Εκτός ελέγχου κινδυνεύει να βγει η κατάσταση στα σύνορα Πολωνίας-Λευκορωσίας

Νέες προειδοποιήσεις που ανοίγουν ενδεχόμενα για ένοπλη σύρραξη στα σύνορα εξέδωσε σήμερα (9/11) η Πολωνία, η οποία από χθες βρίσκεται στο επίκεντρο άλλης μίας προσφυγικής κρίσης για την Ευρώπη, μετά τις τελευταίες ενέργειες επαναπροώθησης προσφύγων από τη Λευκορωσία.

Οι χιλιάδες πρόσφυγες που βρίσκονται από χθες στα σύνορα με την Πολωνία, με σκοπό να περάσουν από τη χώρα και τελικό προορισμό τη Γερμανία, έχουν εμποδιστεί από τις πολωνικές αρχές, οι οποίες, μάλιστα, έκλεισαν σήμερα το πέρασμα της Κουζνίκα που συνδέει τη χώρα με τη Λευκορωσία. Εκπρόσωπος της πολωνικής κυβέρνησης υποστήριξε ότι αναμένονται να φτάσουν άλλοι τρεις με τέσσερις χιλιάδες πρόσφυγες έξω από τον συρμάτινο φράχτη της χώρας τις επόμενες μέρες, χωρίς να διστάσει να πει πώς ίσως υπάρξει ένοπλη απάντηση από πλευράς της.

Την ίδια στιγμή, η Γερμανία κάλεσε τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. να «αναλάβουν δράση» ώστε να αντιμετωπιστεί άμεσα και με το μικρότερο δυνατό κόστος η παρούσα κρίση. «Δεν μπορούν να το διαχειριστούν (σ.σ. τη διέλευση προσφύγων) μόνες τους η Γερμανία και η Πολωνία», σημείωσε ο αναπληρωτής υπουργός εσωτερικών Χορστ Ζεεχόφερ, τονίζοντας ότι αποτελεί ζήτημα που απασχολεί όλη την Ευρώπη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκφράσει την απογοήτευσή της τις τελευταίες εβδομάδες από την άρνηση της Πολωνίας να ζητήσει ενισχύσεις από την Frontex, τον μηχανισμό της Ε.Ε. για τον έλεγχο των συνόρων. Και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Νταβίντ Σασόλι, έγραψε στο Twitter κατά τη διάρκεια της νύχτας: «Το καθεστώς της Λευκορωσίας πρέπει να σταματήσει να εκμεταλλεύεται τους μετανάστες και τους αιτούντες άσυλο για πολιτικά παιχνίδια εξουσίας», προσθέτοντας: «Καλούμε την Πολωνία να αποδεχθεί την προσφορά της Ε.Ε. για να βοηθήσει τους ευάλωτους ανθρώπους με ομαλό τρόπο και να αποτρέψει περαιτέρω κλιμάκωση».

Η προσοχή στρέφεται τώρα σε μια νέα δέσμη κυρώσεων που εξετάζεται σε επίπεδο Ε.Ε. Μια τεχνική ομάδα εργασίας συμφώνησε τη Δευτέρα να συμπεριλάβει την εμπορία ανθρώπων ως πρόσθετο κριτήριο για την επιβολή κυρώσεων κατά της Λευκορωσίας – ανοίγοντας τον δρόμο για πρόσθετα μέτρα κατά της αποκοπής των διαδρομών που χρησιμοποιεί ο Λουκασένκο για τη λαθραία εισαγωγή μεταναστών στη Λευκορωσία και στη συνέχεια στα σύνορα της Ε.Ε. Αρκετές χώρες ζητούν κυρώσεις κατά της κρατικής αεροπορικής εταιρείας Belavia, μια κίνηση που θα συμπεριλάμβανε επίσης εταιρείες μίσθωσης αεροσκαφών.

