Μια εικόνα, 317 λέξεις

Τελικά η εξυπνάδα είναι αρετή; Ή οι έξυπνοι έχουν γραμμένη στο DNA τους την απάτη, την εκμετάλλευση των «κουτών», τη χειραγώγηση των πτωχών τω πνεύματι; Προφανώς και το ερώτημα δεν έχει απάντηση γιατί είναι εσφαλμένα διατυπωμένο. Δεν μπορούν να υπάρξουν τέτοιες γενικεύσεις, ισοπεδώσεις και απλοποιήσεις.

Στα «έξυπνα» κόμικς, οι ερωτήσεις αυτές αναιρούνται από το περιεχόμενο των ιστοριών, ακυρώνονται από τη δεξιοτεχνία των σεναριογράφων. Στους «Watchmen», για παράδειγμα, ο Alan Moore έχει φιλοτεχνήσει το πορτρέτο του πανέξυπνου Ozymandias, ίσως του πιο πολυδιάστατου και ενδιαφέροντος πρωταγωνιστή, με τόση μαεστρία που μέχρι την τελευταία σελίδα αναρωτιέσαι τελικά πώς κατάφερε να υλοποιήσει ένα απίστευτα περίπλοκο σχέδιο και αν εν τέλει ήταν τόσο «κακός» όσο τα φαινόμενα αποκαλύπτουν. Από την άλλη, οι μανιχαϊσμοί και οι ευκολίες οδηγούν σε τερατογενέσεις (ορισμένες φορές κυριολεκτικά) και σε παρεξηγήσιμα αποτελέσματα.

Στο 15ο τεύχος των Fantastic Four (1963), οι Stan Lee και Jack Kirby παρουσίασαν έναν ακόμη αλλόκοτο εγκληματία, τον σατανικό Mad Thinker με μεγάλο του «ελάττωμα» την υπερβολική εξυπνάδα του. Στην πρώτη σελίδα της ιστορίας μάλιστα τον έβαλαν να «ποζάρει» στη γνωστή στάση του Σκεπτόμενου του Ροντέν για να γεννήσουν τους απαραίτητους συνειρμούς στους αναγνώστες.

Ο Mad Thinker, εφευρέτης μεταξύ άλλων και φυσικά άπληστος κλέφτης και φιλόδοξος κατακτητής του κόσμου, κατασκευάζει ένα τερατώδες ανδροειδές το οποίο και κατευθύνει εναντίον των Fantastic Four που παρά την έκπληξή τους αντιστέκονται και συνασπισμένοι το νικούν. Μα πώς; Αφού ο μεγαλοφυής Mad Thinker είχε υπολογίσει και την παραμικρή λεπτομέρεια. Τι μπορεί να πήγε στραβά;

«Στο σχέδιό σου παρέβλεψες ένα πράγμα, Θίνκερ! Υπάρχει πάντα ένας παράγοντας Χ που πρέπει να λαμβάνεις υπόψη… Το απροσδόκητο!» του λέει ο Κύριος Φανταστικός όταν πια ο Mad Thinker έχει εξουδετερωθεί. Για να μονολογήσει ο συλληφθείς παρανοϊκός επιστήμονας: «Ο Παράγοντας Χ… Το απροσδόκητο! Ο ανθρώπινος παράγοντας! Το μόνο πράγμα που δεν υπολόγισα!».

Ετσι για όλα ευθύνεται το απρόσμενο, το απρόβλεπτο, το μεταφυσικό, το τυχαίο. Και η εξυπνάδα πάντα ηττάται από τη δύναμη και μια αόριστη «θεία δίκη».