Αυτές τις μέρες μαζί με τις βόμβες σφυρίζουν στ’ αυτιά μας διάφορα ονόματα οικεία, για τα οποία κάτι έχουμε ακούσει, ξέρουμε ότι με κάποιο τρόπο μάς αφορούν, χωρίς αναγκαστικά να θυμόμαστε ή να γνωρίζουμε γιατί ακριβώς. Ανοίγοντας τον χάρτη λ.χ., βλέπουμε ότι η Χερσώνα (Κέρσον την αναφέρουν μερικοί δημοσιογράφοι χωρίς να κάνουν τη σύνδεση με την οδό ψηλά στον Λυκαβηττό) είναι στο Δέλτα του Δνείπερου στη Μαύρη Θάλασσα και ανοίγοντας το βιβλίο του Βασίλη Καρδάση «Ελληνες ομογενείς στη Νότια Ρωσία» (εκδ. Αλεξάνδρεια 1998), βλέπουμε ότι το 1785 οι Ελληνες έμποροι της Χερσώνας κάλυπταν το 60% της αξίας των εισαγωγών στην πόλη.
Οπως και η Χερσώνα έτσι και η Μαριούπολη ήταν πόλεις που ίδρυσε η Αικατερίνη η Μεγάλη μετά τη Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζί, με την οποία η Ρωσία αναγνωριζόταν προστάτιδα των ορθόδοξων υπηκόων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Είναι η εποχή που η περιοχή της Κριμαίας, το παλιό χανάτο της Κριμαίας και η πιο παλιά Ταυρίδα, περνούσε από τα χέρια των Οθωμανών στα χέρια των Ρώσων. Ο Πέτρος είχε δώσει στη Ρωσία θαλάσσια πρόσβαση στον Βορρά, η Αικατερίνη έδωσε προς Νότο.
Ηθελε να εποικίσει την Αζοφική, που ήταν σχετικά έρημη, με ορθόδοξους. Πρόσφερε προνόμια και ανάμεσα στις κοινότητες που εγκαταστάθηκαν εκεί ήταν και η ελληνική: άλλοι πιέστηκαν να φύγουν από την Κριμαία, άλλοι μετανάστευσαν με τη θέλησή τους από το Αιγαίο και το Ιόνιο. Αργότερα πήγαν και από τον Οθωμανικό Πόντο. Διαβάζουμε σε παλιότερο κείμενο της Ολγας Κατσιαρδή-Hering: «Η μεταναστευτική κίνηση από την Κριμαία στην Αζοφική έγινε οργανωμένα κάτω από τη διεύθυνση του μητροπολίτη Γοτθίας και Καφφά Ιγνάτιου. Αποτέλεσμα της εποικιστικής αυτής πολιτικής υπήρξε η ίδρυση της Μαριούπολης και των 23 λεγόμενων “ελληνικών χωριών”. Παρά την παραχώρηση γαιών και άλλων προνομίων φαίνεται ότι η μετεγκατάσταση έγινε κάτω από συνθήκες πίεσης, στην οποία δεν ενέδωσαν αρκετοί χριστιανοί κάτοικοι που παρέμειναν στην Κριμαία».
Τότε και κάτω από τις ίδιες συνθήκες ιδρύθηκε και η Οδησσός, τρία-τέσσερα χρόνια πριν από τη Μαριούπολη. Αυτή έχει να μας θυμίσει και άλλα πράγματα. Οπως ότι εκεί ιδρύθηκε η Φιλική Εταιρεία το 1814, από τον Σκουφά, τον Ξάνθο και τον Τσακάλωφ. Και ότι εκείνα τα χρόνια, μέχρι το 1820, οι Φιλικοί κινούνταν κυρίως σε αυτή την περιοχή που γειτνίαζε τότε η Μολδοβλαχία και η Ρωσική Αυτοκρατορία, και που σήμερα μοιράζεται ανάμεσα σε Ουκρανία, Μολδαβία, Ρουμανία.
Και είναι πραγματικά θλιβερό να σκέφτεται κανείς ότι εκεί που κινούνταν οι συνωμότες για να οργανώσουν Επανάσταση, στην Οδησσό, στο Ιάσιο, το Ρένι (Ταμάροβα), το Κισνόβι, το Βουκουρέστι, τώρα στήνονται δρόμοι διαφυγής αμάχων. Και ότι εκεί που ο Υψηλάντης περνούσε τον Προύθο για να ξεκινήσει -αποτυχημένα- μια επανάσταση, στα σημερινά όρια Μολδαβίας-Ρουμανίας, σήμερα καταφτάνουν πρόσφυγες να τον περάσουν για να σωθούν. Ολα αυτά τα μέρη, πράγματι, παράγουν πολύ περισσότερη Ιστορία από όση μπορεί να καταναλώσει κανείς…
-320x213.jpg)
