Μεταξύ Σκύλλας και Χάρυβδης οι εγκλωβισμένοι άμαχοι

Δώδεκα μέρες συμπληρώθηκαν χτες από την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία, και ο ρωσικός στρατός εντείνει το σφυροκόπημα σε μια σειρά πολιορκημένων πόλεων-κλειδιά, όπως η Μαριούπολη στον Νότο, το Χάρκοβο στα βορειοανατολικά και το Μικολάιφ (Νικολάγεφ για τους Ρώσους) στην κεντρική χώρα.

Οι αγριότερες ίσως μάχες της χτεσινής μέρας έγιναν γύρω από το αεροδρόμιο του Μικολάιφ, το οποίο βρίσκεται βορείως της Οδησσού και ελέγχει τον βασικό οδικό άξονα προς το Κίεβο. Οι εκρήξεις στην περιοχή ήταν συνεχείς και σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες από την ουκρανική πλευρά το αεροδρόμιο ανακαταλήφθηκε αργά το βράδυ χτες, αλλά φαίνεται πως τα ρωσικά άρματα μάχης είχαν καταλάβει τη μισή πόλη, παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις του Ουκρανού κυβερνήτη Βιτάλι Κιμ. Αν πέσει η συγκεκριμένη πόλη, είναι προφανές ότι η Οδησσός –το τελευταίο σημαντικό λιμάνι της Ουκρανίας στη Μαύρη Θάλασσα που δεν βρίσκεται υπό πλήρη ή μερικό ρωσικό έλεγχο– θα αποκοπεί ολοσχερώς από την υπόλοιπη Ουκρανία.

Σκληρές μάχες διεξάγονταν όμως ολόκληρη τη χτεσινή μέρα και στην περιφέρεια του Κιέβου και ειδικά γύρω από τους οδικούς άξονες που οδηγούν προς το Ζιτόμιρ (150 χλμ. δυτικά) και την Τσερνιχίβ (150 χλμ. βόρεια, κοντά στα λευκορωσικά σύνορα). Στα δυτικά προάστια του Κιέβου και συγκεκριμένα στο Ιρπίν, μια μικρή πόλη στη δεξιά (δυτική) όχθη του Δνείπερου και πολύ κοντά στην πρωτεύουσα, οι ουκρανικές δυνάμεις ανατίναξαν μια από τις τελευταίες γέφυρες που οδηγούν έξω από τη μεγαλούπολη των τριών εκατομμυρίων ανθρώπων, σε μια προσπάθεια να ανακόψουν την προέλαση των ρωσικών αρμάτων.

Μετά την έκρηξη, περισσότεροι από 2.000 κάτοικοι διέσχισαν το ποτάμι από αυτοσχέδια περάσματα, με τους Ρώσους να τηρούν τη συμφωνία για ασφαλή διέλευση των αμάχων, όπως επιβεβαίωσαν τοπικοί αξιωματούχοι. Νωρίτερα ωστόσο τουλάχιστον οχτώ πολίτες και άγνωστος αριθμός μαχητών σκοτώθηκαν σε ανταλλαγή πυρών πυροβολικού στο Ιρπίν.

Είναι φανερό πως με τις κυκλωτικές αυτές κινήσεις και την τεράστια στρατιωτική κινητοποίηση, ο Πούτιν και το ρωσικό επιτελείο επιχειρούν να διαλύσουν οριστικά τη δυνατότητα των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων να αντισταθούν αποτελεσματικά, καθώς έχουν εδώ και μέρες περιοριστεί σε στατική άμυνα μέσα στα αποκλεισμένα αστικά κέντρα χωρίς αεροπορική και πυραυλική υποστήριξη, επικοινωνίες αλλά και στοιχειώδη επιμελητεία.

Και στην προσπάθειά του να πετύχει αυτόν τον προφανή στόχο του με τις μικρότερες δυνατές στρατιωτικές αλλά και πολιτικές απώλειες –και όχι, φυσικά, από κάποιον ξαφνικό αλτρουισμό– το ρωσικό επιτελείο προσπαθεί εδώ και μέρες να «αδειάσει» τις πόλεις-στόχους από τα εκατομμύρια των απελπισμένων αμάχων, δημιουργώντας ανθρωπιστικούς διαδρόμους, ώστε στη συνέχεια να απομονώσει και να εξουδετερώσει ευκολότερα τους ταμπουρωμένους υπερασπιστές.

