ήταν παρούσες στη Θεσσαλονίκη τόσο η σκηνοθέτις όσο και η πρωταγωνίστρια του φιλμ, Νατάσα Σιντέγεβα. Η τελευταία είναι η ιδιοκτήτρια του τηλεοπτικού σταθμού Dozhd TV, ενός καναλιού που εξέπεμπε επί 12 χρόνια συνεχώς, παρότι κάποιο τμήμα της θεματολογίας του (ξεκίνησε ως «το αισιόδοξο κανάλι» με αντίστοιχα θέματα) δεν άρεσε στην κυβέρνηση Πούτιν. Για το συγκεκριμένο φιλμ έχουμε ήδη γράψει («Από τον Ζάννα στα Ζάναξ!»), καθώς υπάρχουν αρκετές αντιφάσεις που χρήζουν διευκρινίσεων, τις οποίες ποτέ δεν λάβαμε από τις δύο κυρίες. Όπως το πώς είναι δυνατόν, σε ένα καθεστώς όπου ακόμα και στενοί φίλοι του Πούτιν και ισχυροί μιντιάρχες, με την πρώτη είδηση που έβγαλαν και «δεν άρεσε στο καθεστώς» όχι μόνο έχασαν τα κανάλια τους αλλά και φυγαδεύτηκαν από τη χώρα, η κ. Σιντέγεβα να συνεχίζει να διαμένει στη Μόσχα, δίχως να φοβάται για τη ζωή της (όπως μας είπε η ίδια) – αν και το κανάλι της σταμάτησε να εκπέμπει με την έναρξη του πολέμου. Ή και το από πού προερχόταν η χρηματοδότηση για το κανάλι, καθώς επίσης η ίδια δήλωσε πως για αρκετό καιρό είχε ελάχιστους θεατές. Και τα ερωτήματα δεν σταματούν εδώ (κάποια ταξίδια της ίδιας στις ΗΠΑ για λόγους που ποτέ δεν μάθαμε κ.λπ.). Πάντως είναι ένα ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ, ίσως όχι εν τέλει ακριβώς αντιρωσικό, αλλά ωστόσο πηγή προβληματισμού όσον αφορά την ελευθερία του Τύπου και του λόγου και στη χώρα μας. (Κλείστε το δωρεάν εισιτήριό σας εδώ: https://www.eventbrite.com/e/318964851457). Της προβολής θα προηγηθεί χαιρετισμός από τον υφυπουργό Πολιτισμού Νικόλα Γιατρομανωλάκη και τον διευθυντή του ΦΚΘ, Ορέστη Ανδρεαδάκη (ο τελευταίος στη Θεσσαλονίκη είχε αποκαλέσει τη Ν. Σιντέγεβα «μια γενναία γυναίκα» – είναι αυτό όμως;).
● Το Σάββατο 16/4, στις 19.00 θα προβληθεί το βραβευμένο με Χρυσό Αλέξανδρο Καλύτερης Ταινίας ντοκιμαντέρ «Ένα σπίτι από θραύσματα» (A House Made of Splinters) του Δανού σκηνοθέτη Σάιμον Λέρενγκ Βίλμοντ. Στην ταινία παρακολουθούμε μια δομή παιδιών στην Ανατ. Ουκρανία, τα οποία προέρχονται από δυσλειτουργικές οικογένειες (κυρίως λόγω αλκοολισμού των γονιών ή οικονομικών προβλημάτων). Αν και ο σκηνοθέτης με τη διαρκή μουσική υπόκρουση που χρησιμοποιεί, καθώς και με τα σχεδόν επιτηδευμένα πλάνα των παιδιών, εκβιάζει ίσως το συναίσθημα του θεατή, ωστόσο έχει κάνει μια πολύ καλή ταινία, με πρωταγωνιστές παιδιά που έχουν αναγκαστεί να δρουν ως ενήλικες, ήδη από τα τέσσερά τους χρόνια. Μια σπαρακτική ταινία – ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι ουδείς ξέρει ποια είναι πλέον η τύχη αυτής της δομής, όπως και των παιδιών σε αυτήν. (Δωρεάν εισιτήρια εδώ: https://www.eventbrite.com/e/318969846397).
● Το Σάββατο 16/4, στις 21.30 θα προβληθεί η ταινία μυθοπλασίας «Ατλαντίδα» (Atlantis) του Ουκρανού σκηνοθέτη Βαλεντίν Βασιάνοβιτς. Η ταινία είχε προβληθεί πριν από δύο χρόνια στο 60ό ΦΚΘ. Μας μεταφέρει στο έτος 2025 και (τραγική ειρωνεία) στον απόηχο ενός ολέθριου πολέμου! Ωστόσο, παρά το κατεστραμμένο περιβάλλον και τα χιλιάδες, μη ταυτοποιημένα καν, πτώματα, οι άνθρωποι προσπαθούν να επιζήσουν ακόμη κι εκεί που φαίνεται να μη «φυτρώνει» ούτε η ελπίδα. (Δωρεάν εισιτήρια εδώ: https://www.eventbrite.com/e/318972233537).
