Η Κυρία Κατερίνα

H Kυρία Κατερίνα Ανδρεάδη ήταν μια σπουδαία ηθοποιός που έμεινε στην ιστορία του θεάτρου μας μόνο με το μικρό της όνομα: «Θίασος Κατερίνας 1903 – 1993».

Μια πραγματική Κυρία, μια μεγάλη Κυρία του ελληνικού θεάτρου. Μια γυναίκα που θυσίασε τα πάντα για το θέατρο. Δεν διασκέδασε, δεν ερωτεύτηκε, δεν προκάλεσε. Ακόμη και δυο πικρές περιπέτειες της ζωής της έμειναν μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.

Σπάνια περίπτωση, ιδιαίτερα σε έναν χώρο που η διασημότητα πολλών μεγάλων ονομάτων οφείλεται όχι μόνο στην αξία τους αλλά και στην έντονη ιδιωτική ζωή τους.

Συνεργάστηκε με κορυφαίους ηθοποιούς, όπως ο Βεάκης, ο Παππάς, ο Μουσούρης, ο Καρούσος, ο Χορν, ο Μυράτ, η Κυβέλη, ο Λογοθετίδης, ο Κατράκης, η Λαμπέτη, ο Αλεξανδράκης. Είναι ίσως η μόνη μεγάλη Ηθοποιός που δεν «πρόδωσε» ποτέ το θέατρο για χάρη του κινηματογράφου, με αποτέλεσμα να είναι εντελώς άγνωστη στις νεότερες γενιές. Nα μη λέει κάτι ούτε ως όνομα του παλιού καιρού. Παρ’ όλο που στην εποχή της αποτελούσε, μαζί με την Κοτοπούλη και την Κυβέλη, τη σημαντικότερη πρωταγωνίστρια της αθηναϊκής σκηνής.

Παρουσίασε σπουδαία ελληνικά και ξένα έργα. Χειμώνα-καλοκαίρι σε όλη την Ελλάδα και στο εξωτερικό, μέρα-νύχτα στη σκηνή, παντού θέατρο.

Κλασικό, λαϊκό, πρωτοποριακό, ρεαλιστικό, γνήσιο θέατρο… Χωρίς επιδοτήσεις, χωρίς δημόσιες σχέσεις, χωρίς κάποιο υψηλό πολιτικό, οικονομικό και δημοσιογραφικό στήριγμα. Πρόσφερε στο μεγάλο κοινό που την αγκάλιασε παραστάσεις υψηλού επιπέδου με σπουδαίους ηθοποιούς και σκηνοθέτες.

Το κυριότερο, εμπιστεύτηκε πολλούς νέους ηθοποιούς που καταξιώθηκαν και μετέφεραν το πάθος της στο θέατρο και τον σεβασμό της στον θεατή. Μακριά από παρασκήνια και ανταγωνισμούς, δεχόταν οποιαδήποτε κριτική θεατών και κριτικών χωρίς καμιά κακία.

Δεν θα ξεχαστεί ποτέ η απάντηση που έδωσε, όταν τη ρώτησαν για τις κάκιστες κριτικές που γράφτηκαν για το έργο «Αντώνιος και Κλεοπάτρα»: «Εγώ θα έγραφα χειρότερα. Ηταν μια κάκιστη παράσταση. Και φταίω εγώ για όλα».

«Εντα Γκάμπλερ» (1949), «Ενώ το πλοίο ταξιδεύει» (1932), «Η πιστή σύζυγος» (1953), «Η κυρά της θάλασσας» (1952), «Η κυρία δεν με μέλει» (1953), «Μάγδα» (1949), «Μαντάμ Σουσού» (1949), «Ο έμπορος της Βενετίας» (1932), «Ο Αρχισιδηρουργός» (1949), «Περάστε την 1η του μηνός» (1949), «Τρομεροί γονείς» (1950) και άλλα αμέτρητα θεατρικά έργα.

Αγγελος Τερζάκης («Βήμα», 11 Οκτωβρίου 1950): «Ειδικά στη σύνθεση του ρόλου της Εντα Γκάμπλερ, η Κατερίνα αξιοποιεί τη δηκτική ειρωνεία, την υπεροψία, τον εγωκεντρισμό, την ωραιοπάθεια και την αδυναμία συμβιβασμού, την εωσφορική σύσταση, την πικρή αλαζονεία, την αμυντική αξιοπρέπεια του πρωτοτύπου».

Είχε μια απίστευτη εργατικότητα και αφοσίωση στο λειτούργημα του θεάτρου και μια ζεστασιά που πρόσφερε στους νέους ηθοποιούς. Μας έπαιρνε στο σπίτι της πολλές φορές για πρόβες και το καλοκαίρι στο εξοχικό της. Νιώθαμε δικοί της άνθρωποι.

Μας έλεγε: «Τίποτε δεν μ’ έχει ικανοποιήσει στη ζωή μου όπως το θέατρο. Το θέατρο είναι ένα πάθος που σε κυριεύει, ένα μεθύσι… Το μόνο πάθος της ζωής μου». Σε αυτό το πάθος οφείλονται ίσως και οι πολλές «γκρίνιες» της όταν κάτι δεν πήγαινε καλά.

Εφυγε ήρεμα στις 6 Μαΐου 1993. Χωρίς δημόσιες δαπάνες και επικήδειους.

Ολοι εμείς που πρωτοβγήκαμε στα χέρια της. Ολοι εμείς που ξέρουμε πόσα πρόσφερε στο θέατρό μας. Κρατώντας πάντα ξεκάθαρη την ιδιωτική ζωή της. Απόμακρη τα τελευταία χρόνια, επειδή η ίδια το αποφάσισε.

Στην τελευταία επαφή που είχαμε μαζί της, την παρακαλέσαμε να δώσει στην τηλεόραση μια μεγάλη συνέντευξη. Για τα έργα της και τα πρόσωπα και γεγονότα που έζησε. Αρνήθηκε.

«Παιδιά μου, δεν μου αρέσουν ούτε οι αυτοβιογραφίες ούτε να σχολιάζω πρόσωπα και γεγονότα. Αναγκάζεσαι να πεις τη μισή αλήθεια. Κι εγώ δεν το μπορώ. Εχω μάθει να τη λέω ολόκληρη. Ας μιλήσουν λοιπόν κάποιοι άλλοι που το μπορούν. Γι’ αυτό και προτιμώ τη σιωπή».

Αποχαιρετισμός στη γενιά που έφυγε. Υποθήκη στη γενιά που έρχεται.