«Είμαι μέσα στη φωτογραφία; Μπαίνω μέσα ή βγαίνω έξω από τη φωτογραφία; Θα μπορούσα να είμαι ένα φάντασμα, ένα ζώο ή ένα νεκρό σώμα, και όχι απλά ένα κορίτσι που στέκει στη γωνία;». Τα λόγια ανήκουν στη Φραντσέσκα Γούντμαν, την Αμερικανίδα φωτογράφο με την ευαίσθητη ματιά που έζησε τόσο λίγο αλλά πρόλαβε να μας κληροδοτήσει φωτογραφίες και στιγμές που γοητεύουν και προβληματίζουν ακόμα και σήμερα.
Σαράντα χρόνια έχουν περάσει από τον θάνατό της κι όμως συνεχίζει να εμπνέει καλλιτέχνες, όπως τη χορογράφο Αθανασία Κανελλοπούλου που ξεκίνησε να φτιάχνει την παράσταση χορού «Nadja – Who Am I?», με πηγή έμπνευσης τη Γούντμαν. Μετά την επιτυχημένη πρεμιέρα του έργου στο 27ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, περιμένουμε τις επόμενες μέρες την αθηναϊκή του πρεμιέρα στο Θέατρο «Ροές» (26, 27, 28 Νοεμβρίου).

«Εδώ και περίπου δέκα χρόνια, από τότε που είδα μια έκθεση της Γούντμαν, μου γεννήθηκε η επιθυμία να τη μελετήσω και να δώσω μια προσωπική διάσταση και ερμηνεία στις φωτογραφίες της. Eίναι εντυπωσιακό πώς μια τόσο νεαρή γυναίκα, μια έφηβη, κατάφερε να αποτυπώσει μέσα από τον φωτογραφικό φακό θέματα υπαρξιακά, ταυτότητας και ουσιαστικής αναζήτησης», αναφέρει η χορογράφος Αθανασία Κανελλοπούλου. «Οι φωτογραφίες της κινούνται διαρκώς σε ένα μεταίχμιο, σε έναν ενδιάμεσο οριακό χώρο, μεταξύ ορατού και αόρατου, φανταστικού και πραγματικού, ζωής και θανάτου. Κύριο στοιχείο των εικόνων της είναι η αργή ταχύτητα, που έχει ως αποτέλεσμα οι φωτογραφίες να φαίνονται θολές, φευγαλέες. Σαν ένα φάντασμα να κινείται στον χώρο μαζί της, ή ένας άλλος εαυτός. Ή σαν να κλείνει συνωμοτικά το μάτι στον θάνατο. Με συγκινούν η απενοχοποίηση και η απογύμνωση του σώματός της στον φακό, η εφηβική αθωότητα, που ταυτόχρονα κρύβει πολύ πόνο για την ενηλικίωση, και η αναπόφευκτη φθορά, που είναι έκδηλη ακόμα και σε ένα τόσο νεανικό σώμα».
Με τίτλο εμπνευσμένο από το ομώνυμο βιβλίο του Αντρέ Μπρετόν, το έργο «Nadja – Who Am I?» είναι μια χορογραφική ονειροπόληση πάνω στο έργο της Αμερικανίδας φωτογράφου η οποία αυτοκτόνησε, σε ηλικία 22 ετών, πηδώντας από τη σοφίτα ενός κτιρίου στη Νέα Υόρκη. Τέσσερις δυνατές ερμηνεύτριες συναντιούνται επί σκηνής και επιχειρούν να μας μεταφέρουν σ’ έναν κόσμο όπου τα σώματα εκτίθενται στη φθορά του χρόνου, στα βλέμματα των άλλων, αλλά και στις δικές τους διεκδικήσεις και αγωνίες. Εξαφανίζονται, χάνονται μέσα σε καθρέφτες, αναζητούν την ολότητα, τη γήινη διάστασή τους, τον αληθινό, ουσιαστικό εαυτό. «Οι φωτογραφίες της λειτούργησαν ως καμβάς για να ξεδιπλωθεί το χορογραφικό λεξιλόγιό μας. Η αναζήτηση της ταυτότητάς της, είτε ως κοινωνική αναζήτηση, είτε ως μεταμφίεση και αναζήτηση ενός ιδανικού εαυτού, στάθηκε το κύριο υλικό του έργου», σημειώνει η χορογράφος.
