Το τελικό πράσινο φως για την προενταξιακή χρηματοδοτική βοήθεια ύψους σχεδόν 14,2 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2021-2027 έδωσαν τα κράτη μέλη. Τα χρήματα προορίζονται για τις χώρες των Βαλκανίων (Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Κοσσυφοπέδιο, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία, Σερβία), αλλά και για την Τουρκία!
Τα ακριβή ποσά που προορίζονται για κάθε χώρα δεν είναι ακόμα δεδομένα, ούτε προσδιορισμένα. Σύμφωνα με πηγές της ΕΦ.ΣΥν., η εκταμίευση θα γίνει με βάση τα συγκεκριμένα προγράμματα των χωρών που θα πρέπει πρώτα να εγκρίνει η ΕΕ. Μετά τη σημερινή επίσημη στήριξη από το Συμβούλιο, η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα πρέπει επίσης να ολοκληρώσει τη διαδικασία επιβεβαίωσης. Η έγκριση του κανονισμού αναμένεται τον Σεπτέμβριο.
Η βοήθεια θα βασίζεται τόσο σε μια προσέγγιση βάσει επιδόσεων, όσο και στην αρχή της δίκαιης κατανομής. Αυτό σημαίνει ότι η βοήθεια θα διαφοροποιείται ως προς το πεδίο εφαρμογής και την ένταση ανάλογα με τις επιδόσεις των δικαιούχων. «Προτεραιότητα θα δοθεί στις προσπάθειες που καταβάλλονται στους βασικούς μεταρρυθμιστικούς τομείς, όπως το κράτος δικαίου και θεμελιώδη δικαιώματα, δημοκρατικοί θεσμοί και μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, καθώς και οικονομική ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα», μας είπε αξιωματούχος.
Τα ποσά θα υφίστανται σε προϋποθέσεις. Το εύρος και η ένταση της βοήθειας μπορούν να τροποποιούνται σε περίπτωση σημαντικής οπισθοδρόμησης ή επίμονης έλλειψης προόδου από έναν δικαιούχο στους βασικούς τομείς της μεταρρύθμισης. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα κονδύλια θα μπορούσαν να μειωθούν αναλογικά και να ανακατευθυνθούν χωρίς να διακυβεύεται η στήριξη για τη βελτίωση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης της κοινωνίας των πολιτών.
Ταυτόχρονα, θα εφαρμοστεί η αρχή της δίκαιης κατανομής για να διασφαλιστεί ότι το εύρος και η ένταση της χρηματοδότησης λαμβάνουν υπόψη όχι μόνο τις επιδόσεις των δικαιούχων αλλά και τις ανάγκες και τις ικανότητές τους, ώστε να αποφευχθεί ένα δυσανάλογα χαμηλό επίπεδο βοήθειας σε σύγκριση με άλλους και να διασφαλιστεί η πρόοδος όλων των δικαιούχων.
Σκοπός της στήριξης είναι να βοηθήσει τους δικαιούχους να πραγματοποιήσουν μεταρρυθμίσεις με στόχο τη μελλοντική ένταξη στην Ένωση. Οι δικαιούχοι θα υποστηριχθούν στη διενέργεια των αναγκαίων πολιτικών, θεσμικών, νομικών, διοικητικών, κοινωνικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων προκειμένου να συμμορφωθούν με τις αξίες της Ένωσης και να ευθυγραμμιστούν σταδιακά με τους κανόνες, τα πρότυπα, τις πολιτικές και τις πρακτικές της Ένωσης.
Χρήματα και για την Κύπρο
Την εκταμίευση 157 εκατ. ευρώ ως προχρηματοδότηση στο πλαίσιο του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για την Κύπρο ανακοίνωσε την Πέμπτη το πρωί η Κομισιόν.
Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση, η μεταφορά αφορά το 13% των χρηματοδοτήσεων και δανείων που αναλογούν στην Κύπρο στο πλαίσιο του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το ποσό αυτό θα συμβάλει στην εφαρμογή των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων που έχουν καταγραφεί στο εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της χώρας.
Οι επόμενες πληρωμές των σχετικών κονδυλίων θα εγκρίνονται από την Κομισιόν στη βάση της εφαρμογής των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων που έχει προγραμματίσει η Κύπρος. Συνολικά η Κύπρος θα λάβει 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ, με το 1 δισεκατομμύριο να αποτελείται από επιχορηγήσεις και 200 εκατομμύρια ευρώ να αποτελείται από δάνεια.
Η εκταμίευση του ποσού έρχεται σε συνέχεια της έναρξης του δανεισμού στο πλαίσιο του προγράμματος NextGenerationEU. Μέχρι το τέλος του έτους η Κομισιόν έχει στόχο να συγκεντρώσει μέχρι και 80 δισεκατομμύρια ευρώ σε μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση, η οποία θα συμπληρωθεί από βραχυπρόθεσμα γραμμάτια της ΕΕ, για να χρηματοδοτήσει τις πρώτες προγραμματισμένες εκταμιεύσεις προς τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του NextGenerationEU.
Ο Επίτροπος για την Οικονομία Πάολο Τζεντιλόνι δήλωσε πως η προχρηματοδότηση των 157 εκατομμυρίων ευρώ «θα βοηθήσει την Κύπρο να εφαρμόσει σημαντικά μέτρα για τη μετάβαση στο κλίμα και να αντιμετωπίσει την απειλή των δασικών πυρκαγιών, να ενισχύσει την ψηφιακή ανταγωνιστικότητα της χώρας και να ενισχύσει την εκπαίδευση και την κατάρτιση». Ο κ. Τζεντιλόνι χαιρέτισε επίσης «τις δεσμεύσεις της Κύπρου για τον περιορισμό των δυνατοτήτων επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού».
