Η Ηλέκτρα σε ένα ολάκερο βασίλειο μονάχη
κληρονόμος συνηθειών, παραδόσεων
των φόνων των προγόνων
στη σκοτεινή γραμμή του αίματος αναζητά
την δικαίωση-χαρά να μη διασαλεύεται η τάξη.
Ότι προκύπτει καλυμμένο
με τον μανδύα τόσων αναγκαιοτήτων
το μίσος που αρδεύει τη ματιά, την κάθε σκέψη
και επάνω του τρέφεται, ανθίζει της εκδίκησης ελπίδα.
Μιαν άλλη όψη του φωτός που ζητά
πρώτα την προσταγή της μοίρας
και κατόπιν να ισχύσει το ανθρώπινο μέτρο.
Γιώργος Γώτης, Ταξίδι στη σκιά, Α`, Η Βασιλεία των Ουρανών [13].
Η Ηλέκτρα, είναι το σύμβολο της πατρικής αγάπης. Ήταν κόρη του Αγαμέμνονα και της Κλυταιμνήστρας, και αδερφή του Ορέστη και της Ιφιγένειας. Απόγονος της καταραμένης οικογένειας των Ατρειδών. Η ζωή της γέμισε από σκληρά, αιμάτινα αισθήματα αντεκδίκησης για τον αδικοσκοτωμένο πατέρα της Αγαμέμνονα. Η τιμωρία που ζητούσε επίμονα από τον Άδη, την Περσεφόνη, την Αρά, τον Ερμή, τις Ερινύες και άλλες θεότητες τιμωρούς, είχε στόχο τη μάνα της Κλυταιμνήστρα και τον φονιά Αίγισθο.
Ηλέκτρα: Καλές μου υπηρέτριες, με τόση ευταξία τ` ανάκτορο φροντίζετε, και τώρα εδώ μαζί μου, εξαγνισμό θα κάνουμε για όσα έχουν γίνει. Φίλες ζητάω από σας τη γνώμη σας να πείτε, για όσα πρέπει εγώ να πω για τον καλό πατέρα που άδικα σκοτώθηκε απ` τη δική μου μάνα, τη σκοτεινή, αδίστακτη ρήγισσα Κλυταιμνήστρα. Να πω με λόγια ψεύτικα πως φέρνω πλούσια δώρα που η ίδια που τον σκότωσε στον τάφο τώρα στέλνει; Θάρρος δε βρίσκω φίλες μου, ούτε γνωρίζω λόγια που πρέπει να ειπώ εγώ την ώρα της χοής μου, στο χώμα, που τον κύρη μου σκεπάζει μες στον τάφο. Μήπως να πω όσα οι θνητοί σε τέτοιες περιπτώσεις νόμο αυτοί το έχουνε, να λεν` τα ίδια λόγια, και οι θεοί αντίχαρη για τις χοές να δώσουν και πληρωμή επάξια γα τις κακές τους πράξεις;Αισχύλου, Χοηφόροι, 84-95.
Τους αιτίους νυν του φόνου μεμνημένη.
Αισχύλου, Χοηφόροι, 117.
Ελθείν τιν` αυτοίς δαίμον` ή βροτών τινά.
Αισχύλου, Χοηφόροι, 119.