Και η μουσική ποιον ρόλο κρατά σε αυτόν τον διάλογο χορού και εικόνας; «Επιδίωξα να αφουγκραστώ και να διεισδύσω στον κόσμο της Γούντμαν μέσα από το πλούσιο και μοναδικό φωτογραφικό της υλικό. Αυτή η νέα γυναίκα είχε τόσες πτυχές: ήταν προσωπικότητα ιδιαίτερη, έντονη και εύθραυστη, δυναμική και θαρραλέα, ταλαντούχα και τόσο μόνη, γυναίκα, άντρας, παιδί και τόσο άνθρωπος. Για κάθε της πλευρά αναζητούσα έναν μοναδικό ήχο, εκείνο το ηχόχρωμα που θα αντανακλούσε στην ψυχική της ολότητα. Συχνά αναρωτιόμουν τι είδος μουσικής θα άκουγε, ποιον σκοπό θα σιγοτραγουδούσε όταν δημιουργούσε στο στούντιό της», λέει η Kωνσταντίνα Πολυχρονοπούλου, που έντυσε μουσικά το έργο. «Προσπάθησα να αγκαλιάσω και να αναδείξω αυτό το γυναικείο βλέμμα που είναι τόσο διαπεραστικό και καθηλωτικά αληθινό. Αλλά δεν κατάφερα να παραμείνω σε μια συγκεκριμένη μουσική κατεύθυνση. Επικεντρωνόμουν κάθε φορά στο διαφορετικό χορογραφικό υλικό που αποζητούσε η Αθανασία και στη μοναδική ερμηνεία-ταυτότητα της κάθε χορεύτριας».
Το έργο εστιάζει στη γυναικεία φύση και βλέμμα, στην τρωτότητα της θηλυκής υπόστασης. Μέσα από γνωστά αρχετυπικά μοτίβα από τον πολιτισμό, την τέχνη και τη φωτογραφία, η χορογράφος διερευνά τους διαφορετικούς ρόλους της γυναίκας, ως μέσο πνευματικότητας και συνύπαρξης. «Είναι μια παράσταση που εστιάζει στο γυναικείο βλέμμα, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι είναι μια καθ’ όλα γυναικεία παράσταση. Στη φωτογραφίες της Γούντμαν είναι εμφανής η απουσία του ανδρικού βλέμματος, πράγμα που υποδηλώνει και τη μοναξιά της γυναίκας δημιουργού. Ομως το έργο της, και κατ’ επέκταση ο στόχος της δικής μας παράστασης, είναι να δώσει μια πανανθρώπινη διάσταση σε σχέση με την ανθρώπινη φύση και υποκειμενικότητα∙ τη δύναμη που αντλούμε μέσα από την ανθρώπινη ευθραυστότητα».
♦INFO: «Nadja – Who Am I?». Σενάριο, σκηνοθεσία, χορογραφία: Αθανασία Κανελλοπούλου. Διεύθυνση φωτογραφίας/editing: Ιωάννης Καρούνης. Ερμηνεύτριες: Βασιάνα Σκοπετέα, Μαρία Φουντούλη, Λία Χαμηλοθώρη, Ματίνα Κωστιάνη. Πρωτότυπη μουσική σύνθεση: Κωνσταντίνα Πολυχρονοπούλου. Σκηνογράφος-ενδυματολόγος: Σωτήρης Μελανός. Φωτισμοί: Τζάνος Μάζης. Θέατρο «Ροές», Ιάκχου 16 (σταθμός μετρό Κεραμεικός), 26, 27, 28 Νοεμβρίου στις 9.30 μ.μ. Εισιτήρια: 10-12 ευρώ.
■ Οι εισερχόμενοι στον χώρο χρειάζεται να έχουν πιστοποιητικό εμβολιασμού ή πιστοποιητικό νόσησης.