Όσοι πρόσφυγες προσπαθούν να διασχίσουν τη Λευκορωσία για να εισέλθουν στις χώρες προορισμού τους της Ε.Ε. έχουν παγιδευτεί στη «νεκρή ζώνη» της διασυνοριακής περιοχής από τον περασμένο μήνα. Μάλιστα, οι πολωνικές αρχές έχουν οδηγία από την κυβέρνηση να εμποδίζουν τις διελεύσεις μεταναστών και να μην κάνουν δεκτές τις αιτήσεις ασύλου, επαναπροωθώντας τους -πολλές φορές βίαια- αυθαίρετα προς τη Λευκορωσία, από όπου ήρθαν εξαρχής. Με τη σειρά της η συνοριοφυλακή της Λευκορωσίας τους απαγορεύουν την επιστροφή, με αποτέλεσμα οι εκτοπισμένοι από το Ιράκ, τη Συρία και το Αφγανιστάν να βρίσκονται παγιδευμένοι στα αφιλόξενα δάση των συνόρων των δύο χωρών, όπου οι θερμοκρασίες πέφτουν υπό το μηδέν.

Ανησυχητική και η στάση της Λιθουανίας

Αν οι εικόνες των μεταναστών που κατευθύνονται προς τα πολωνικά σύνορα δεν ήταν αρκετές για να προκαλέσουν αναστάτωση στην Ε.Ε., υπάρχουν και άλλες προειδοποιήσεις από την Ανατολική Ευρώπη που θα προκαλέσουν ανησυχία σήμερα.

Η Λιθουανία, η οποία βρέθηκε επίσης στην πρώτη γραμμή των κυνικών κινήσεων της Λευκορωσίας για την εκτροπή των μεταναστών προς την Ευρώπη, έρχεται τώρα με μια νέα προειδοποίηση. Ανώτερος αξιωματούχος της λιθουανικής κυβέρνησης δήλωσε στο POLITICO ότι «από τον Ιούλιο του 2021 τουλάχιστον δύο δεκάδες παράτυποι διαβάτες των ανατολικών συνόρων της Ε.Ε. ταυτοποιήθηκαν ως μέλη ριζοσπαστικών τρομοκρατικών ομάδων».

Ο αξιωματούχος δήλωσε ότι η τρομοκρατική απειλή σημαίνει ότι η Ε.Ε. πρέπει να δράσει γρήγορα και «να αρχίσει να παίρνει πιο σοβαρά τα θέματα ανθεκτικότητας». Ο αξιωματούχος δεν διευκρίνισε τις πιθανές γνώσεις του Μινσκ για το ιστορικό των μεταναστών.

Ο αξιωματούχος δε διευκρίνισε σε ποιες τρομοκρατικές οργανώσεις φέρονται να ανήκαν οι άνθρωποι – και αξίζει να θυμηθούμε ότι η Τουρκία και οι ΗΠΑ έχουν ευρύτερους ορισμούς των τρομοκρατικών οργανώσεων, στους οποίους περιλαμβάνονται, για παράδειγμα, οι κουρδικές ομάδες στο Ιράκ. Με άλλα λόγια, δεν είναι σαφές αν εντοπίστηκαν μέλη της Αλ Κάιντα ή του ISIS. Γάλλοι και Γερμανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι δεν έχουν καμία πληροφορία για το αν ανάμεσα στους ανθρώπους που στάλθηκαν στα σύνορα της Ε.Ε. με τη Λευκορωσία ήταν και τρομοκράτες.

Η υπουργός Εσωτερικών της Λιθουανίας Agnė Bilotaitė δήλωσε τη Δευτέρα ότι θα προτείνει κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη συνοριακή περιοχή – μια κίνηση που απαιτεί την έγκριση της κυβέρνησης. Το Βίλνιους έστειλε επιπλέον στρατιώτες στα σύνορά του με τη Λευκορωσία και δήλωσε ότι ενισχύει την ασφάλεια στα κέντρα κράτησης που φιλοξενούν μετανάστες.