Ηλέκτρα: Πάναγνο φως ουράνιο, κι αέρα ζωογόνε, ολόγυρα φυσάς τη γη, σαν ανοικτό βιβλίο και τις σελίδες του γυρνάς και όλα τ` αναγνώθεις, πόσες φορές μ` ακούσατε να σέρνω μαύρους θρήνους και να ματώνω μόνη μου το στέρνο μου κτυπώντας, την ώρα που η ζοφερή νυχτιά, τη γη εγκαταλείπει, και καταφθάνει πορφυρή η δροσερή αυγούλα. Κι όσο για τα ξενύχτια μου τα ξέρει η μαύρη κλίνη, κι η σκοτεινή μου κάμαρα, στο μαύρο το παλάτι, όπου θρηνώ τον κύρη μου και μαύρα δάκρυα χύνω. Ο νικητής πατέρας μου ο μέγας Αγαμέμνων κατάφερε και νίκησε στη βάρβαρη την Τροία κι από του Άρη του φονιά γλύτωσε τα πλοκάμια. Γύρισε στο παλάτι του τη νίκη να γιορτάσει, μα η φριχτή η μάνα μου και ο ομόκλινος της, σαν υλοτόμοι, που χτυπούν με αιχμηρό πελέκι βελανιδιά να κόψουνε του σκίσαν το κεφάλι. Τι φοβερός και βάρβαρος πατέρα μου σε βρήκε στο σπίτι σου ο θάνατος από οικεία χέρια. Ποτέ μου δεν θα πάψω εγώ πατέρα μου τους θρήνους, τους βόγγους και τους οδυρμούς για την κακή σου μοίρα. Όσο τ` αστέρια πάμφωτα στον ουρανό θα λάμπουν κι όσο η μέρα η λαμπρή τον κόσμο θα φωτίζει θα σε θρηνώ σαν αηδών που τα μικρά της πήραν. Ω, μα τα μαύρα, σκοτεινά ανάκτορα του Άδη και του Ερμή του χθόνιου του μέγα ψυχολάτη, μα την Αρά την πότνια και τις σεμνές Ερινύες που είναι κόρες των θεών και φέρνουν τιμωρίες για τους φονιάδες π` άδικα εγκλήματα διαπράξαν, όπως η Κλυταιμνήστρα, η φοβερή η μάνα μου μαζί κι ο σύντροφος της, ο Αίγισθος ο άνομος που έκλεψε με πονηριά την κλίνη του πατέρα. Όλοι εσείς μαζί θεοί ελάτε βοηθείστε κι εκδίκηση να φέρετε στους υβριστές μεγάλη. Στείλτε μου και τον αδελφό γιατί άλλο δεν αντέχω.
Σοφοκλέους, Ηλέκτρα, 86-120.
Ηλέκτρα: Αγαπημένες φίλες μου για τις χαρές δεν είμαι, ούτε για διασκέδαση και για χρυσά στολίδια γιατί έχω βάρος στην ψυχή ασήκωτο, μεγάλο. Ούτε και στο χορό θα μπω με τις Αργείες νύμφες, να στρέφω εγώ τα πόδια μου με χάρη να ελίσσω σε όμορφους στροβιλισμούς. Με θρήνους και με δάκρυα τα βράδια ξενυχτάω κι η μέρα που ακολουθεί είναι κι αυτή θλιμμένη. Φίλες μου δείτε τα μαλλιά που άλουστα τα έχω, δείτε και τα φορέματα που μοιάζουν με κουρέλια και πείτε μου αν όλα αυτά ταιριάζουνε σε μένα την κόρη, την πριγκίπισσα, του πορθητή της Τροίας του μέγα Αγαμέμνονα του βασιλιά του τόπου.
Ευριπίδου, Ηλέκτρα, 175-189.
Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα,
Mourning Becomes Electra,
Τριλογία του Ευγένιου Ο’ Νηλ..
Το έργο είναι μία σύγχρονη εκδοχή της Ορέστειας του Αισχύλου και εξελίσσεται στη Νέα Αγγλία, στην οικία Μάνον στα χρόνια 1865-1866.
Ο Ευγένιος Ο’ Νηλ ακολουθεί την αρχαία τραγωδία, την τριμερή κατανομή της πλοκής καθώς και τα πρόσωπα της Ορέστειας του Αισχύλου.
Ο ποιητής «βιβλιοθήκη» με τεράστια αποθέματα μνήμης, Γιωργος Γώτης, μιλά στο ποίημα «Η Ηλέκτρα σε ένα ολάκερο βασίλειο μονάχη», με αποφθεγματικό, ποιητικό, φιλοσοφικό λόγο για την Ηλέκτρα αφού έχει σαρώσει, σκανάρει όλα τα σχετικά των τριών τραγικών και όλων των νεοτέρων που ασχολήθηκαν με την Ηλέκτρα. Το αποτέλεσμα είναι ένα ποίημα, ποίημα.
1*.Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.
