Αντέχει η ισορροπία του τρόμου;

Θα αντέξει η Αμοιβαία Εξασφαλισμένη Δυνατότητα Καταστροφής (mutual assured destruction γνωστή με τα αρχικά ΜΑD) μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας στις παρενέργειες του πολέμου της Ουκρανίας;

Με άλλα λόγια, θα παραμείνει η απειλή χρήσης πυρηνικών όπλων ως έσχατο μέσο υπεράσπισης του εθνικού εδάφους ή θα ξαναεμφανισθούν οι τάσεις ενσωμάτωσης των πυρηνικών όπλων στον σχεδιασμό του πεδίου της μάχης;

Οι ΗΠΑ, μετά το 1945, είχαν ως δόγμα της πυρηνικής τους στρατηγικής τα Μαζικά Αντίποινα και την ίδια επιλογή έκανε και η ΕΣΣΔ μετά το 1949, σε μια άτυπη Ισορροπία του Τρόμου ανάμεσα στα δύο μπλοκ.

Γύρω στο 1960, οι ΗΠΑ εγκατέλειψαν τα Μαζικά Αντίποινα και υιοθέτησαν την Ευέλικτη Απάντηση, που άνοιγε τον δρόμο για πυραύλους μέσου και μικρού βεληνεκούς αλλά και μικρά πυρηνικά πυρομαχικά, όπως οβίδες και νάρκες.

Πρώτη επίπτωση της αλλαγής δόγματος ήταν η Κρίση της Κούβας, τον Οκτώβριο του 1962.

Από το 1973, όταν Νίξον και Μπρέζνιεφ υπέγραψαν τις Συνθήκες που σταθεροποιούσαν την Ισορροπία του Τρόμου, κάθε φορά που αυξάνεται η ένταση μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας, ανοίγει ξανά η συζήτηση για το αν τα πυρηνικά όπλα μπορούν να ενταχθούν στον σχεδιασμό μάχης, ως εφεδρεία των συμβατικών δυνάμεων.

Είναι βέβαιο ότι, ανεξάρτητα από την έκβαση του πολέμου στην Ουκρανία, θα έχουμε σε σύντομο χρονικό διάστημα εγκατάσταση συμβατικών στρατιωτικών δυνάμεων από όλες τις χώρες του ΝΑΤΟ στα σύνορα της πρώην ΕΣΣΔ, από τη Βαλτική μέχρι τον Εύξεινο Πόντο.

Τότε, στη διάρκεια του Πρώτου Ψυχρού Πολέμου, το κύριο επιχείρημα υπέρ της ένταξης των πυρηνικών πυρομαχικών πεδίου μάχης στον τακτικό επιχειρησιακό σχεδιασμό του ΝΑΤΟ ήταν η σαφής υπεροχή των δυνάμεων της ΕΣΣΔ, που υποτίθεται ότι έδιναν στη Μόσχα τη δυνατότητα να φθάσει στις ακτές του Ατλαντικού μέσα σε λίγες μέρες.

Πόσο πιθανή είναι σήμερα μια παρόμοια αλλαγή στην πυρηνική στρατηγική των ΗΠΑ;

Η Γερμανία δεν έχει και δεν πρόκειται να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, καθώς κάθε βήμα προς αυτή την κατεύθυνση έχει απαγορευτικό εσωτερικό πολιτικό κόστος.

Η Βρετανία, από τη μεριά της, θα ακολουθήσει την όποια επιλογή των ΗΠΑ.

Εκεί που ο Μπάιντεν θα έχει σοβαρό πρόβλημα είναι η Γαλλία, η οποία είτε θα πρέπει να διαφοροποιηθεί, όπως το 1965, επί Ντε Γκολ, από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, είτε να αποδεχθεί την ακύρωση της εθνικής της αποτρεπτικής πυρηνικής στρατηγικής.