Διπλή μάχη Κομισιόν για φόρους και έσοδα

Ηρθε η ώρα τα λόγια να γίνουν πράξη στην Ευρώπη, σχετικά με τον ελάχιστο φορολογικό συντελεστή ύψους 15% στις πολυεθνικές εταιρείες. Ηταν μια συμφωνία που «έκλεισε» στον ΟΟΣΑ τον Οκτώβριο και πλέον η Κομισιόν πρότεινε τους συγκεκριμένους κανόνες που θα την κάνουν πράξη στα κράτη-μέλη. Επίσης, η Επιτροπή πρότεινε και τους νέους ίδιους πόρους, νέους τρόπους δηλαδή για αύξηση των εσόδων του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.

Πρόκειται για δύο μάχες που ξεκινά η Επιτροπή με τα κράτη-μέλη της. Η πρώτη αφορά τον νέο ελάχιστο παγκόσμιο φορολογικό συντελεστή 15% για επιχειρήσεις με έσοδα άνω των 750 εκατ., αλλά και τη φορολόγηση των επιχειρήσεων εκεί όπου δραστηριοποιούνται.

Ναι μεν υπήρξε συμφωνία στον ΟΟΣΑ και τους G20, αλλά στις Βρυξέλλες καμία νομοθεσία δεν είναι τόσο απλή όσο φαίνεται. Η Ουγγαρία, η Εσθονία και η Πολωνία εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους για την πρόταση. Η Ουγγαρία, η οποία έχει συντελεστή φορολογίας εταιρειών 9%, έχει εμπλακεί σε μια μάχη με την Κομισιόν σχετικά με την πρόσβαση στα χρήματα ανάσχεσης του κορονοϊού. Η Εσθονία, η οποία έχει ένα μοναδικό σύστημα φορολόγησης των εταιρειών, που βασίζεται στη διανομή, ανησυχεί ότι η νέα συμφωνία θα πλήξει την ελκυστικότητά της για άμεσες ξένες επενδύσεις.

Εχοντας επί μακρόν ηγηθεί της πάταξης των αθέμιτων πρακτικών φορολόγησης των εταιρειών από την Ε.Ε., η Γαλλία επιθυμεί διακαώς να κλείσει μια συμφωνία νωρίς κατά την εξάμηνη προεδρία της στο Συμβούλιο της Ε.Ε., η οποία αρχίζει τον Ιανουάριο. Ωστόσο, η πρόταση απαιτεί ομόφωνη συμφωνία από όλες τις χώρες της Ε.Ε.

Η δεύτερη μάχη αφορά τους ίδιους πόρους. Πρόκειται για μια σειρά από εισφορές που θα χρησιμοποιηθούν για την αποπληρωμή του τεράστιου χρέους, ύψους 800 δισεκατομμυρίων ευρώ, που έχει δημιουργηθεί μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.

Η Κομισιόν πρότεινε τρεις νέες πηγές εσόδων: έσοδα από την εμπορία δικαιωμάτων εκπομπών (ΣΕΔΕ), έσοδα από τους πόρους που παράγονται από τον προτεινόμενο μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα της Ε.Ε. και έσοδα από το μερίδιο επί των υπολειπόμενων κερδών πολυεθνικών εταιρειών που θα ανακατανέμονται στα κράτη-μέλη της Ε.Ε., βάσει της συμφωνίας του ΟΟΣΑ για την ανακατανομή των φορολογικών δικαιωμάτων. Εκτιμάται ότι με κανονικό ρυθμό λειτουργίας την περίοδο 2026-2030, οι νέες αυτές πηγές εσόδων αναμένεται να αποφέρουν κατά μέσο όρο συνολικά έως και 17 δισ. ευρώ ετησίως στον προϋπολογισμό της Ε.Ε.

Οι νέοι ίδιοι πόροι θα χρηματοδοτήσουν επίσης το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, καθώς και μια κοινωνικά δίκαιη μετάβαση. Σύμφωνα με τα σχέδια της Κομισιόν, αφενός θα υπάρξει στήριξη σε ευάλωτα νοικοκυριά, σε χρήστες των μεταφορών και σε πολύ μικρές επιχειρήσεις για τη χρηματοδότηση επενδύσεων στην ενεργειακή απόδοση, σε νέα συστήματα θέρμανσης και ψύξης και σε καθαρότερες μορφές κινητικότητας και, αφετέρου, κατά περίπτωση, θα παρέχεται προσωρινή άμεση εισοδηματική στήριξη.

Το συνολικό χρηματοδοτικό κονδύλι του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα θα φτάσει κατ’ αρχήν σε ποσό που ισοδυναμεί περίπου με το 25% των αναμενόμενων εσόδων από το νέο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών για τα κτίρια και τις οδικές μεταφορές.

Ωστόσο, η απόφαση για τους ίδιους πόρους πρέπει να εγκριθεί ομόφωνα στο Συμβούλιο έπειτα από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Κι εκεί θα υπάρξουν αντιρρήσεις, προστριβές και… κάθε είδους παζάρια. Στο στόχαστρο οι «συνήθεις ύποπτοι», αλλά και μεγάλες χώρες που θα θελήσουν να αποκομίσουν από τους νέους φόρους ό,τι περισσότερο μπορούν.