Μια επιχείρηση που ωστόσο παρά τις σχετικές συμφωνίες δεν προχωρά καθώς, παρά το ότι και οι δύο πλευρές ευλόγως αλληλοκατηγορούνται για την παραβίαση των συμφωνηθέντων, είναι πλέον προφανές και από τις λιγοστές ανεξάρτητες μαρτυρίες ότι μερίδα των αμυνομένων σκοπίμως την υπονομεύει, ώστε να κερδίσει χρόνο ποντάροντας σε μια θαυματουργή ανατροπή της στρατιωτικά απελπιστικής γι’ αυτούς κατάστασης, ανεξαρτήτως του ανθρώπινου κόστους.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η χτεσινή ανακοίνωση της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού (ICRC) από την πολιορκημένη εδώ και μέρες Μαριούπολη, ένα στρατηγικό λιμάνι της Αζοφικής με 300.000 κατοίκους – και άλλους 100.000 πρόσφυγες από άλλες εμπόλεμες ζώνες του Ντονμπάς, μεταξύ των οποίων και δεκάδες χιλιάδες μέλη της ελληνικής μειονότητας, την οποία υπερασπίζονται μερικές από τις πιο φανατισμένες μονάδες του ουκρανικού στρατού, μεταξύ των οποίων και το διαβόητο τάγμα (σύνταγμα πια) Αζόφ.

Συγκεκριμένα, ο Ερυθρός Σταυρός ανακοίνωσε το απόγευμα της Κυριακής ότι χιλιάδες πρόσφυγες που προσπαθούσαν να ξεφύγουν από την πολιορκημένη Μαριούπολη χρησιμοποιώντας τους ανθρωπιστικούς διαδρόμους που έχει ανοίξει ο ρωσικός στρατός παρέμειναν αποκλεισμένοι, διότι ο δρόμος προς τον οποίο κατευθύνονταν ήταν «ναρκοθετημένος». Ο Ντομινίκ Στίλχαρτ, διευθυντής επιχειρήσεων της ICRC, προέτρεψε ως όφειλε και τις δύο πλευρές «να καταλήξουν σε άμεση συμφωνία σχετικά με τις ακριβείς διαδρομές και τις ώρες που είναι διαθέσιμες» για όσους αναζητούν ασφαλή διέλευση από τη χώρα, ενώ για μια ακόμη φορά Μόσχα και Κίεβο αντάλλαξαν κατηγορίες.

Ομως η κοινή λογική λέει ότι τις νάρκες στον δρόμο των λεωφορείων δεν τις έβαλαν οι Ρώσοι πολιορκητές, αλλά μερίδα των αμυνομένων που ήθελε πάση θυσία να εκτροχιάσει τη διαδικασία της εκκένωσης. Αλλά και σε ανταπόκριση της (κάθε άλλο παρά φιλορωσικής βρετανικής εφημερίδας) Guardian από τη Μαριούπολη, περιγράφεται πως Ουκρανοί αστυνομικοί με τηλεβόες πηγαίνουν από υπόγειο σε υπόγειο και προειδοποιούν τους εγκλωβισμένους πολίτες να μην προσπαθήσουν να εκκενώσουν την πόλη, παρά τις δεσμεύσεις των Ρώσων, αν δεν λάβουν σχετικές διαταγές…

Παρόμοια είναι η κατάσταση και στο πολιορκημένο Χάρκοβο, την ουκρανική συμπρωτεύουσα και μεγάλο βιομηχανικό κέντρο, όπου ένα σημαντικό ποσοστό των κατοίκων είναι ρωσόφωνοι. Καθώς μια νέα επίλεκτη δύναμη περίπου 20.000 στρατιωτών προελαύνει εκ νέου από τα δυτικά προς το κέντρο της πόλης, η Ρωσία ανακοίνωσε νέους «ανθρωπιστικούς διαδρόμους» νωρίτερα σήμερα για τους πολίτες του Χάρκοβου και του Κιέβου, που έχουν εγκλωβιστεί από τους ρωσικούς βομβαρδισμούς. Ωστόσο, η κίνηση αυτή χαρακτηρίστηκε άμεσα από το Κίεβο «εντελώς ανήθικο τέχνασμα», με το επιχείρημα ότι δύο από τους τρεις διαδρόμους που συμφωνήθηκαν οδηγούσαν στη Ρωσία ή τη σύμμαχό της Λευκορωσία και όχι σε ουκρανικό έδαφος – οπότε… μπλόκαραν όλη την επιχείρηση εκκένωσης, μη δίνοντας στους εγκλωβισμένους πολίτες καμιά άλλη επιλογή από το να παραμείνουν στα καταφύγια! Cui bono – ποιον ωφελεί κάτι τέτοιο;

Να σημειωθεί εδώ ότι σύμφωνα με τον τελευταίο απολογισμό του ΟΗΕ, τουλάχιστον 406 άμαχοι, μεταξύ των οποίων 27 παιδιά, έχουν ώς τώρα χάσει τη ζωή τους κατά τη ρωσική εισβολή και 801 έχουν τραυματιστεί, ενώ σύμφωνα με τους λιγοστούς παρατηρητές του Οργανισμού, οι πραγματικοί αριθμοί «είναι σχεδόν σίγουρα πολύ μεγαλύτεροι», καθώς οι μάχες έχουν καθυστερήσει τις ροές πληροφοριών από περιοχές έντονων εχθροπραξιών, όπως η Βολνοβάκα, μια μικρή πόλη βόρεια της Μαριούπολης, όπου υπήρξαν αναφορές για εκατοντάδες θύματα.