Αν όλα ήταν… κανονικά, τούτες τις μέρες θα βρισκόταν στην Ουκρανία για πρόβες. Αντ’ αυτού είναι κολλημένη σε μια εφαρμογή βιντεοκλήσεων προκειμένου να επικοινωνεί με τους Ουκρανούς συναδέλφους της.
Η σκηνοθέτρια Ελλη Παπακωνσταντίνου, που συνεργάζεται με την ουκρανική ομάδα νέων καλλιτεχνών σύγχρονης μουσικής Nοva Opera, μας μεταφέρει, μέσα από τις συζητήσεις με τους συναδέλφους της, το τι βιώνουν στην εμπόλεμη χώρα. Κι ακόμα μας μιλά για την ευρωπαϊκή μας φενάκη.
«Είναι πραγματικά τραγικό αυτό που συμβαίνει. Είμαι σε καθημερινή επαφή μαζί τους. Αυτή τη στιγμή έχουν μετακινηθεί προς τα πολωνικά σύνορα. Μιλάμε για εφτά άτομα. Τους πήρε τρεις μέρες να διανύσουν με ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο μια απόσταση 7 ωρών… Εδώ και έξι μέρες δεν έχουμε νέα από την τσελίστριά μας, μια εξαιρετική μουσικό, τη Ζάνα (Μεντρίσκα) που αγνοείται. Ξέρουμε ότι είναι σε μια πόλη που βομβαρδίζεται και δεν έχει ακόμη ανοίξει το κινητό της, γεγονός που μας έχει ταράξει.
Οι περισσότεροι έφυγαν από τις εμπόλεμες πόλεις και είναι διασκορπισμένοι σε διαφορετικές πόλεις της Ουκρανίας. Είναι τρομερά συγκινητικός ο τρόπος που στέκονται. Πήραν ελάχιστα πράγματα μαζί τους. Ο συνθέτης μας έφυγε από το Κίεβο μόνο με ένα σακίδιο πλάτης με το κατοικίδιό του μέσα. Δεν έχουν τη δυνατότητα να κουβαλήσουν πράγματα.
Οσο περνάνε οι μέρες ακόμη κι αυτές οι ασφαλείς ζώνες στην Ουκρανία αμφισβητούνται για το πόσο θα παραμείνουν ασφαλείς και φοβούνται ότι θα βομβαρδιστούν. Η κατάσταση είναι εξαιρετικά δύσκολη και για τους άντρες: δεν έχουν περάσει στρατιωτική εκπαίδευση, δεν ξέρουν να κρατήσουν όπλο και τους καλούν σε επιστράτευση. Δεν έχουν δικαίωμα να μην καταταγούν. Κι ας είναι αντιρρησίες συνείδησης.
Προχθές, την πρώτη ημέρα που κατατάχθηκε, σκοτώθηκε ένας γνωστός κοντραμπασίστας. Απευθύνουμε εκκλήσεις στις ουκρανικές αρχές μέσω διεθνών δικτύων καλλιτεχνών να επιτρέψουν κατ’ εξαίρεση στους καλλιτέχνες να φύγουν. Ούτε σπίτι δεν μπορούν να νοικιάσουν: οι ιδιοκτήτες τούς επισκέπτονται με μια φόρμα από τη στρατονομία, ώστε είτε να καταταγούν, είτε να φύγουν από το σπίτι.
Μου είναι αδύνατον να κοιμηθώ. Συνδεόμαστε όποτε μπορούμε. Εχω τρελαθεί με αυτά που μοιραζόμαστε. Δεν ξέρουν τι τους ξημερώνει, έχει καταρρεύσει ο κόσμος γύρω τους, το κράτος, δεν έχουν από πουθενά καμία πληροφόρηση. Οι μετακινήσεις έχουν γίνει πολύ δύσκολες και έχουν αναλάβει οι μαφίες. Φοβούνται ότι θα αγριέψουν πολύ τα πράγματα και σε αυτές τις παραμεθόριες ζώνες. Δεν ξέρουν ποια θα είναι η επόμενη μέρα, φοβούνται για το καθεστώς που θα τους ξημερώσει και δεν θα μπορούν να ζουν με ασφάλεια.
Βλέποντας την κατάσταση τους λέγαμε να φύγουν, αλλά δεν πίστευαν ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί, ότι θα επιτεθεί ο Πούτιν στο Κίεβο. Δεν περίμεναν όμως ότι θα γίνονταν επιθέσεις και σε πολιτικούς στόχους και όχι μόνο σε στρατιωτικούς. Αυτό που τους έχει συγκλονίσει είναι οι επιθέσεις φασιστών σε πολίτες και φοβούνται ότι αυτό δεν θα περιοριστεί στο Κίεβο και στις περιοχές τους, αλλά θα εξαπλωθεί. Φοβούνται γενοκτονία από αυτές τις ομάδες.
Αυτό είναι που τους τρομάζει: οι επιθέσεις στον άμαχο πληθυσμό, όχι από τους Ρώσους στρατιώτες, αλλά από τους Ουκρανούς φασίστες. Αυτόν τον τρόμο και τη μαρτυρία τους σας τη μεταφέρω με όλες τις επιφυλάξεις, γιατί δεν είμαι και δημοσιογράφος για να ξέρω. Ρουκέτες πέφτουν και μέσα στον αστικό ιστό: στα σπίτια, όχι μόνο σε στρατιωτικούς στόχους. Εχουν ισοπεδωθεί πλατείες, το κέντρο των πόλεων. Υπάρχουν καταστροφές μνημείων και ιστορικών κτιρίων και το χειρότερο είναι ότι αυτό δεν φαίνεται να σταματάει…».
Η κ. Παπακωνσταντίνου μάς μίλησε ακόμη και για το τέλος των ψευδαισθήσεων:
«Ζούσαμε σε μια φενάκη ότι ο πόλεμος δεν θα συνέβαινε, ότι έχουμε ρυθμίσει τις διακρατικές σχέσεις και ο πόλεμος έχει ξεχαστεί στην ήπειρό μας. Και ακόμη περισσότερο δεν περιμέναμε μια καθαρή εισβολή και επέμβαση μιας χώρας σε μια άλλη. Και τώρα υπάρχει ο φόβος ότι η σύρραξη θα αποκτήσει χαρακτηριστικά εμφυλίου και δεν ξέρουμε σε τι έκταση αυτό συμβαίνει».
Σημειώνεται ότι Ουκρανοί και Ελληνες εργάζονταν πάνω στο πλατωνικό «Συμπόσιο» που θα παρουσίαζαν σε μορφή ορατόριου. Το έργο με τίτλο «Eros» εστίαζε στην επιθυμία και τη σχέση ανάμεσα στον κόσμο των ιδεών και το σύγχρονο υλικό κόσμο μέσα από μια φιλοσοφική και πολιτική οπτική. Σχεδιαζόταν να κάνει πρεμιέρα στην Ολλανδία στο φεστιβάλ του Ρότερνταμ στα μέσα Μαΐου και θα ακολουθούσε περιοδεία σε ιστορικούς χώρους της Ουκρανίας: στην Εθνική Οπερα του Κιέβου, στην Οπερα στην Οδησσό, στην Εθνική Φιλαρμονική του Χάρκοβο. Αραγε αυτά τα μοναδικά ιστορικά κτίρια θα επιβιώσουν του πολέμου;ΙΩΑΝΝΑ ΣΩΤΗΡΧΟΥ
-320x213.jpg)
