Εβδομαδιαίο πανόραμα των ευρωπαϊκών διεργασιών στο EUCosmos

Ενα χρόνο, 39 τεύχη και πάνω από 300 άρθρα και κείμενα τεκμηρίωσης για τις θεσμικές διεργασίες στην Ευρωπαϊκή Ενωση συμπληρώνει η διαδικτυακή έκδοση eucosmos.org, που συντάσσει, επιμελείται και εκδίδει η Θεοδώρα Σταθούλια, πολιτική επιστήμονας και δρ. Επιστήμης της Πληροφορίας, αλλά και αρθρογράφος της «Εφ.Συν.».

Το EUCosmos είναι ένα εβδομαδιαίο «πανόραμα» των σημαντικότερων πληροφοριών που εκπορεύονται από τις Βρυξέλλες και τα άλλα κέντρα αποφάσεων και επιρροής της Ε.Ε., με φιλοδοξία τη μελέτη, την αποκάλυψη και τον διάλογο γύρω από το κυρίαρχο αφήγημα για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Εν είδει σύντομης ανασκόπησης, θυμίζουμε τρεις χαρακτηριστικούς σταθμούς της «καθημερινής» ιστορίας της Ε.Ε. τον τελευταίο χρόνο μέσα από αντίστοιχα τεύχη και κείμενα του EUCosmos, που καταδεικνύουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της εκδοτικής προσπάθειας.

1. Το Bauhaus και η ευρωπαϊκή ενοποίηση. 22 Οκτωβρίου 2020, Tεύχος 1 EUCosmos: Απόσπασμα από την ομιλία της προέδρου (Σεπτέμβριος 2020) της προέδρου της Ευρ. Επιτροπής φον ντερ Λάιεν για την κατάσταση της Ενωσης στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. «…Η αποστολή της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας αφορά πολύ περισσότερα από τη μείωση των εκπομπών. Αφορά τον συστημικό εκσυγχρονισμό της οικονομίας, της κοινωνίας και της βιομηχανίας μας. Αφορά την οικοδόμηση ενός ισχυρότερου κόσμου στον οποίο θα ζούμε. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο θα δημιουργήσουμε ένα νέο ευρωπαϊκό Bauhaus, έναν χώρο συνδημιουργίας, όπου αρχιτέκτονες, καλλιτέχνες, σπουδαστές, μηχανικοί και σχεδιαστές συνεργάζονται για την επίτευξη αυτού του στόχου. Επιδίωξή μας είναι να δώσουμε στην Ευρώπη μεγαλύτερο έλεγχο στο μέλλον της». Η Θ. Σταθούλια σχολιάζει: «Η εξαγγελία της νέας ευρωπαϊκής ηγεσίας για την επιδιωκόμενη συσπείρωση γύρω από το Bauhaus ήταν το έναυσμα για να ένα νέο εγκώμιο της ευρωπαϊκής ενοποίησης μέσα από την πυκνή νεότερη ιστορία ενός κινήματος που από τη βιομηχανική γερμανική πόλη Ντεσάου, το 1925, θα διακηρύξει την ενοποίηση των τεχνών με τη βιομηχανία. Ετσι, η αρχική έκκληση το 1919 από τη Βαϊμάρη του αρχιτέκτονα Βάλτερ Γκρόπιους, δημιουργού του κινήματος Bauhaus, που καλούσε τους καλλιτέχνες να επιστρέψουν στη βιοτεχνία και να συνεργαστούν με την αρχιτεκτονική για να περιγράψουν το πρόγραμμα σπουδών της νέας σχολής, θα παραδοθεί σύντομα στον μετασχηματισμό του σε συμμαχία με τη βιομηχανία. Σε αυτό το πλαίσιο το μήνυμα σήμερα για μια συστράτευση στο νέο ευρωπαϊκό Bauhaus αντλεί από τον προοδευτικό χαρακτήρα του κινήματος και τα επιτεύγματά του και εγγράφει στη στρατηγική της ευρωπαϊκής ηγεσίας την ταύτισή της με τη βιομηχανία. Ομως οι αισθητικές εκδηλώσεις για το Bauhaus σταματούν στην πόρτα του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου…».

2. Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. 15 Φεβρουαρίου 2021, Τεύχος 20 EUCosmos: Η πρόεδρος φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) βρίσκεται στον πυρήνα του NextGenerationEU. Αποτελεί το βασικό μας εργαλείο για να μετατρέψουμε τις άμεσες προκλήσεις της πανδημίας του κορονοϊού σε μακροπρόθεσμη ευκαιρία. Τα κράτη-μέλη χρειάζονται σαφή καθοδήγηση για να διασφαλίσουν ότι το ποσό των 672 δισ. ευρώ του μηχανισμού επενδύεται τόσο για την άμεση οικονομική ανάκαμψη της Ευρώπης, όσο και για τη μακροπρόθεσμη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη… Τα κράτη-μέλη θα εγκρίνουν σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας στα οποία θα καθορίζονται μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που θα αντιμετωπίζουν τις βασικές οικονομικές προκλήσεις και θα ευθυγραμμίζονται με τις προτεραιότητες της Ε.Ε.». Η συντάκτρια του άρθρου Θ. Σταθούλια σημείωνε: «Τι σημαίνει ευθυγραμμίζεται η χώρα με τις πολιτικές της Ε.Ε.; Η Ελλάδα είχε ήδη χαρακτηριστεί (Φεβρ. 2020) με υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες, υψηλό δημόσιο χρέος, μη εξυπηρετούμενα δάνεια, υψηλή ανεργία. Για παράδειγμα, μέρος των διαρθρωτικών αλλαγών για τη χώρα με βάση τις προτεραιότητες της Ε.Ε. ήταν η εφαρμογή του target model στην ενέργεια – EU’s Third Energy Package, μοντέλο πολιτικής που εφαρμόζεται από την 1.11.2020 και θα εντείνει τον ενεργειακό ανταγωνισμό με Ιταλία, Βουλγαρία και θα επιβαρύνει με επιπλέον κόστος τους παραγωγούς ανανεώσιμων πηγών ενέργειας». Η επισήμανση αυτή πριν από οκτώ μήνες βρήκε τρομακτική- δυστυχώς- επιβεβαίωση στην τωρινή ενεργειακή κρίση.

3. Η Ε.Ε. ως ιστορικό γινόμενο. EUCosmos 11/5/2021: Η Θ. Σταθούλια θυμίζει ότι οι υπουργοί των ιδρυτικών χωρών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ανθρακα και Χάλυβα υπέγραψαν σε ένα σε άδειο χαρτί και σημειώνει: «…Το άδειο σε κείμενο Σχέδιο Σουμάν, παρά την ιστορική αντίφαση που έκλεινε μέσα του της θεωρίας του νεο-λειτουργισμού του Ε. Χάας που αναπτύχθηκε τη δεκαετία του 1950, είναι η πρώτη μεγάλη αφήγηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η περιφερειακή ολοκλήρωση του Χάας, που υλοποιούσε η προσέγγιση του Μονέ για την ευρωπαϊκή ενοποίηση, αποσκοπούσε στην ενσωμάτωση μεμονωμένων οικονομικών τομέων, με την ελπίδα να επιτευχθούν δευτερογενείς επιδράσεις σε μια προοπτική να ξεπεραστεί το εθνικό κράτος. Με τη Συμφωνία του Λονδίνου (1949) και ενώ οι νικητές έχουν καταλάβει τη Γερμανία, αποφασίστηκε η Διεθνής Αρχή για το Ρουρ να ελέγχει τη γερμανική βιομηχανία. Ομως από το 1949 ήταν πλέον καθαρό ότι η Αμερική ήθελε να δημιουργήσει ένα ανεξάρτητο εθνικό γερμανικό κράτος. Ο Σουμάν απαντάει με τη δημιουργία της ΕΚΑΧ, που έθετε τα κοιτάσματα υπό έλεγχο»

● Δείτε εδώ όλα τα κείμενα, το αρχείο τευχών του EUCosmos, μαζί με το τελευταίο τεύχος 39.