Θα γίνει κάτι με τη μαζική οπλοκατοχή;

Μια αλλόκοτη χριστουγεννιάτικη φωτογραφία που ανέβασε το Σάββατο στο τουίτερ ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής του Κεντάκι, Τόμας Μέισι, στην οποία ο ίδιος και η οικογένειά του πόζαραν μπροστά στο χριστουγεννιάτικο δέντρο με αυτόματα όπλα στο χέρι, προκάλεσε αμέτρητες αντιδράσεις. Ο κουμπουροφόρος βουλευτής παρακαλούσε τον Αϊ-Βασίλη να του στείλει πυρομαχικά, λίγες μόλις μέρες αφού ένας 15χρονος μαθητής είχε σκοτώσει με αυτόματο όπλο τέσσερις μαθητές ηλικίας 14-17 χρόνων και είχε τραυματίσει άλλους εφτά σε σχολείο του Μίσιγκαν. Αναισθησία; Αποκτήνωση; Ή μήπως το κομμάτι μιας Αμερικής που δεν καταλαβαίνει τίποτα μπροστά στο «ιερό» δικαίωμα της οπλοκατοχής;

Κομμάτι αυτής της Αμερικής ήταν και ο Κάιλ Ρίτενχαους, ο 18χρονος που πριν από λίγες εβδομάδες αθωώθηκε για τη δολοφονία δύο διαδηλωτών και τον τραυματισμό ενός άλλου πέρυσι τον Αύγουστο στην Κενόσα του Ουισκόνσιν. Οι ένορκοι πείστηκαν από το επιχείρημα περί αυτοάμυνας, παρόλο που ο ανήλικος τότε Ρίτενχαους δεν είχε κανέναν λόγο να βρίσκεται εκεί που βρέθηκε, καθώς ταξίδεψε από άλλη Πολιτεία ζωσμένος με αυτόματο στρατιωτικού τύπου. Ο βουλευτής Μέισι υπέβαλε -ανεπιτυχώς- τον Απρίλιο στη Βουλή των Αντιπροσώπων νόμο για τη μείωση της νόμιμης ηλικίας για αγορά όπλου από τα 21 στα 18. Ακόμα κι αν το νομοσχέδιό του ψηφιζόταν, δεν θα άλλαζε το γεγονός ότι τόσο ο Ρίτενχαους όσο και ο Ιθαν Κράμπλεϊ, ο μαθητής από το Μίσιγκαν, σκότωσαν γιατί απλά μπορούσαν. Γιατί είχαν πρόσβαση σε όπλα στα οποία κανονικά δεν θα έπρεπε να έχουν.

Μετά τη σφαγή στο Λύκειο Κολουμπάιν το 1999, κάθε φορά που ένα αμερικανικό σχολείο θρηνεί νεκρά παιδιά από επίθεση ενόπλου, ακούγεται η ίδια επωδός: κάτι πρέπει να γίνει με την αναξέλεγκτη οπλοκατοχή. Και ποτέ δεν γίνεται τίποτα. Η Αμερική εξακολουθεί να τρώει τις σάρκες της σε έναν ατελείωτο φαύλο κύκλο. Μόνο μέσα στο 2020 σκοτώθηκαν σχεδόν 20.000 Αμερικανοί από πυροβόλα όπλα σύμφωνα με το παρατηρητήριο Gun Violence Archive. Πρόκειται για τον υψηλότερο ετήσιο απολογισμό ολόκληρης σχεδόν της τελευταίας εικοσαετίας.

Δύο μεγάλα βήματα

Τις τελευταίες μέρες πάντως, μετά την αιματοχυσία στο Μίσιγκαν, έγιναν δύο διαφορετικά πράγματα. Αφ’ ενός, ο δράστης, αν και μόλις 15 χρόνων, θα δικαστεί ως ενήλικας και κινδυνεύει να του απαγγελθούν τέσσερις κατηγορίες για φόνο πρώτου βαθμού και μία κατηγορία για τρομοκρατική δράση με αποτέλεσμα τον θάνατο. Σε μία όμως σπανιότατη κίνηση για την αμερικανική Δικαιοσύνη, η εισαγγελέας της κομητείας Οουκλαντ, Κάρεν Μακντόναλντ, που έχει αναλάβει την υπόθεση, αποφάσισε να απαγγείλει τέσσερις κατηγορίες για ανθρωποκτονία από αμέλεια και στους γονείς του.

