Να πώς μπορεί να κουμπώσει ένα βιβλίο με την επικαιρότητα: «Ορισμένες φορές αναρωτιέμαι αν θα ‘πρεπε να τους ζηλέψω. Ορισμένες φορές αναρωτιέμαι πώς γίνεται να μισούν τόσο πολύ. Πώς γίνεται να είναι τόσο σίγουροι. Γιατί όσοι μισούν είναι απαραίτητο να νιώθουν σιγουριά. Αλλιώς δεν είναι σε θέση να μιλούν, να πληγώνουν, να δολοφονούν κατ’ αυτόν τον τρόπο.
Αλλιώς δεν θα μπορούσαν να υποτιμούν, να ταπεινώνουν, να επιτίθενται. Είναι υποχρεωμένοι να μισούν». Αυτές τις φράσεις διαβάζω στο βιβλίο της Κάρολιν Εμκε στο βιβλίο «Εναντίον του μίσους» (Πόλις). Το διαβάζω στον Ηλεκτρικό, επιστρέφοντας από επίσκεψη σε φιλικό μου σπίτι. Πριν από λίγες ώρες έχει διαγραφεί βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος για ρητορική μίσους στην ελληνική Βουλή και οι άνθρωποι, οι φίλοι, ήταν πικραμένοι. Είναι από αυτές τις «μικτές» οικογένειες. Από σπίτι κομμουνιστών ο ένας, από σπίτι δεξιών η άλλη. Πληγές είχαν και οι δυο. Οπως οι περισσότερες οικογένειες στην Ελλάδα. Και προσπαθούν να τα αφήσουν όλα αυτά πίσω. Μα να, το 2021, βουλευτής εκλεγμένος από τον ελληνικό λαό μιλά: «Οι κομμουνιστές είναι χειρότεροι από τους Τούρκους». Η φράση αποδίδεται στον στρατηγό Γεώργιο Γρίβα. Αποδίδεται.
Τι δουλειά είχε να τη θυμηθεί σε μια άσχετη συζήτηση στη Βουλή ένας βουλευτής; Είναι απλό, το έχει πάντα στο μυαλό του. Ενα μίσος άσβεστο και τυφλό. Η Εμκε στο βιβλίο της λέει πως το μίσος είναι κατωφερές ή ανωφερές, σε κάθε περίπτωση κάθετο. Το βλέπουμε συχνά. Θολώνουν βέβαια τα περιγράμματα. Πίσω από μια ομάδα, πίσω από ένα δημοκρατικά εκλεγμένο κόμμα, που ευτυχώς σε αυτή την περίπτωση αντέδρασε άμεσα και ακαριαία. Αλλά το μίσος είναι εδώ. Ξεσπά με μανία και επιθέσεις σε γυναίκες, ομοφυλόφιλους, Εβραίους, μουσουλμάνους, πρόσφυγες, κομμουνιστές. «Το εκάστοτε αντικείμενο του μίσους τοποθετείται σε μια προκρούστεια κλίνη κι εκείνος που μισεί το φέρνει στα μέτρα του», διαβάζω και σκέφτομαι εκείνους τους ανθρώπους που άφησα πριν από λίγη ώρα.
Φαντάζομαι ένα πλήθος άγριο, σαν αυτό που επικροτεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τον βουλευτή για τις αντικομμουνιστικές δηλώσεις του, να είναι έξω από το σπίτι τους και να τους λιθοβολεί για τα πιστεύω τους. Ενα ανεξέλεγκτο ανθρωποκυνηγητό. Και αναρωτιέμαι, πώς κοιμούνται τα βράδια αυτοί που μισούν;
