Υπόλογη στην Κομισιόν η Αθήνα και για απόβλητα και κανόνες περί δίκαιης δίκης

Διαδικασία επί παραβάσει κατά της Ελλάδας, της Εσθονίας, της Λιθουανίας, του Λουξεμβούργου, της Ουγγαρίας και της Πορτογαλίας αποφάσισε να κινήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με την αποστολή προειδοποιητικών επιστολών, λόγω μη ορθής μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο των ενωσιακών κανόνων σχετικά με την πρόσβαση σε δικηγόρο και το δικαίωμα επικοινωνίας μετά τη σύλληψη (οδηγία 2013/48/Ε.Ε.).

Η οδηγία αποτελεί ένα από τα στοιχεία του νομικού πλαισίου της Ε.Ε. για τη θέσπιση κοινών ελάχιστων προτύπων περί δίκαιης δίκης, διασφαλίζοντας την επαρκή προστασία των δικαιωμάτων των υπόπτων και των κατηγορουμένων.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι ορισμένα εθνικά μέτρα μεταφοράς που ανακοινώθηκαν από τα έξι κράτη μέλη δεν πληρούν τις απαιτήσεις της οδηγίας. Ειδικότερα, οι ελλείψεις αφορούν πιθανές παρεκκλίσεις από το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο, καθώς και παρεκκλίσεις από το δικαίωμα ενημέρωσης τρίτου προσώπου σε περίπτωση στέρησης της ελευθερίας. Διαπιστώθηκαν επίσης ζητήματα όσον αφορά, αφενός, τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να αρθεί το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο και, αφετέρου, το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο στο κράτος μέλος έκδοσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης. Τα εν λόγω έξι κράτη μέλη έχουν πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσουν και να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για την αντιμετώπιση των ελλείψεων που διαπιστώθηκαν από την Επιτροπή. Αν δεν το πράξουν, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να προβεί στο επόμενο βήμα της διαδικασίας επί παραβάσει, αποστέλλοντας αιτιολογημένη γνώμη. 

Η Επιτροπή καλεί την Ελλάδα να βελτιώσει την επεξεργασία των αποβλήτων της

Στο μεταξύ, η Κομισιόν καλεί την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, την Κροατία, τη Ρουμανία και τη Σλοβακία να εφαρμόσουν ορθά την οδηγία για την υγειονομική ταφή των αποβλήτων και την οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα. Η οδηγία για την υγειονομική ταφή των αποβλήτων θεσπίζει πρότυπα για τους χώρους υγειονομικής ταφής με σκοπό την αποφυγή των δυσμενών επιπτώσεων στην υγεία του ανθρώπου, στο νερό, στο έδαφος και στον αέρα.

Η Επιτροπή αποστέλλει προειδοποιητικές επιστολές στα κράτη μέλη, τα οποία έχουν προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσουν και να άρουν τις ελλείψεις που επισημάνθηκαν. Διαφορετικά, μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη.

Σύμφωνα με την εν λόγω οδηγία, τα κράτη μέλη πρέπει να λάβουν μέτρα για να εξασφαλίσουν ότι σε χώρους υγειονομικής ταφής πραγματοποιείται διάθεση μόνο αποβλήτων που έχουν υποστεί επεξεργασία. Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και το σχέδιο δράσης για μηδενική ρύπανση θέτουν ως φιλοδοξία για την Ε.Ε. τη μηδενική ρύπανση, προς όφελος της δημόσιας υγείας, του περιβάλλοντος και της κλιματικής ουδετερότητας.

Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην απόφασή του της 15ης Οκτωβρίου 2014, αποφάνθηκε ότι, πριν από την υγειονομική ταφή, τα απόβλητα πρέπει να υποβάλλονται σε επεξεργασία με τον πλέον κατάλληλο τρόπο, ώστε να μειώνονται όσο το δυνατόν περισσότερο οι αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία. Μετά την απόφαση αυτή, το 2015, η Επιτροπή δρομολόγησε μελέτη για τη διερεύνηση της υγειονομικής ταφής ανεπεξέργαστων μη επικίνδυνων στερεών αστικών αποβλήτων στα κράτη μέλη.

