Μητσοτάκης-Ερντογάν σε αναζήτηση θετικής ατζέντας

Αποστολή στην Κωνσταντινούπολη

Η εισβολή στην Ουκρανία και οι επιπτώσεις αυτής, σε συνδυασμό με την επιδίωξη του ΝΑΤΟ για ισχυρή εσωτερική συνοχή ενάντια στη Ρωσία, φαίνεται πως ανάγκασαν Μητσοτάκη και Ερντογάν να συμφωνήσουν σε μια νέα από κοινού προσπάθεια άμβλυνσης των τόνων στα ζητήματα ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, εστιάζοντας παράλληλα στη λεγόμενη θετική ατζέντα.

Οπως ανέφερε υψηλόβαθμη κυβερνητική πηγή στην άτυπη ενημέρωση των δημοσιογράφων που κάλυψαν την επίσκεψη Μητσοτάκη στην Κωνσταντινούπολη ανήμερα της Κυριακής της Ορθοδοξίας, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν κατά τη διάρκεια του γεύματος που παρέθεσε ο Ταγίπ Ερντογάν πως οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία επιβάλλουν μια επαναπροσέγγιση των σχέσεων των δύο χωρών και επιστροφή στον διάλογο χωρίς εντάσεις.

Αξίζει να σημειωθεί ακόμη το γεγονός πως από την επισήμανση της ίδιας κυβερνητικής πηγής, πως Ελλάδα και Τουρκία για πρώτη φορά συνομίλησαν ως σύμμαχοι, συνάγεται αβίαστα το συμπέρασμα πως ο ρόλος της Τουρκίας στο Ουκρανικό ανάγκασε την ελληνική κυβέρνηση να αλλάξει άρδην τη στρατηγική της και να εγκαταλείψει το αφήγημα περί απομονωμένου Ερντογάν. Μάλιστα η ελληνική πλευρά ισχυρίστηκε πως η επίσκεψη αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει το θεμέλιο της έναρξης μιας νέας εποχής για τις σχέσεις των δύο χωρών, αν και αυτό θα κριθεί στο μέλλον.

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός, όμως, πως παρότι οι δύο πλευρές παρέμειναν αμετακίνητες από τις πάγιες θέσεις τους πάνω στα διμερή ζητήματα που αποτελούν «αγκάθι» για την προσέγγιση των δύο χωρών, η συζήτηση εξελίχτηκε –σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές– σε ασυνήθιστα φιλικό τόνο.

Οικοδόμηση εμπιστοσύνης

Προς επίρρωση αυτής της νέας προσπάθειας ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεσμεύτηκε προς την τουρκική πλευρά πως τον επόμενο μήνα θα συνεχιστεί ο διάλογος των δύο διπλωματικών αντιπροσωπειών για τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) που είχε διακοπεί, καθώς σχετικό αίτημα για να επισκεφτεί η ελληνική αντιπροσωπεία την Αγκυρα για τη συνέχιση των συνομιλιών εκκρεμούσε από τον περασμένο Νοέμβριο.

Ακόμα, στο ίδιο πλαίσιο εντατικοποίησης του διαλόγου οι δύο ηγέτες συμφώνησαν τη σύγκλιση του Ανώτατου Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας των δύο χωρών στην Ελλάδα το φθινόπωρο. Επιπρόσθετα συμφωνήθηκε να υπάρξει κοινός συντονισμός για την παροχή κάθε δυνατής βοήθειας στην προσπάθεια διάνοιξης ανθρωπιστικών διαδρομών για τους εκτοπισμένους των εμπόλεμων περιοχών της Ουκρανίας, ενώ παράλληλα συζητήθηκε και η βελτίωση της συνεργασίας των δύο πλευρών στο μεταναστευτικό.

Μάλιστα από ό,τι φαίνεται ο πρόεδρος Ερντογάν ενημέρωσε τον Ελληνα πρωθυπουργό πως η τουρκική ανθρωπιστική αποστολή στη Χερσώνα βοήθησε στη διάσωση μιας Ελληνίδας. Βέβαια η Τουρκία ακόμη και σε αυτό το πλαίσιο δεν παρέλειψε να βάλει στο τραπέζι των συζητήσεων τις προκλητικές της θέσεις για την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών, με την ελληνική πλευρά να διαμηνύει πως δόθηκε η πρέπουσα απάντηση.

Στη συνέχεια της επίσκεψής του στην Πόλη ο πρωθυπουργός συναντήθηκε με τον Οικουμενικό Πατριάρχη στο Σισμανόγλειο Μέγαρο, όπου και τον ενημέρωσε για το καλό κλίμα που επικράτησε στη συνάντηση του με τον πρόεδρο της Τουρκίας, εστιάζοντας –όπως είπε– σε αυτά που μας ενώνουν και λιγότερο σε αυτά που μας χωρίζουν.

Ο πρωθυπουργός θέλοντας να είναι προσεκτικός στις διατυπώσεις του επισήμανε στον Παναγιώτατο πως μολονότι δεν υπήρξε μετακίνηση από τις πάγιες εθνικές θέσεις, παρά ταύτα δόθηκε έμφαση στην οικοδόμηση μιας θετικής ατζέντας κυρίως στον τομέα της οικονομίας, όπου όπως ανέφερε υπάρχει η προοπτική μιας σημαντικής προόδου τους επόμενους μήνες.

«Στο πετσί μας»

Από την πλευρά του ο κ. Βαρθολομαίος επανέλαβε την πάγια θέση του πως οι καλές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών έχουν αντίκτυπο και στη ζωή και τη μαρτυρία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, καθώς η φυσική του έδρα βρίσκεται στην Τουρκία. Ενώ αντίθετα, όπως επισήμανε χαρακτηριστικά, οι κακές σχέσεις –που καμιά φορά συμβαίνει να υπάρχουν μεταξύ των δύο γειτόνων και συμμάχων χωρών– έχουν αρνητικό αντίκτυπο «τον οποίο, όπως λέγει ο λαός μας, αισθανόμεθα στο πετσί μας».

«Γι’ αυτό κάθε βήμα που γίνεται για την οικοδόμηση αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο κυβερνήσεων και των δύο λαών, μας γεμίζει από χαρά και ικανοποίηση», δήλωσε με νόημα στο κλείσιμο της τοποθέτησης του ο κ. Βαρθολομαίος. Νωρίτερα οι δύο άνδρες βρέθηκαν, χωρίς να έχουν τη δυνατότητα να συζητήσουν, κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας για την Κυριακή της Ορθοδοξίας στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, όπου ο Οικουμενικός Πατριάρχης από άμβωνος είχε την ευκαιρία να καταδικάσει ακόμη μία φορά την εισβολή στην Ουκρανία ζητώντας άμεση κατάπαυση του πυρός στην εμπόλεμη ζώνη, ενώ επιχειρηματολόγησε ενάντια σε κάθε μορφή βίας κάνοντας επίκληση σε εδάφια της Αγίας Γραφής αλλά και στους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου.

Δεν παρέλειψε να εξάρει, όμως, και τους Ρώσους πολίτες που είναι ενάντια στον πόλεμο, ενώ δεν έκρυψε και τον αποτροπιασμό του για τα βομβαρδισμένα μοναστήρια και ναούς στην εμπόλεμη ζώνη, γεγονός που ανέφερε κατά τη διάρκεια της συνάντησής του με τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος απάντησε πως «δυστυχώς, τίποτα δεν εξαιρείται της φρίκης του πολέμου».