Η παιδεία «υπό την σκέπη» της ελεύθερης αγοράς

Αραγε πόσοι από τους εκπαιδευτικούς δεν γνωρίζουμε ότι το σύγχρονο σχολείο αντιμετωπίζει ουσιαστικά προβλήματα; Οι ελλείψεις σε εκπαιδευτικό προσωπικό, βιβλία και υλικοτεχνικές υποδομές είναι μερικά από τα εμφανή αλλά και ουσιώδη προβλήματα των σχολικών μονάδων. Είναι σαφές πως αν εμβαθύνουμε θα ανακαλύψουμε σειρά καθημερινών και χρόνιων δυσλειτουργιών του εκπαιδευτικού συστήματός. Αραγε πόσοι από εμάς δεν περιμέναμε αγωνιωδώς ένα σχέδιο το οποίο θα επιλύει βασικά και δομικά ζητήματα του εκπαιδευτικού συστήματος;

Κι έρχεται το πολυπόθητο νομοσχέδιο! Μα, διαβάζοντάς το, βρισκόμαστε προ εκπλήξεως. Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο κινείται στην αντίθετη ακριβώς κατεύθυνση από τη λογική της σύγχρονης παιδαγωγικής. Τον βασικό στόχο, δηλαδή, της συμπεριληπτικής κουλτούρας με βάση την οποία οι μαθητές δεν θα κρίνονται λόγω της οικονομικής τους θέσης, του κοινωνικού ή πολιτισμικού φρονήματος και των μαθησιακών δυσκολίων τους.

Η λεγόμενη «αυτονομία» των σχολείων θα έχει αποτέλεσμα την κατηγοριοποίησή τους σε καλά και κακά. Αυτό θα λειτουργήσει ως ντόμινο για τον διαχωρισμό των μαθητών και τη λανθασμένη παιδαγωγικά αξιολόγησή τους με βάση τα παραπάνω κριτήρια. Ακολούθως, η βιωσιμότητα και η ανάπτυξη των σχολείων, σύμφωνα με το ψηφισθέν νομοσχέδιο, θα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την επιχειρηματική δραστηριότητα ιδιωτών οι οποίοι, σαν άλλοι σωτήρες, θα τα «αξιοποιούν» –κατά το δοκούν– μέσω χορηγιών και δωρεών!

Αναρωτιέται κανείς αν οι τελευταίοι θα παρεμβαίνουν στη μαθησιακή διαδικασία δημιουργώντας το δικό τους εκπαιδευτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο οι καθηγητές θα είναι καθοδηγητές της «επιχειρηματικής γνώσης» ή αν θα είναι ελεύθεροι να επιτελέσουν ορθά και σύμφωνα με τις αρχές της παιδαγωγικής τα καθήκοντά τους. Η σταδιακή αποκρατικοποίηση των σχολικών μονάδων βρίσκεται εντός του πυρήνα του οικείου νομοσχεδίου, μόνο που αποτελεί μάλλον μέρος του προβλήματος και όχι της λύσης.

Επιπλέον, αξιοπερίεργη αίσθηση έχει προκαλέσει το γεγονός της συγκέντρωσής υπερεξουσιών του διευθυντή, ο οποίος θα λειτουργεί ως σύγχρονος μάνατζερ όπως ακριβώς γίνεται στις μεγάλες εταιρείες. Ας μην έχουμε αμφιβολία ότι στις περισσότερες των περιπτώσεων θα αποτελέσει τον συνάδελφο-φόβητρο, πράγμα εξόχως αντιπαιδαγωγικό και αντισυναδελφικό. Τέλος, όσον αφορά τους εκπαιδευτικούς και δη στους νέους. η πλειονότητά τους είναι από επαρκώς και πάνω γνωσιακά οργανωμένοι και μορφωτικά οπλισμένοι, με πλήθος πτυχίων, τα οποία τους δίνουν τη δυνατότητα να λειτουργήσουν με διάφορες στρατηγικές στα σύγχρονα μαθησιακά προβλήματα.

Ας μην κοροϊδευόμαστε. Η κατεύθυνση του εν λόγω νομοσχεδίου «μπάζει» τα σχολεία στον χορό της αναρχίας που διακρίνει την ελεύθερη αγορά. Τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα σε περίπτωση που ισχύσει το νομοσχέδιο διαφαίνονται άσχημα προς όλες τις κατευθύνσεις αλλά κυρίως για τους μαθητές. Είναι μήπως λύση η παιδεία, ως ένα από τα ανώτατα δημόσια αγαθά, να εμπορευματοποιείται πλήρως;

Αποτελεί πλεονέκτημα η ολοκληρωτική στροφή στην τεχνοκρατική παιδεία; Τελικά, ποιο είναι το ζητούμενο; Η παιδεία που στοχεύει στην πολύπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας ενός ατόμου ή η εξειδικευμένη κατάρτισή του με στόχο την ταχύτερη ένταξη στην παραγωγική διαδικασία;

*Φιλόλογος – ειδικός παιδαγωγός, Πάτρα

Η επιστολή δημοσιεύτηκε στο φύλλο της «Εφ.Συν.» τη Δευτέρα 08/11/2021.