• Ως προς τη Βουλγαρία, η μελέτη αποκάλυψε ελλείψεις σε όλους τους τόπους όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη. Σε 52 χώρους υγειονομικής ταφής, τα απόβλητα δεν υποβάλλονται σε επεξεργασία που να περιλαμβάνει επαρκή διαλογή ροών αποβλήτων και σταθεροποίηση των οργανικών αποβλήτων. Επίσης, το δίκτυο εγκαταστάσεων επεξεργασίας των αποβλήτων πριν από την υγειονομική ταφή όσον αφορά τα μεικτά αστικά απόβλητα και τα βιολογικά απόβλητα είναι ανεπαρκές.
• Ως προς την Κροατία, η μελέτη ανέλυσε πέντε χώρους υγειονομικής ταφής μη επικίνδυνων αποβλήτων σε πέντε διαφορετικές επαρχίες. Η μελέτη αποκάλυψε ελλείψεις σε όλους τους χώρους όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, καθώς και το γεγονός ότι τα αστικά απόβλητα απορρίπτονται σε χώρους υγειονομικής ταφής χωρίς καμία επεξεργασία. Οι χώροι υγειονομικής ταφής που αποτέλεσαν αντικείμενο της έρευνας δε διαθέτουν δυνατότητες σε επίπεδο υποδομών, όπως και οι επαρχίες στις οποίες βρίσκονται οι εν λόγω χώροι υγειονομικής ταφής.
• Ως προς την Ελλάδα, η μελέτη διαπίστωσε ότι υπάρχει έλλειψη επαρκών εγκαταστάσεων επεξεργασίας, ότι γίνεται ανεπαρκής χωριστή συλλογή όσον αφορά το γυαλί, τα μέταλλα και τα βιοαποικοδομήσιμα απόβλητα, και ότι το μεγαλύτερο μέρος των οργανικών αποβλήτων καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής χωρίς προηγούμενη σταθεροποίηση.
• Ως προς τη Ρουμανία, η μελέτη διαπίστωσε ελλείψεις σε όλους τους χώρους όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, καθώς και ότι το μεγαλύτερο μέρος των αστικών αποβλήτων απορρίπτεται σε χώρους υγειονομικής ταφής χωρίς καμία επεξεργασία. Οι χώροι υγειονομικής ταφής που αποτέλεσαν αντικείμενο της έρευνας δε διαθέτουν δυνατότητες σε επίπεδο υποδομών, όπως και οι επαρχίες στις οποίες βρίσκονται οι εν λόγω χώροι υγειονομικής ταφής. Επιπλέον, στην περίπτωση της Ρουμανίας, έπειτα από άλλη έρευνα, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι χώροι υγειονομικής ταφής που βρίσκονται στο Βουκουρέστι δεν τηρούν τις απαιτήσεις της ενωσιακής νομοθεσίας, καθώς ούτε και αυτοί διαθέτουν άδεια σύμφωνα με την οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα και τις οδηγίες για την υγειονομική ταφή.
• Στη Σλοβακία διαπιστώθηκαν ελλείψεις σε όλους τους χώρους στους οποίους πραγματοποιήθηκε επίσκεψη. Σε 111 χώρους υγειονομικής ταφής τα απόβλητα απορρίπτονται χωρίς κατάλληλη επεξεργασία, καθώς οι χώροι αυτοί δε διαθέτουν επαρκείς εγκαταστάσεις ώστε να εξασφαλίζεται η διαλογή των διαφόρων κλασμάτων αποβλήτων και η σταθεροποίηση των οργανικών αποβλήτων. Επίσης, η Σλοβακία δεν μετέφερε ορθά την υποχρέωση προεπεξεργασίας στο εθνικό δίκαιο, και το δίκτυο εγκαταστάσεων επεξεργασίας αποβλήτων είναι ανεπαρκές.

Η Επιτροπή αποφάσισε σήμερα να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη στην Ελλάδα και λόγω της μη συμμόρφωσής της με το δίκαιο της Ε.Ε. όσον αφορά την πρόσβαση σε υψηλόβαθμες θέσεις στον δημόσιο τομέα. Η ελληνική νομοθεσία περιορίζει αποκλειστικά σε Έλληνες υπηκόους την πρόσβαση σε υψηλόβαθμες θέσεις της ελληνικής δημόσιας διοίκησης και ορισμένων δημόσιων φορέων.