Ενας δεκάλογος για να μη χάσουμε την ελπίδα

Η Αμερικανίδα συγγραφέας και ακτιβίστρια για τα δικαιώματα και το κλίμα, Ρεμπέκα Σόλνιτ, σε ένα εκτεταμένο άρθρο της στον βρετανικό «Γκάρντιαν» έχει συντάξει ένα δεκάλογο «συμβουλών» για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης «χωρίς να χάσουμε την ελπίδα μας».

Αρχικά διαπιστώνει ότι ο κόσμος έτσι όπως τον γνωρίζαμε μέχρι σήμερα φτάνει στο τέλος του, ότι πρέπει να καταργηθούν τα ορυκτά καύσιμα και ότι από εμάς εξαρτάται ποιο ακριβώς θα είναι το τέλος και τι θα είναι αυτό που θα ακολουθήσει.

Τονίζει ότι η πανδημία του κορονοϊού απέδειξε, μεταξύ άλλων, πως μια κρίση –εάν την πάρουμε στα σοβαρά– μπορεί να οδηγήσει σε βαθιές αλλαγές μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, ταυτόχρονα και παγκόσμια. «Είναι εντυπωσιακό» λέει «ότι βρέθηκαν σωροί χρήματος από το πουθενά, όπως για παράδειγμα τα 3 τρισεκατομμύρια δολάρια που διέθεσε για αρχή το αμερικανικό κράτος για την αντιμετώπιση της πανδημίας».

Η πρώτη της «συμβουλή» είναι να «προσέχουμε τα συναισθήματα που δεν στηρίζονται σε γεγονότα» και μας εφιστά την προσοχή στο ότι συνήθως οι άνθρωποι –και με τη διαμεσολάβηση των ΜΜΕ– τείνουν να είναι περισσότερο μοιρολάτρες απ’ ό,τι οι ειδικοί στην κλιματική αλλαγή. Πολλοί αναμασούν το «επιχείρημα» ότι «είναι πλέον αργά για να κάνουμε κάτι», ισχυρισμός που αποτελεί άλλοθι για να μείνουμε άπραγοι, αλλά και μηδενίζει τους αγώνες που γίνονται παγκοσμίως για την υπεράσπιση του κλίματος. Παράλληλα, μάς λέει να έχουμε τα μάτια ανοιχτά στο τι συμβαίνει γύρω μας. «Πολλοί περισσότεροι άνθρωποι αγωνιούν σήμερα για το τι γίνεται με το κλίμα απ’ ό,τι μερικά χρόνια πριν» σημειώνει.

Κάτι που υπογραμμίζει με ιδιαίτερη έμφαση είναι ότι η προστασία του κλίματος δεν εξαρτάται από το ατομικό μας λάιφ στάιλ, όπως για παράδειγμα το εάν ανακυκλώνουμε ή είμαστε βίγκαν, αλλά από τους συλλογικούς αγώνες σε παγκόσμιο και τοπικό επίπεδο. Η τέταρτη «συμβουλή» της είναι ότι «το μέλλον δεν είναι ήδη γραμμένο, αλλά το γράφουμε σήμερα», δηλαδή δεν βοηθά σε τίποτα η μοιρολατρία, καθώς πολλές φορές στην Ιστορία συνέβη το «αναπάντεχο».

Οι έμμεσες συνέπειες των πραγμάτων έχουν τη δική τους σημασία και η υπομονή είναι αναγκαία, αφού η αλλαγή δεν είναι κάτι ευθύγραμμο. Παράλληλα, μας ζητά να χρησιμοποιήσουμε τη φαντασία μας, την οποία χαρακτηρίζει ως «σούπερ δύναμη» και λέει ότι ο κόσμος μας που ήταν σταθερός για 10.000 χρόνια έχει αποσταθεροποιηθεί σήμερα και απαιτεί από εμάς να βρούμε τις αναγκαίες λύσεις.

Ο έλεγχος των γεγονότων είναι η έβδομη «συμβουλή» της, την οποία συμπληρώνει με την προτροπή να έχουμε τα μάτια μας ανοιχτά για τους ψεύτες και τους διαστρεβλωτές τής πραγματικότητας. Η Ιστορία είναι καλός δάσκαλος και δεν πρέπει να ξεχνάμε τις πολλές (έστω και μικρές) νίκες του κινήματος κατά των αγωγών μεταφοράς ορυκτών καυσίμων.

Καταλήγει λέγοντας ότι είμαστε η πρώτη γενιά που αντιμετωπίζει τον κίνδυνο τέτοιου μεγέθους καταστροφής και θυμίζει ότι οι αγώνες των ιθαγενών σε διάφορα μέρη του κόσμου σταμάτησαν τοπικά σχέδια μόλυνσης του περιβάλλοντος.

Τέλος, επικαλείται την ομορφιά του πλανήτη μας, την οποία μας καλεί να υπερασπιστούμε ενάντια στη ρύπανση και το κλιματικό χάος που μας απειλεί. «Εάν ξεχάσουμε για ποιο πράγμα πολεμάμε, θα γίνουμε μίζεροι, πικρόχολοι και θα χάσουμε» προειδοποιεί με νόημα. (Σύνδεσμος για το άρθρο https://www.theguardian.com/environment/2021/nov/18/ten-ways-confront-climate-crisis-without-losing-hope-rebecca-solnit-reconstruction-after-covid)