«Βάλτωσαν» οι διαπραγματεύσεις του επικεφαλής του ΙΑΕΑ με την Τεχεράνη για τα πυρηνικά

Ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA), Ραφαέλ Γκρόσι, εξέφρασε κατά την επιστροφή του από την Τεχεράνη την απογοήτευσή του για «την απουσία συμφωνίας» με το Ιράν, ενώ τις ανησυχίες της κοινότητας προκαλούν η προώθηση του πυρηνικού προγράμματος και ο ισχυρός περιορισμός των επιθεωρήσεων των διεθνών ελεγκτικών μηχανισμών.

«Οι συζητήσεις ήταν εποικοδομητικές αλλά δεν μπορέσαμε να καταλήξουμε σε μια συμφωνία παρ’ όλες τις προσπάθειές μου», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο επικεφαλής της ΙΑΕΑ, στη διάρκεια της πρώτης μέρας συνεδρίασης του Συμβουλίου διοικητών της ΙΑΕΑ στη Βιέννη, λιγότερο από μία βδομάδα πριν την επανάληψη των διπλωματικών διαπραγματεύσεων για την επαναφορά της συμφωνίας του 2015 για τον περιορισμό των πυρηνικών του Ιράν.

Η υπηρεσία του ΟΗΕ είναι προβληματισμένη με τον περιορισμό των ελέγχων από τον Φεβρουάριο από πλευράς ιρανικής κυβέρνησης, γεγονός που «εμποδίζει σοβαρά» την επαλήθευση της μη ανάπτυξης πυρηνικών όπλων, όπως είχε συμφωνηθεί από τη συμφωνία του ’15.

Ένα άλλο θέμα που εκκρεμεί στις διμερείς συζητήσεις είναι η κατάσταση τεσσάρων εγκαταστάσεων που δεν έχουν δηλωθεί, στις οποίες έχει εντοπιστεί απόθεμα υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου και αποτελεί πρόβλημα για την ΙΑΕΑ. Όμως και η μεταχείριση των επιθεωρητών αποτελεί αντικείμενο ανησυχίας καθώς αρκετοί «υποβλήθηκαν σε εξαιρετικά αδιάκριτες έρευνες» από πράκτορες ασφαλείας, σύμφωνα με την υπηρεσία του ΟΗΕ.

Ο Γκρόσι συναντήθηκε μεν με τον επικεφαλής του ιρανικού Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (OIEA), Μοχαμάντ Εσλαμί, και τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Χοσεΐν Αμίρ Αμπντολαχιάν (για πρώτη φορά), όμως ακύρωσε τελευταία στιγμή τη συνέντευξη Τύπου που επρόκειτο να δοθεί κατά την επιστροφή του στο αεροδρόμιο της Βιέννης.

«Πλησιάζουμε το σημείο όπου θα δεν μπορώ να πια να διασφαλίσω τη συνέχιση των ενημερώσεων για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα», προειδοποίησε ο γενικός διευθυντής της IAEA. Φυσικά πρόκειται για θεμελιακό σημείο της διεθνούς συμφωνίας για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, η οποία όμως βρίσκεται σε τέλμα από το 2018, μετά την μονομερή αποχώρηση των ΗΠΑ και την επαναφορά εκ μέρους τους των κυρώσεων εις βάρους Ιράν, που οδήγησε τη σιιτική χώρα να ανακαλέσει, εν είδη αντιποίνων, τις δεσμεύσεις του για τον τον περιορισμό του προγράμματός του.

Οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην Τεχεράνη και τις χώρες που μετέχουν στη συμφωνία (Γερμανία, Κίνα, Γαλλία, Βρετανία, Ρωσία), θα επανεκκινήσουν την ερχόμενη Δευτέρα, 29 Νοεμβρίου, μετά από πέντε μήνες «παγώματος». Στις συζητήσεις πρόκειται να συμμετέχει έμμεσα και η Ουάσινγκτον.