Οι Τζέιμς και Τζένιφερ Κράμπλεϊ, οι οποίοι αρχικά προσπάθησαν να διαφύγουν, συνελήφθησαν στο Ντιτρόιτ και εφόσον καταδικαστούν, αντιμετωπίζουν ποινή 15ετούς φυλάκισης έκαστος. Δηλώνουν «αθώοι». Αθώοι κι ας είχαν και οι ίδιοι στο σπίτι τους δεκάδες όπλα κι ας του προσέφεραν αυτοί το μοιραίο όπλο, ένα εννιάρι πιστόλι Sig Sauer, ως πρώιμο χριστουγεννιάτικο δώρο που αγόρασαν στις προσφορές της Black Friday, κι ας μην έδωσαν σημασία στις προειδοποιήσεις του σχολείου για την προβληματική και επικίνδυνη συμπεριφορά του γιου τους.

«Είμαι θυμωμένη ως μητέρα, ως εισαγγελέας, είμαι θυμωμένη ως κάτοικος αυτής της χώρας, είμαι θυμωμένη. Είναι τόσα τα πράγματα που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί», είπε η εισαγγελέας Μακντόναλντ. Την περασμένη άνοιξη, η πολιτειακή Βουλή του Μίσιγκαν εισήγαγε ένα νομοσχέδιο για την ασφαλή φύλαξη όπλων από τα παιδιά, το οποίο όμως «κόλλησε». Κάποια αμερικανικά ΜΜΕ εκφράζουν την ελπίδα μήπως η τελευταία επίθεση δρομολογήσει άλλες εξελίξεις.

Σύμφωνα με έρευνα της Washington Post, σημειώθηκαν 145 ένοπλες επιθέσεις σε σχολεία τα τελευταία 22 χρόνια μετά το Κολουμπάιν. Στο 80% των περιπτώσεων οι συνήθως ανήλικοι δράστες είχαν πάρει τα όπλα είτε από το σπίτι τους είτε από το σπίτι κάποιου συγγενή. Στο μεταξύ, σε 30 αμερικανικές Πολιτείες και στο ομοσπονδιακό διαμέρισμα της πρωτεύουσας ισχύουν διάφοροι νόμοι που επιβάλλουν φύλαξη των όπλων σε σημεία που να μην είναι προσβάσιμα σε παιδιά. Στην πράξη όμως, ίσως να μην κάνουν τη διαφορά, καθώς σπάνια καταλήγουν σε απαγγελία κατηγοριών για τους γονείς. Θα αλλάξει κάτι και σε αυτό η υπόθεση του Μίσιγκαν;

Ατολμία Μπάιντεν

Μάλλον δύσκολα. Καθώς η κυβέρνηση Μπάιντεν δεν έχει κάνει ακόμα κανένα σοβαρό βήμα προς την κατεύθυνση για αυστηρότερο έλεγχο της οπλοκατοχής, το περιοδικό The Atlantic σε άρθρο που είχε δημοσιεύσει τον περασμένο Σεπτέμβριο έκανε μια απαισιόδοξη όσο και ρεαλιστική προσέγγιση σε ένα βαθιά πολιτισμικό πρόβλημα. «Οι Δημοκρατικοί», έγραφε, «δεν μπορούν να βγάλουν ικανές πλειοψηφίες για να στηρίξουν τις κορυφαίες προτεραιότητές τους στο θέμα της οπλοκατοχής. Από το 2018 που πήραν την πλειοψηφία στη Βουλή δεν πέρασαν κανένα νομοσχέδιο για την απαγόρευση των αυτόματων όπλων. Είναι μάλιστα απίθανο να υποβάλουν προς ψήφιση τέτοιο νομοσχέδιο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο το 2022. Κι ακόμα κι αν ψηφιζόταν, δεν θα περνούσε από τη Γερουσία. Αυτό το τέλμα δεν είναι το αποτέλεσμα της χρηματοδότησης της NRA, της Εθνικής Ενωσης Οπλων, σε πολιτικούς προκειμένου να ψηφίζουν αντίθετα προς τις επιθυμίες των ψηφοφόρων τους. Είναι κάτι πολύ πιο απλό από αυτό: Πολλοί άνθρωποι σε αυτή τη χώρα κατέχουν όπλα και εκατομμύρια από αυτούς είναι αφοσιωμένοι ψηφοφόροι. Αυτοί είναι που στέκονται εμπόδιο στον δρόμο για την ψήφιση νέων νόμων για τα όπλα».