Ρυθμιστής της παγκόσμιας οικονομίας η νέα παραλλαγή του κορονοϊού

Στον ρόλο του βασικoύ ρυθμιστή των οικονομικών εξελίξεων και της πορείας των αγορών επανέρχεται ο κορονοϊός μετά τα αποκαλυπτήρια της παραλλαγής «Ομικρον».

Τα χρηματιστήρια, που μήνες τώρα γιόρταζαν το τέλος της πανδημίας χτυπώντας το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, την περασμένη -Μαύρη- Παρασκευή βούλιαξαν στον φόβο και την αβεβαιότητα, καθώς επενδυτές, αναλυτές, «στρατηγοί», διαμορφωτές οικονομικής πολιτικής διαπίστωσαν με τρόμο ότι τίποτα δεν έχει τελειώσει ακόμη.

To ξεπούλημα που τροφοδότησε η «Ομικρον» οδήγησε τον δείκτη Dow Jones στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης στις μεγαλύτερές του απώλειες φέτος, τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια στη χειρότερή τους βουτιά από τον Ιούνιο του 2020 και την τιμή του πετρελαίου στη μεγαλύτερη πτώση από τον Απρίλιο του 2020. Καθώς ελάχιστα πράγματα είναι γνωστά για τη νέα παραλλαγή του ιού, οι μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις σε αγορές και οικονομία είναι πρόωρο να εκτιμηθούν.

Ωστόσο είναι σαφές ότι και μόνο με την εμφάνισή της η «Ομικρον» θέτει de facto σε καθεστώς αναμονής -και ενδεχομένως αναθεώρησης- κάθε εκτίμηση που υπήρχε μέχρι τώρα για την ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας, την πορεία των επιχειρήσεων, τον πληθωρισμό, τη νομισματική πολιτική, τις τιμές ενέργειας, την ανάκαμψη του εμπορίου, των αερομεταφορών, των τομέων αναψυχής, φιλοξενίας, ταξιδίων κ.λπ. Ολα βρίσκονται αυτήν τη στιγμή ξανά στον αέρα, κάτι που αποτυπώθηκε με μεγάλη ευκρίνεια την περασμένη Παρασκευή με την εκτόξευση του Δείκτη Μεταβλητότητας ή αλλιώς δείκτη φόβου στα χρηματιστήρια, ο οποίος στις ευρωπαϊκές αγορές μόνο χτύπησε υψηλό 10 μηνών.

Πριν από την Παρασκευή, η ευρύτερη διαθεσιμότητα εμβολίων και η πρόοδος στις θεραπείες είχαν καταστήσει τις αγορές λιγότερο ευαίσθητες απέναντι στον Covid-19. Ο ιός είχε υποχωρήσει στην πέμπτη θέση λίστας με τους λεγόμενους «κινδύνους ουράς» (tail risks) που απειλούν την αγορά, σύμφωνα με σχετική έρευνα της Bank of America Global Research, πίσω από τον πληθωρισμό και τις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών για τα επιτόκια. Την περασμένη Παρασκευή όμως αυτό ανατράπηκε.

Μία από τις μεγαλύτερες αβεβαιότητες που τροφοδοτεί πλέον η «Ομικρον» είναι το τι θα κάνουν στη συνέχεια η Fed και οι υπόλοιπες μεγάλες κεντρικές τράπεζες του πλανήτη. Ο κίνδυνος ενός νέου χτυπήματος στην οικονομική δραστηριότητα κλονίζει ήδη τις προσδοκίες για αυξήσεις των επιτοκίων τους. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για τα ομοσπονδιακά επιτόκια των ΗΠΑ, που παρακολουθούν τις βραχυπρόθεσμες προσδοκίες για το ύψος τους, έδειξαν την Παρασκευή ότι η αγορά παίρνει πίσω την εκτίμηση για μια πρόωρη και νωρίτερα του αναμενόμενου αύξησή τους.

Σε αντίθεση με αυτό που προέβλεπαν πριν από λίγες ημέρες, οι αγορές δεν προεξοφλούν πλέον πλήρως αύξηση των αμερικανικών επιτοκίων από τη Fed κατά 25 μονάδες βάσης ώς τον Ιούνιο του 2022 ούτε και αύξηση των επιτοκίων ευρώ από την ΕΚΤ κατά 10 μονάδες βάσης ώς τα τέλη του επόμενου έτους. Επίσης, οι πιθανότητες η Τράπεζα της Αγγλίας να αυξήσει τα επιτόκιά της τον επόμενο μήνα υποχώρησαν κάθετα σε 53%, από 75% την περασμένη Πέμπτη.

Η ταχύτατη μεταστροφή θέσεων υποδεικνύει ότι ο φόβος του πληθωρισμού και του στασιμοπληθωρισμού, πάνω στον οποίο οι δυνάμεις της αγοράς στήριξαν επί μήνες τη ρητορική τους πιέζοντας τις κεντρικές τράπεζες να σφίξουν νωρίτερα τη νομισματική πολιτική και να αυξήσουν το κόστος του χρήματος, ήταν μάλλον πρόωρος και αποσκοπούσε κυρίως στο σπέκουλο. Το μεγάλο ερώτημα που φέρνει η «Ομικρον» ωστόσο δεν είναι αν οι δυνάμεις της αγοράς ήταν λάθος ή όχι στο πεδίο της νομισματικής πολιτικής αλλά το αν η εξάπλωσή της θα οδηγήσει σε καραντίνες όπως αυτές που βίωσε η ανθρωπότητα στα προηγούμενα κύματα της πανδημίας. Αν αυτό συμβεί ξανά, αν η οικονομία κλείσει για ακόμη ένα χειμώνα στο βόρειο ημισφαίριο της Γης, τα «υπολείμματα» της μεσαίας τάξης στη Δύση μάλλον θα πρέπει να πουν το οριστικό τετέλεσται.