Βαρύς ο πέλεκυς των κυρώσεων στον ρωσικό λαό

Πέντε μέρες μετά την εισβολή στην Ουκρανία και τις απανωτές διεθνείς οικονομικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας, ο αντίκτυπός τους άρχισε ήδη να γίνεται αισθητός στο εσωτερικό της χώρας. Από προχθές, για παράδειγμα, τα αεροπορικά ταξίδια των Ρώσων προς Ευρώπη και ΗΠΑ έχουν καταστεί πλέον εξαιρετικά δύσκολα. Αν και το βασικό πρόβλημα που απασχολεί αυτές τις μέρες του Ρώσους πολίτες είναι η ξαφνική οικονομική ανασφάλεια.

Ολο το Σαββατοκύριακο, αλλά και χθες, χιλιάδες άνθρωποι σχημάτιζαν ουρές έξω από τα ΑΤΜ των τραπεζών, από φόβο μήπως οι κυρώσεις κατά των ρωσικών τραπεζών οδηγήσουν σύντομα σε έλλειψη ρευστότητας και στην επιβολή capital control. Διάχυτη, μάλιστα, είναι η ανησυχία για ραγδαία αύξηση των τιμών, ειδικά σε εισαγόμενα προϊόντα. «Οι τιμές, φυσικά, ανεβαίνουν, οι αποταμιεύσεις συρρικνώνονται και τα χρηματιστήρια πέφτουν», είπε στο Reuters ο Σεργκέι, ένας από τους κατοίκους της Μόσχας που περίμεναν στην ουρά έξω από ΑΤΜ τράπεζας.

Το ρούβλι υποτιμήθηκε κατά 30% έναντι του δολαρίου, μετά την απόφαση των δυτικών χωρών να αποκλείσουν τη Ρωσία από το διεθνές σύστημα πληρωμών SWIFT. Η κεντρική τράπεζα της Ρωσίας αύξησε, χθες, το βασικό της επιτόκιο από το 9,5% στο 20%. Παράλληλα, το χρηματιστήριο της Μόσχας έμεινε, χθες, κλειστό. Το ίδιο και σήμερα Τρίτη, όπως ανακοινώθηκε. Την ίδια στιγμή, μεγάλες ξένες εταιρείες αρχίζουν να εγκαταλείπουν τη Ρωσία. Την αρχή έκαναν οι πετρελαϊκοί κολοσσοί Shell και ΒΡ και είναι βέβαιο ότι θα ακολουθήσουν κι άλλοι.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, προσπάθησε να διασκεδάσει τις εύλογες ανησυχίες των πολιτών. «Αυτές οι κυρώσεις είναι βαριές, προβληματικές, όμως η Ρωσία διαθέτει το αναγκαίο δυναμικό για να εξισορροπήσει τις ζημιές», δήλωσε χθες, πριν από την έκτακτη συνάντησή του με τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και υψηλόβαθμους οικονομικούς συμβούλους.

Αλλοι οικονομικοί παράγοντες, ωστόσο, δεν δείχνουν την ίδια αισιοδοξία. Ρώσοι, αλλά και ξένοι οικονομολόγοι φοβούνται ότι η οικονομία της Ρωσίας μπορεί να συρρικνωθεί έως 5%. «Οι συνθήκες έχουν αλλάξει δραματικά για τη ρωσική οικονομία», δήλωσε, χθες, η πρόεδρος της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, Ελβίρα Ναμπιουλίνα. H Ελίνα Ριμπακόβα, υψηλόβαθμο στέλεχος του Διεθνούς Χρηματοπιστωτικού Ινστιτούτου (Institute of International Finance), άφησε χθες ανοιχτό το ενδεχόμενο να πάει η Ρωσία σε παύση πληρωμών του εξωτερικού της χρέους και, στη συνέχεια, σε αναδιάρθρωσή του σε περίπτωση παράτασης της σημερινής κρίσης.

Απέναντι στον πόλεμο σημειώνονται κάποιες αντιδράσεις, αν και όχι μαζικές ούτε εντυπωσιακές σε όγκο. Αρκετές χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν και την Κυριακή στη Μόσχα και σε άλλες μεγάλες πόλεις, εκ των οποίων συνελήφθησαν συνολικά 2.800. Χθες, σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας Novaya Gazeta, συνελήφθη σε σταθμό του μετρό της Μόσχας ο ακτιβιστής για τα ανθρώπινα δικαιώματα Λεβ Πανομαριόφ, ο οποίος έχει συμπεριληφθεί στον κατάλογο των «ξένων πρακτόρων» του υπουργείου Δικαιοσύνης. Μια σύλληψη την οποία ο ίδιος αποδίδει στην πρωτοβουλία του για συγκέντρωση υπογραφών μέσω διαδικτύου κατά του πολέμου, ένα κάλεσμα στο οποίο έχουν ανταποκριθεί μέχρι στιγμής περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι.

Χθες, επίσης, το κίνημα του φυλακισμένου αντικαθεστωτικού Αλεξέι Ναβάλνι κάλεσε τους Ρώσους να αντισταθούν στον πόλεμο. «Ο Πούτιν κήρυξε τον πόλεμο στην Ουκρανία και προσπαθεί να κάνει τον καθένα να πιστέψει ότι η Ουκρανία δέχθηκε επίθεση από τη Ρωσία, δηλαδή από όλους εμάς. Αλλά αυτό δεν είναι σωστό», έγραψε η ομάδα υποστηρικτών του Ναβάλνι στο τουίτερ. «Πρέπει να δείξουμε ότι εμείς δεν υποστηρίζουμε τον πόλεμο. Καλούμε τους Ρώσους να δείξουν πολιτική ανυπακοή. Να μη σιωπήσουν».

Παράλληλα, ξαναχτύπησαν οι Anonymous, παραλύοντας προσωρινά τη λειτουργία μεγάλων επίσημων ρωσικών ΜΜΕ, όπως οι ιστοσελίδες των κρατικών ειδησεογραφικών πρακτορείων TASS και RIA Novosti, των εφημερίδων Kommersant και Izvestia και του περιοδικού Forbes Russia. Είχαν προηγηθεί, το Σάββατο, κυβερνοεπιθέσεις κατά των ιστοσελίδων του Κρεμλίνου, της Δούμας και του υπουργείου Αμυνας. «Εδώ και μερικά χρόνια ζούμε όπως στη Βόρεια Κορέα», δήλωσαν οι Anonymous, με μήνυμα με το οποίο αναλάμβαναν την ευθύνη για τις κυβερνοεπιθέσεις. «Γιατί μας χρειάζεται αυτό; Για να καταλήξει ο Πούτιν στα βιβλία της Ιστορίας; Δεν είναι δικός μας πόλεμος, ας τον σταματήσουμε!».