Απελπισία για το σήμερα, αγωνία για το αύριο

Μπορεί το νομοσχέδιο για την απολιγνιτοποίηση να υπερψηφίστηκε χθες επί της αρχής, μόνο με τις ψήφους της Ν.Δ., όμως η εικόνα που μετέφεραν στη Βουλή οι εκπρόσωποι των λιγνιτικών περιοχών δεν αφήνει και πολλά περιθώρια στην κυβέρνηση να πανηγυρίζει.

Απελπισία για το σήμερα, αγωνία για το αύριο, κριτική για το συγκεντρωτικό μοντέλο λήψης αποφάσεων και απαίτηση για ενεργό συμμετοχή στους θεσμούς που θα καθορίζουν το μέλλον των περιοχών τους. Αυτά ήταν τα κοινά στοιχεία των παρεμβάσεων που έγιναν από δημάρχους και περιφερειάρχες στην επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου, παρά τις επιμέρους διαφορές. Το ερώτημα που κυριάρχησε στις τοποθετήσεις των αυτοδιοικητικών φορέων ήταν αν θα αναπληρωθούν έγκαιρα, αποτελεσματικά και κυρίως μακροπρόθεσμα οι απώλειες χιλιάδων θέσεων εργασίας, πριν οι περιοχές ερημοποιηθούν εντελώς, η ήδη υψηλή ανεργία εκτοξευτεί και οι τελευταίοι νέοι πάρουν τον δρόμο της μετανάστευσης.

Ακόμα και από θεσμούς φιλικούς προς την κυβέρνηση, όπως ο πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Αθηνών Κωνσταντίνος Κόλλιας, ακούστηκαν αιχμές για συγκεντρωτισμό και αποκλεισμό των τοπικών φορέων από τη διοίκηση των νέων οργάνων, όπως η Ειδική Υπηρεσία ΕΥΔΑΜ και η εταιρεία του Δημοσίου Μετάβαση Α.Ε. που θα αναλάβει την αξιοποίηση των εδαφών των Ζωνών Απολιγνιτοποίησης, μετά την επιστροφή και αποκατάστασή τους από τη ΔΕΗ.

Τόσο ο δήμαρχος Μεγαλόπολης Αθανάσιος Χριστογιαννόπουλος όσο και ο περιφερειάρχης Πελοποννήσου Παναγιώτης Νίκας τόνισαν ότι είναι εκ των ων ουκ άνευ η συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης στους μηχανισμούς της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, η οποία ωστόσο μέχρι σήμερα δεν προβλέπεται.

Την ανησυχία του ότι «η μετάβαση γίνεται σε ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα, σε μια περίοδο που η περιοχή αντιμετωπίζει εκρηκτικά προβλήματα, όπως ανεργία, γήρανση, ερήμωση, οικονομικό μαρασμό» εξέφρασε ο δήμαρχος Φλώρινας Βασίλειος Γιαννάκης, απαιτώντας λύσεις «άμεσης εφαρμογής για να αποφευχθεί η πληθυσμιακή συρρίκνωση και απονεύρωση από νέους ανθρώπους».

Ο ίδιος τόνισε ότι είναι μονόδρομος η λειτουργία του ΑΗΣ Μελίτης και μετά το 2023 και ότι για να είναι δίκαιη και ομαλή η μετάβαση χρειάζονται πολύπλευρες δράσεις, που να περιλαμβάνουν την υποστήριξη του πρωτογενούς τομέα, την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, την ανάπτυξη βιομηχανικών περιοχών, την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων, αποφεύγοντας όμως τη λογική της «μονοκαλλιέργειας», που μπορεί να φέρει μεσοπρόθεσμα αποτελέσματα αλλά είναι μακροπρόθεσμα καταστροφική. «Θα εγκαταστήσει η ΔΕΗ άλλες δραστηριότητες που θα δημιουργήσουν αλυσίδες αξίας; Θα κάνει π.χ. εργοστάσια για μπαταρίες ή θα γίνουν όλα φωτοβολταϊκό πάρκο ή αιολικό, που όπως ξέρετε δεν δημιουργούν παρά ελάχιστες θέσεις εργασίας σε σχέση με αυτές που χάνονται;», ρώτησε με αγωνία.

Την πιο ιστορική πρόκληση μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο αποκάλεσε το στοίχημα της απολιγνιτοποίησης ο περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας Γιώργος Κασαπίδης, λέγοντας ότι ώς το 2028 θα χαθούν 20.000 θέσεις εργασίας στην περιοχή και 1,5 δισ. ετήσιο εισόδημα, ζητώντας να αποκατασταθούν από ισάριθμες θέσεις εργασίας, ισοδύναμες σε δημιουργία εισοδήματος.

Ο ίδιος περιέγραψε με τα πλέον μελανά χρώματα την εικόνα στην περιφέρειά του, με την υψηλότερη ανεργία στην Ελλάδα, την υψηλότερη νεανική ανεργία στην Ε.Ε. και την εξάρτηση από δύο οικονομίες σε καθίζηση, τη γούνα και τον λιγνίτη. Πρόσθεσε ότι όσο ωραίο και να είναι στα λόγια το νομοσχέδιο, με οργανωτικά σχήματα, δεν εγγυάται ότι η Δυτική Μακεδονία θα είναι έτοιμη να δεχτεί επενδύσεις, όταν θα χρειαστούν τουλάχιστον δύο χρόνια για να αποκατασταθούν τα ανασκαμμένα εδάφη και μέχρι τότε… «ο κόσμος δεν θα είναι πια εκεί για να δουλέψει». Γι’ αυτό ζήτησε να παραχωρηθούν άμεσα στο Δημόσιο από τη ΔΕΗ τα 1.800 στρέμματα στον Ελλήσποντο, που είναι αδιατάρακτα εδάφη, αντί να γίνουν φωτοβολταϊκά, ώστε να ξεκινήσει η πρώτη ζώνη επενδύσεων.