Ενας ύμνος στη γυναίκα και στην Αριστερά είναι το μυθιστόρημα της Εύης Κουτρουμπάκη «Το τρίτο πόδι». Η Μετάξω, η ηρωίδα της, παίρνει σάρκα και οστά και μέσα από τις σελίδες του βιβλίου ενσαρκώνει όλες τις γυναίκες της παγκόσμιας και της ελληνικής λογοτεχνίας που μπορούμε να θυμηθούμε…
Είναι η Φραγκογιαννού του Παπαδιαμάντη, η Μαρίνα του Καραγάτση στη «Μεγάλη Χίμαιρα», η Αννα Καρένινα στο ομώνυμο έργο του Τολστόι, η Εμα Μποβαρί του Φλομπέρ… Εχει πάρει ένα χαρακτηριστικό από κάθε ηρωίδα, το έχει αφομοιώσει και το προβάλλει μπροστά μας με τους έρωτές της, τα πάθη της που τσουρουφλίζουν τη σάρκα, την απογειώνουν και την γκρεμίζουν.
Το αιώνιο θηλυκό που αρνείται να υποταχθεί στα κοινωνικά στερεότυπα, να δημιουργήσει οικογένεια, να σκύψει υποτακτικά το κεφάλι στη θέληση του πατέρα και στη βούληση των αντρών. «Ενα κορίτσι σαν τα κρύα νερά. Ενα κορίτσι που τα όνειρά του το σήκωναν ψηλά σαν αερόστατο και πετούσε. Η Μετάξω, πιο όμορφη κι απ’ τα ακρογιάλια της πατρίδας της, πιο αέρινη κι απ’ τον μαΐστρο και την μπουκαδούρα που φυσούσε τα απογεύματα», μας διηγείται η συγγραφέας για την ηρωίδα της. «Και πάνω απ’ όλα ατίθαση, αχαλίνωτη, χωρίς φραγμούς και κανόνες. Ο διάπυρος εαυτός της αρνιότανε να ερωτευτεί. Μόνο εραστές. Η ανταριασμένη θάλασσα που βρισκόταν κάτω από τη φούστα της ακόμα δεν έλεγε να ησυχάσει, η δίψα παρέμεινε ανεξάντλητη».
Αυτή η δίψα είναι που τη χαντακώνει, που την οδηγεί στην τρέλα, στην απόγνωση, στο τέλος… Η ηρωίδα στα στερνά της δεν μένει άτρωτη από τα βέλη του έρωτα. Ο Θεοδόσης είναι το αποκούμπι της, ο αρραβωνιαστικός της, κι όταν αυτός χάνεται, μοιραία τον ακολουθεί…
Αλλά κι εκδικήτρα είναι η Μετάξω. Ο Γκόγκας Γιοβανούδης, ο άντρας της, βρίσκει φρικτό θάνατο κάτω από το τσεκούρι της και πληρώνει όλες τις ανομίες του, τις παρανομίες του, τους ξυλοδαρμούς, τις κακοποιήσεις που υπέστησαν οι γυναίκες που πέρασαν από τα χέρια του…
Κι η Αριστερά έχει την τιμητική της στο έργο της Εύης. Η Αριστερά των διώξεων, των βασανιστηρίων, των εκτελέσεων. Η Σμαρούλα, η «πολιτικιά» όπως την ονομάζουν οι συγκρατούμενές της στο Γεντί Κουλέ, εκπροσωπεί τους αγωνιστές της Αντίστασης που πολέμησαν τον κατακτητή, έχυσαν το αίμα τους για την πατρίδα κι αυτή τους αντάμειψε με διώξεις, φυλακίσεις και εκτελεστικό απόσπασμα…
Εχοντας εντρυφήσει στην ελληνική Ιστορία, η Εύη Κουτρουμπάκη μάς πιάνει από το χέρι και μας οδηγεί μαζί με τους ήρωές της στους Βαλκανικούς Πολέμους, στη Μικρασιατική Καταστροφή, στα τάγματα εργασίας των Τούρκων, όπως ο Βενέζης στο «Νούμερο 31328». Ανατόμος της ανθρώπινης ψυχής και γνώστρια των σχέσεων διεισδύει στους χαρακτήρες και τους πλάθει με μαεστρία, οξυδέρκεια, εξυπνάδα…
Το τοπικό ιδίωμα της Αμμουλιανής, που βρίσκεται στο τρίτο πόδι της Χαλκιδικής, εξ ου και ο τίτλος του βιβλίου, έρχεται να προσδώσει σφρίγος και ρωμαλεότητα στη διήγηση και τα πάθη των ηρώων απογειώνονται με τη γραφίδα της Κουτρουμπάκη.
Αξίζει να διαβαστεί το «Τρίτο πόδι», για να μας μεταφέρει η συγγραφέας στο Πασαλιμάνι, στο σύμπλεγμα των Προικοννήσων στη θάλασσα του Μαρμαρά, εκεί όπου έσμιξε η Μετάξω με τον Σελίμ, το τουρκάκι, παραδοθήκανε στα κελεύσματα της σάρκας και ξεπεράσανε εθνικούς και θρησκευτικούς δεσμούς… Εκεί όπου ξεκίνησε η πολυτάραχη ζωή της Μετάξως, ανάμεσα στους λεβέντες του χωριού, στο ράθυμο λίκνισμα του κορμιού της, στον ρυθμό των σεβνταλίδικων ερωτοτράγουδων…
*Φιλόλογος, πρ. διευθύντρια Γυμνασίου
Τη σελίδα αυτήν δεν τη φτιάχνουν επαγγελματίες κριτικοί βιβλίου. Οι παρουσιάσεις είναι των ίδιων των αναγνωστών, εκείνων ακριβώς για τους οποίους γράφτηκε το βιβλίο. Είναι γραμμένες από αναγνώστες και απευθύνονται σε αναγνώστες. Και αυτό τις κάνει πιο προσωπικές, πιο προσιτές και πιο ανθρώπινες. Αν θέλετε να μοιραστείτε όσα νιώσατε διαβάζοντας ένα βιβλίο, στείλτε το κείμενό σας στο [email protected].
