Οργανώσεις ζητούν να δημοσιοποιηθεί η έκθεση της ΕΑΔ για τις επαναπροωθήσεις

Να δημοσιοποιήσει την έκθεσή της για τις επαναπροωθήσεις, «προκειμένου να μπορέσουν να αξιολογηθούν η μεθοδολογία και τα πορίσματά της», όπως επιτάσσει η αρχή της διαφάνειας, ζητούν από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ) 25 οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στο προσφυγικό και στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Οι οργανώσεις (ΕλΕΔΑ, Διεθνής Αμνηστία, ΕΣΠ, Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών, Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων, Ίριδα, Διοτίμα, Μέλισσα, Συμβίωση, Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο, Action for Women, Changemakers Lab, ECHO100PLUS, Europe Must Act, Fenix, HIAS, HumanRights360, Human Rights Legal Project , IHR, IRC, Legal Centre Lesvos, Mobile Info Team, RLS, Still I Rise, The HOME Project) εκφράζουν προβληματισμό για τη θεσμική επάρκεια της ΕΑΔ να αναλάβει την έρευνα, για τη μεθοδολογία και τον τρόπο που την διεξήγαγε, όπως και για το γεγονός ότι την κρατά στα συρτάρια της, δημοσιοποιώντας μόνο ένα δελτίο Τύπου που αφήνει πολλά αναπάντητα ερωτήματα.

Η ΕΑΔ ανακοίνωσε στις 29 Μαρτίου ότι ολοκλήρωσε τρίμηνη έρευνα για τις αποκαλύψεις δημοσιογραφικής έρευνας εννέα ευρωπαϊκών μέσων ενημέρωσης τον περασμένο Οκτώβριο, που αποκάλυπτε τη δράση κουκουλοφόρων από μονάδες ειδικών αποστολών του Λιμενικού (ΜΥΑ, ΚΕΑ, ΟΕΑ) σε τουλάχιστον 15 βίντεο από παράνομες επαναπροωθήσεις στο Αιγαίο.

Ωστόσο, η ΕΑΔ δεν δημοσιοποίησε την ίδια την έκθεση, αλλά αρκέστηκε σε μια γενικόλογη, ασαφή και αδιαφανή ανακοίνωση, στην οποία διαπίστωνε την εφαρμογή «μιας δομημένης ροής διαδικασίας ενταγμένης σε ένα αυστηρό πρωτόκολλο ενεργειών και συντονισμένων δράσεων, που αποτελούν το πλαίσιο δραστηριοποίησης των αρμόδιων αρχών» και ενημερώνει ότι δεν επιβεβαιώθηκαν οι καταγγελίες καθώς «δεν προέκυψαν στοιχεία τεκμηρίωσής τους». Το περιεχόμενο της ανακοίνωσης το αναπαρήγαγε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου στην ενημέρωση των πολιτικών συντακτών.

Οι οργανώσεις υπογραμμίζουν ότι «η ΕΑΔ απέτυχε να παρέχει απαραίτητες πληροφορίες που ενδεχομένως να μπορούσαν να παρέχουν μια απάντηση επί του θέματος των επαναπροωθήσεων στην Ελλάδα» και σημειώνει ότι η ανακοίνωση αφήνει «σωρεία αναπάντητων ερωτημάτων, όπως το αν και σε τι βαθμό έλαβε υπόψη τις 540 περιπτώσεις παράνομων επαναπροωθήσεων που έχει καταγράψει η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα, (i) το εύρος των δρώντων στους οποίους απευθύνθηκε για τους σκοπούς της έρευνας, όπως και την ευρύτερη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε προς επίρρωση των πορισμάτων».

Σημειώνουν επίσης ότι προκαλεί εντύπωση «ότι η ΕΑΔ διεξήγαγε μέρος της έρευνας “με τη συνδρομή της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών (ΔΕΕ)”, δηλαδή με Κεντρική Υπηρεσία της Ελληνικής Αστυνομίας, στελέχη της οποίας, όπως και του Λιμενικού, αποτελούν τους φερόμενους ως δράστες των παράνομων επαναπροωθήσεων στα σύνορα και στο ελληνικό έδαφος».

Επισημαίνουν τέλος ότι η ΕΑΔ, στην οποία ανέθεσε την έρευνα για τις επαναπροωθήσεις η κυβέρνηση, «δεν είναι συνταγματικώς κατοχυρωμένη ανεξάρτητη αρχή, δεν πληροί τα δέκα σημεία/συστάσεις οργανισμών του ΟΗΕ και του Ευρωπαϊκού Δικτύου Εθνικών Θεσμών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΝNHRI) για τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου και αποτελεσματικού εθνικού μηχανισμού παρακολούθησης θεμελιωδών δικαιωμάτων στα σύνορα στην Ελλάδα, ενώ […] δεν διαθέτει την απαραίτητη ειδίκευση σε θέματα συνόρων».