Ωριμάζουν οι σκέψεις για ένα νέο πρόγραμμα, στα… πρότυπα του «Γέφυρα 1», για τους ευάλωτους δανειολήπτες που βρίσκονται μια ανάσα από τον πλειστηριασμό και την απώλεια της πρώτης κατοικίας. Στόχος είναι να καλύψει το κενό που δημιουργείται μέχρι την ίδρυση και λειτουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων που αποτελεί το τελευταίο κομμάτι του πάζλ του Πτωχευτικού Κώδικα.
Πρόκειται για πρόταση-συμβιβαστική λύση που βρίσκεται σε αρχικό στάδιο και θα προβλέπει πιθανότατα 12μηνη διάρκεια του προγράμματος καθώς ο Φορέας θα είναι έτοιμος στο τέλος του 2022. Ομως σε κάθε περίπτωση τον τελευταίο λόγο θα έχουν οι θεσμοί που έχουν ήδη συμφωνήσει ότι ο Φορέας δεν μπορεί να λειτουργήσει νωρίτερα καθώς οι ευρωπαϊκές οδηγίες προβλέπουν συγκεκριμένες προθεσμίες για κάθε στάδιο της διαγωνιστικής διαδικασίας.
Ειδικότερα, η υπό διαμόρφωση πρόταση για αυτό το μεταβατικό διάστημα θα προβλέπει ότι ο δανειολήπτης θα συνεχίζει να στεγάζεται στο ακίνητο-πρώτη κατοικία καταβάλλοντας ενοίκιο το οποίο θα επιδοτείται από το κράτος. Στην πραγματικότητα, το πρόγραμμα –εφόσον εγκριθεί– θα αφορά τους ευάλωτους δανειολήπτες που έχουν «κατακόκκινα» στεγαστικά δάνεια, έχουν σταματήσει να τα εξυπηρετούν πολύ πριν από την πανδημία και δεν έχουν ενταχθεί σε κάποιο άλλο πλαίσιο νομικής προστασίας της πρώτης κατοικίας, όπως ο Νόμος Κατσέλη (είτε έχουν τελεσιδικήσει οι υποθέσεις είτε εκκρεμούν).
Υψος ενοικίου
Η εμπορική αξία του ακινήτου και το μέσο επιτόκιο στεγαστικών δανείων, σύμφωνα με πληροφορίες, θα αποτελεί τη βάση υπολογισμού του ετήσιου μισθώματος και της κρατικής συμμετοχής. Για παράδειγμα: για ακίνητο με εμπορική αξία 100.000, το ετήσιο μίσθωμα θα ανέρχεται σε 3.000 ευρώ με μέσο επιτόκιο 3%.
Δηλαδή 100.000 ευρώ x 3% = 3.000 ευρώ ετησίως. Ετσι το μηνιαίο μίσθωμα το οποίο θα εισπράττει η τράπεζα/servicer ανέρχεται σε 250 ευρώ. Με βάση την οικογενειακή κατάσταση (αριθμός προστατευόμενων μελών) το Δημόσιο θα επιδοτεί το μηναίο ενοίκιο από 70-210 ευρώ, όπως θα συνέβαινε αν ο Φορέας λειτουργούσε άμεσα και αποκτούσε το ακίνητο-πρώτη κατοικία, το οποίο θα επαναμίσθωνε στον πρώην ιδιοκτήτη για τουλάχιστον 12 χρόνια, μέχρι να του δώσει, τουλάχιστον θεωρητικά, το δικαίωμα επαναγοράς.
Αυτό που ωστόσο πρέπει να είναι σαφές προς τους «κόκκινους» ευάλωτους δανειολήπτες που βρίσκονται μια ανάσα από τον πλειστηριασμό είναι ότι ο Φορέας και το όποιο μεταβατικό σχέδιο υπάρξει διασφαλίζουν τη στέγασή τους στο ακίνητο-πρώτη κατοικία και όχι την ιδιοκτησία τους.
Η πορεία του εξωδικαστικού και οι ρυθμίσεις των servicers
Τις επόμενες ημέρες αναμένονται οι πρώτες ρυθμίσεις στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού που προς το παρόν και για μια σειρά από λόγους κινείται σε χαμηλούς ρυθμούς. Οι αριθμός των οριστικών αιτήσεων δεν ξεπερνά τις 600-700 καθώς οι οφειλέτες είτε δεν θέλουν να προβούν σε… αποκαλυπτήρια της οικονομικής και περιουσιακής τους κατάστασης (η άρση φορολογικού και τραπεζικού απορρήτου αποτελεί προϋπόθεση) είτε περιμένουν να δουν τις πρώτες οριστικές ρυθμίσεις που θα γίνουν είτε υπάρχουν μεγάλες καθυστερήσεις από λογιστές – δικηγόρους. Ενας ακόμα βασικός λόγος είναι ότι πολλοί περίμεναν την ανάρτηση των φετινών εκκαθαριστικών του ΕΝΦΙΑ ώστε να εντάξουν κι αυτές τις οφειλές στον μηχανισμό ρύθμισης.
Οι servicers από τη δική τους πλευρά και ανεξαρτήτως του μηχανισμού καλούν τους πολίτες που έχουν οφειλές από δάνεια να προχωρήσουν σε διμερείς ρυθμίσεις που περιλαμβάνουν γενναία «κουρέματα», υπό τον όρο ότι τηρούν μέχρι τέλους τη ρύθμιση που έχουν «κερδίσει».
Ενδεικτικά παραδείγματα τέτοιων ρυθμίσεων:
■ Ομόρρυθμη Εταιρεία με επαγγελματικό δάνειο με εξασφάλιση όφειλε περίπου 145.000 ευρώ και είχε δόση περίπου 1.200 ευρώ. Με ρύθμιση θα αποπληρώσει περί τις 80.000 ευρώ (δόση 410 ευρώ) και εφόσον τηρήσει τα συμφωνηθέντα θα λάβει διαγραφή περίπου 65.000 ευρώ.
■ Σε άλλη περίπτωση, τετραμελής οικογένεια με καταναλωτικό δάνειο με εξασφάλιση και ποσό οφειλής σχεδόν 20.000 ευρώ, έχει λάβει δόση περίπου 55 ευρώ με υπολειπόμενη διάρκεια 139 μήνες και θα λάβει διαγραφή που αγγίζει τις 12.000 ευρώ.
